II SA/Bd 109/08

Dnia 1 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2008 roku sprawy ze skargi G. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów szkolenia oddala skargę. Grzegorz D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] października 2007 r., nr [...], którą Prezydent Miasta B. zobowiązał go do zwrotu na rzecz Powiatowego Urzędu Pracy w B. kosztów szkolenia poniesionych w ramach projektu "Nadal aktywni", współfinansowanego ze środków EFS, w łącznej kwocie 2265,00 zł, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Nie uiszczenie wymaganej kwoty w terminie wskazanym w decyzji I instancji zagrożone zostało sankcją naliczania odsetek ustawowych, a także wszczęciem postępowania egzekucyjnego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W lakonicznym uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż decyzję swoją oparł na przepisie art. 76 ust. 1 i 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c oraz art. 41 ust 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r., Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.), zgodnie z którym osoba, która z własnej winy nie ukończyła szkolenia, zobowiązana jest do zwrotu jego kosztów. W związku z tym, iż nie ukończenie szkolenia przez Grzegorza D. nie było konsekwencją podjęcia pracy i innego zatrudnienia, powinien on ponieść koszty nieuczestnictwa w kursie "Pracownik budowlany – układanie glazury i terakoty". We wniesionym od powyższej decyzji odwołaniu skarżący podniósł, iż nie dysponuje środkami na zwrot kosztów szkolenia, ponieważ nie ma źródła dochodu. Wskazał również, iż mimo, że podejmował próby znalezienia pracy, okazywały się one bezskuteczne, ponieważ pracodawcy nie chcieli go zatrudniać ze względu na wiek, czy brak wymaganej grupy inwalidzkiej. Grzegorz D. stwierdził również, iż dostarczył w dniu [...] sierpnia 2007 r. do Powiatowego Urzędu Pracy pismo usprawiedliwiające jego absencję na kursie. Jak podał w piśmie, przyczyną nieobecności było trwające półtora tygodnia zatrucie pokarmowe, a w dalszej konsekwencji obawa przed nie nadrobieniem zbyt dużych zaległości w programie szkolenia. W opinii Grzegorza D. Powiatowy Urząd Pracy jego usprawiedliwienia nie przyjął, odbierając mu status osoby bezrobotnej. Wyżej wskazany zakwestionował ponadto wliczenie do całkowitej kwoty zwrotu kosztów badania lekarskiego, które wykonane zostało, gdy przysługiwał mu jeszcze status bezrobotnego. Podkreślił ponadto, iż nie wykonał badań w związku z zatruciem, gdyż w jego mniemaniu badanie takie, jako bezrobotnemu, mu nie przysługiwało. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżący skierowany został na szkolenie na własny wniosek i że poinformowany został o skutkach nie uczestnictwa w kursie, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Organ wskazał również, że wyżej wymieniony mimo to na szkoleniu się jednak nie stawił i nie poinformował o przyczynie nieuczestnictwa. W tym stanie rzeczy organ I instancji słusznie uznał winę skarżącego i nakazał obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 2265,00 zł. W opinii Wojewody [...] argumentów przedstawionych w odwołaniu nie można uznać za wiarygodne, bowiem przytaczane przez skarżącego okoliczności nieuczestnictwa w szkoleniu nie zostały należycie uprawdopodobnione zwolnieniem lekarskim, a także złożone zostały dopiero miesiąc od daty zakończenia szkolenia. Organ wskazał dodatkowo, iż w myśl art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia termin spłaty nienależnie pobranego świadczenia może zostać odroczony lub rozłożony na raty, a nawet w przypadkach wymienionych w ustawie, świadczenie może zostać umorzone w całości lub w części. W związku z powyższym udzielono skarżącemu informacji, iż wobec trudnej sytuacji życiowej i materialnej, w której się znalazł, może on zwrócić się ze stosownym wnioskiem do Prezydenta Miasta B. Na decyzję Wojewody [...] Grzegorz D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Podniósł w niej, iż jest osobą bezrobotną od lat sześciu, w związku z czym nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani majątkiem, ponieważ pozostaje na utrzymaniu rodziców – emerytów. Wskazał również, iż jako osoba zagubiona ze względu na utrzymujący się długo stan bezrobocia, nie zdawał sobie sprawy z przysługującej mu, jako bezrobotnemu, opieki lekarskiej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, iż w związku z nieuczestnictwem w szkoleniu, a także z nieprzedłożeniem we właściwym czasie stosownego pisma uprawdopodabniającego brak winy skarżącego, należy takową winę uznać. W związku z powyższym, w konsekwencji poniesionych przez Powiatowy Urząd Pracy kosztów należało zobowiązać skarżącego do ich zwrotu, jako nienależnie pobranego świadczenia. Organ wskazał również, iż mimo poinformowania skarżącego o takiej możliwości, nie zwrócił się on do właściwego organu o odroczenie terminu płatności, rozłożenie płatności na raty, bądź umorzenie jej w całości lub w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i proceduralnego, obowiązującego w chwili wydania zaskarżonego aktu, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie opiera rozstrzygnięcia na kryteriach słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r., Nr, Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.), Starosta inicjuje, organizuje i finansuje z Funduszu Pracy szkolenia bezrobotnych, osób pobierających rentę szkoleniową i żołnierzy rezerwy w celu zwiększenia ich szans na uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podwyższenia kwalifikacji zawodowych lub zwiększenia aktywności zawodowej. Szkoleniem w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 37 niniejszej ustawy są pozaszkolne zajęcia mające na celu uzyskanie, uzupełnienie lub doskonalenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych lub ogólnych, potrzebnych do wykonywania pracy, w tym umiejętności poszukiwania zatrudnienia. Jak wynika z akt sprawy, skarżący zadeklarował chęć udziału w szkoleniu "Pracownik budowlany – układanie glazury i terakoty", organizowanym w dniach [...] czerwca – [...] lipca 2007 r. przez Powiatowy Urząd Pracy w B. W związku z udziałem w szkoleniu, decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] przyznany mu został od dnia [...] czerwca 2007 r. dodatek szkoleniowy w wysokości 107,70 zł miesięcznie, z zastrzeżeniem, iż dodatek nie przysługuje za dni nieobecności na szkoleniu. Skarżący własnoręcznym podpisem potwierdził także odbiór skierowania na szkolenie, zawierający informację iż niestawienie się na szkolenie będzie traktowane jako niestawiennictwo w wyznaczonym terminie i spowoduje utratę statusu bezrobotnego na okres 90 dni. Skarżący, mimo pouczenia, na szkoleniu się nie stawił, co potwierdzają zawarte w aktach administracyjnych indywidualne, imienne listy obecności. Brak udziału Grzegorza D. w szkoleniu potwierdzają także notatki służbowe sporządzone przez PUP w dniach [...] i [...] czerwca 2007 r., z których wynika, że podejmowano bezskuteczne próby skontaktowania się ze skarżącym pod wskazanym przez niego numerem telefonu. Z notatki służbowej z dnia [...] lipca 2007 r. wynika, iż jako powód nieobecności na szkoleniu skarżący podał podjęcie pracy "na czarno", zobowiązał się ponadto do osobistego wyjaśnienia przyczyn zaistniałej sytuacji w terminie 3 dni, obowiązku tego jednak nie dopełnił, co potwierdza notatka służbowa z dnia [...] sierpnia, w związku z czym wystosowano do niego oficjalne pismo z wezwaniem do złożenia pisemnych wyjaśnień w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma. Z pisma złożonego w powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] sierpnia 2007 r. wynika, iż skarżący nie stawił się na szkoleniu z powodu trwającego ponad tydzień zatrucia pokarmowego, a następnie opuścił resztę kursu z obawy przed zaległościami, o czym Powiatowy Urząd Pracy poinformował telefonicznie. Do pisma skarżący nie dołączył jednak żadnego zaświadczenia lekarskiego, potwierdzającego jego zły stan zdrowia, uniemożliwiający mu uczestnictwo w szkoleniu. Konsekwencją takiego stanu rzeczy stała się utrata, mocą decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] września 2007 r. nr [...], przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Wskazać należy, iż w odwołaniu od niniejszej decyzji skarżący podał inny powód absencji, a mianowicie podjęcie dorywczej, czterodniowej pracy i trwające półtora tygodnia bóle kręgosłupa. W opinii skarżącego już sama utrata przez niego statusu bezrobotnego stanowi dla niego dostatecznie dotkliwą karę. W rzeczywistości jest ona jednak konsekwencją dyspozycji art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, iż pozbawienie statusu bezrobotnego następuje w stosunku do osoby, która odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, prac interwencyjnych lub robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym w miejscu pracy. O sankcji tej skarżący pouczony został wielokrotnie, m. in. w informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy, a także w potwierdzeniu odbioru skierowania na szkolenie, jest ona niezależna od zwrotu kosztów szkolenia, a także kosztów badań lekarskich, poniesionych przez Powiatowy Urząd Pracy w B. Jak wynika z art. 41 ust 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba, która z własnej winy nie ukończyła szkolenia, jest obowiązana do zwrotu kosztów szkolenia, chyba, że powodem nieukończenia szkolenia było podjecie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przy czym trudno uznać podjęcie czterodniowej, dorywczej pracy za zatrudnienie o którym mowa we wspomnianym artykule, skarżący zatem poniesione koszty powinien zwrócić, jako, że w myśl cytowanej ustawy o promocji zatrudnienia stanowią one nienależnie pobrane świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 76 ust. 2 pkt 4 ustawy. Zauważyć należy także, że skarżący nie uczestniczył w ani jednych zajęciach trwającego miesiąc szkolenia, a nadto nie dołożył starań, aby nieobecność swoją wyjaśnić. Nie uprzedził ani nie poinformował organizatora kursu o swej absencji. Był nieuchwytny pod wskazanym przez siebie numerem telefonu, nie dostarczył we wskazanym terminie wyjaśnień, których zobowiązał się udzielić, a pismo, w którym poinformował o przyczynach niestawiennictwa złożył dopiero w miesiąc po zakończeniu szkolenia, nie dołączając do niego żadnego dokumentu poświadczającego zawarte w nim okoliczności, które trudno było uznać za wiarygodne. Spór będący przedmiotem niniejszej sprawy ogranicza się do zbadania kwestii, czy nie podjęcie szkolenia i nie ukończenia go nastąpiło z winy Grzegorza D. Podane powyżej okoliczności jednoznacznie wskazują na to, że tak. Wskazać trzeba, że organ dołożył starań, aby wyjaśnić przyczynę nieobecności skarżącego, co poświadczają zawarte w aktach administracyjnych notatki urzędowe pracowników Powiatowego Urzędu Pracy w B. Istotną kwestią jest ponadto zawarta w uzasadnieniu decyzji organu II instancji informacja, iż zgodnie z art. 76 ust. 7 starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty m. in. nienależnie pobrane świadczenie, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w tym artykule, na przykład nieposiadanie majątku, z którego można dochodzić należności, czy pozbawienie osoby, która pobrała nienależne świadczenie albo osoby pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania. W informacji tej podkreślono, iż z uwagi na trudną sytuację życiową i materialną skarżącego, przedstawioną przez niego w odwołaniu mógłby on z tego środka skorzystać. Jak wynika jednak z akt sprawy, skarżący nie zwrócił się w tej sprawie ze stosownym pismem do właściwego organu. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.