II SA/Bd 1084/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-12-14
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który dysponuje znacznymi oszczędnościami i dochodami, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ dysponuje dochodami i oszczędnościami, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Koszty sądowe, jako należności publicznoprawne, powinny być uiszczane w pierwszej kolejności, a posiadany majątek wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu sądowego.Stan faktyczny
M. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Wnioskodawczyni podała dochody rodziny, posiadany dom i inną nieruchomość, a także oszczędności. Wnioskodawczyni ponosi również miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu i zakupem lekarstw. Referendarz sądowy uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała zasadności wniosku, biorąc pod uwagę jej dochody i oszczędności.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie rozbiórki postanowił: oddalić wniosek.
I W dniu 10 grudnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek swój uzasadniła trudną sytuacją materialną oraz zdrowotną. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z mężem, pełnoletnią córką oraz małoletnim synem. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł. Posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz inną nieruchomość o powierzchni [...] m2. Oświadczyła, że posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Ponadto wnioskodawczyni podała, że miesięcznie ponosi wydatki związane z utrzymaniem domu w wysokości [...] zł oraz zakupem lekarstw na kwotę [....] zł.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
II Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
III W świetle przedstawionej przez zainteresowaną sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazała ona zasadności swojego wniosku. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżąca dysponuje kwotą dochodu w wysokości [...] zł miesięcznie oraz kwotą oszczędności w wysokości [...] zł.
Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku do tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.).
Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 (niepubl.) podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 2 p.p.s.a. W odniesieniu do niniejszej sprawy wygląda to w ten sposób, że wpis sądowy od przedmiotowej sprawy wynosi 500 zł zaś kwota oszczędności [...] zł, a więc kwota oszczędności jest [...] razy większa od wpisu. Zdaniem orzekającego kwota wpisu w relacji do oszczędności pozwala sądzić, iż jego uiszczenie nie spowoduje nadmiernego uszczuplenia tego zasobu pieniężnego a stronie skarżącej pozwoli na kontynuowanie postępowania sądowoadministracyjnego.
IV W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło