II SA/Bd 1085/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu szkodliwego oddziaływania rzeki na nieruchomości do niej przyległe postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej ze Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) uiszczony wpis od skargi w kwocie 604 zł ( słownie: sześćset cztery złote). Decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 186 w związku z art. 185 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019) po rozpatrzeniu wniosku Ł. Z. ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł należne od E. na rzecz wnioskodawczyni z tytułu szkodliwego oddziaływania rzeki B. na działkę nr [...]. W zaskarżonej decyzji organ administracyjny wskazał, iż nie prowadził postępowania dotyczącego ustalenia innych podmiotów odpowiedzialnych za powstałe szkody ponieważ zgodnie z decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] 2006 r., [...] "podczas szczytowej pracy elektrowni, grunty zainteresowanych były zalewane wodą, co oznacza, że wypłaty odszkodowań z tego tytułu powinny obciążać elektrownię wodną" a ograniczył się jedynie do ustalenia wysokości odszkodowania. Na powyższą decyzję pismem z dnia 23 października 2006 r. pełnomocnik skarżącej E. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wskazując w uzasadnieniu, iż zgodnie z ekspertyzą sporządzoną przez "[...]" tereny zatapiane powodziami powinny leżeć w strefie ochronnej rzeki i należeć do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Powinny być użytkowane z ograniczeniami wynikającymi z naturalnego reżimu rzeki i nie mogą być przedmiotem roszczeń ze strony ich aktualnych użytkowników. Skarżąca podniosła ponadto, iż organ pomimo, że się powołuje na powyższą ekspertyzę, to nie została ona rozważona, mimo iż ma zasadniczy wpływ na ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za stan nadbrzeży Brdy. Ponadto skarżąca podniosła, iż organ bez analizy jakichkolwiek dokumentów przedkładanych przez stronę skarżącą przyjął bezkrytycznie odpowiedzialność odszkodowawczą E., powołując się jedynie na decyzję Ministra Środowiska, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: z późn. zm - zwanej dalej "p.p.s.a.") Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W myśl art. 186 ust. 1 Prawa wodnego , w sprawie naprawienia szkód innych niż określone w art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 droga sądowa przysługuje po wyczerpaniu trybu, o którym mowa w ust. 3 tego artykułu. Na wstępie należy zauważyć, iż w sytuacji gdy ustawa posługuje się jedynie zwrotem droga sądowa bez konkretyzacji właściwego sądu należy uznać, iż właściwym jest sąd powszechny ponieważ zgodnie z art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. W ustawie brak jest przepisu który zezwalałby Sądom administracyjnym badać legalność decyzji wydanych na podstawie art. 186 ust 3 Prawa wodnego. Przepis art. 186 ust. 1 Prawa wodnego dzieli szkody na wymienione w art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 Prawa wodnego i inne. Te pierwsze to albo szkody spowodowane zalaniem gruntu właściciela wodami powodziowymi w wyniku nieprzestrzegania przepisów ustawy przez właściciela wody lub właściciela urządzenia wodnego, albo szkody spowodowane zalaniem wodą powierzchniową płynącą lub wodą morza terytorialnego, względnie morskimi wodami wewnętrznymi, w wyniku czego następuje trwałe zajęcie, w sposób naturalny, gruntu, który staje się wtedy własnością właściciela. W obu przypadkach właścicielowi przysługuje odszkodowanie "na warunkach określonych w ustawie", co oznacza odesłanie do art. 186 ust. 2 Prawa wodnego. W uchwale z dnia 4 czerwca 2004 r. (III CZP 27/04,OSNC 2005/7-8/119) Sąd Najwyższy zauważył, iż przeciwstawienie szkód określonych w art. 16 ust. 3 i 17 ust. 1 Prawa wodnego i innych pozwala przyjąć, że te "inne" nie mogą być dochodzone przed sądem dopóty, dopóki nie zapadnie ostateczna decyzja administracyjna w tym względzie albo decyzja taka nie zapadnie w terminie trzech miesięcy od zgłoszenia żądania przez poszkodowanego, bez względu na charakter przyczyny, która spowodowała powstanie szkody. W konsekwencji przyjąć należy, że roszczenie o naprawienie szkody spowodowanej zalewaniem gruntu (nieruchomości) na skutek zahamowania spływu wody - poza przypadkami, o których mowa w art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 Prawa wodnego może być dochodzone przed sądem powszechnym nie wcześniej, niż po wyczerpaniu drogi postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, iż niniejsza sprawa dotyczy naprawienia szkody w drodze odszkodowania a kwestie naprawienia szkód reguluje co do zasady ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( Dz. U. Nr. 16, poz. 93 z późn. zm. - zwana dalej "k.c"). Poszkodowany niezadowolony z decyzji może dochodzić naprawienia szkody na podstawie art. 361 § 1 k.c. zgodnie z którym zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Regulacja kodeksu cywilnego doznaje pewnych ograniczeń co do wysokości należnego odszkodowania. Stosownie do brzmienia przepisu art. 186 ust 2 Prawa wodnego naprawienie szkody obejmuje pokrycie strat poniesionych przez poszkodowanego. Natomiast podmiot zobowiązany na podstawie decyzji administracyjnej do naprawienia szkody ma prawo skierować sprawę na drogę postępowania cywilnego w celu zbadania zasadności i wysokości odszkodowania o którym orzekła organ administracyjny ( por. rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPK 31/02, opubl. w " Orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2003 r., Nr 4, poz. 122 oraz System Informacji Prawnej Lex nr 78496). W świetle powyższego należy zauważyć, iż przedmiotem skargi jest wprawdzie ostateczna decyzja administracyjna jednakże droga postępowania sądowoadministracyjnego została wyłączona przez przepis art. 186 ust 4 zgodnie z którym stronie niezadowolonej z ustalonego w decyzji odszkodowania przysługuje droga sądowa. Wyżej cytowany artykuł 177 Konstytucji RP oraz art. 186 ust 4 Prawa wodnego oraz przedstawione argumenty nie pozostawiają wątpliwości, iż skarżącemu przysługuje droga postępowania sądowego a nie sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę odrzucił. Jednocześnie, zgodnie z art. 232 § 1pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego przez skarżącą wpisu od odrzuconego pisma.