II SA/Bd 1092/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Małgorzata Włodarska Sędzia WSA: Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA: Anna Klotz Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] 2005 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją nr [...] z dnia [...] 2005r. utrzymał w mocy decyzję nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] 2005r., którą na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) orzeczono o odmowie stwierdzenia u H. C. choroby zawodowej. H. C. przez ponad 10 lat do 1998r. był zatrudniony w Z. na stanowisku jeliciarza i praca jego polegała na obróbce jelit w wymuszonej pozycji stojącej (często pochylonej), stwarzając możliwość powstania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. Od 1998r. pozostaje na rencie chorobowej. Dokonując oceny stanu zdrowia H. C. uprawniona jednostka organizacyjna służby zdrowia – Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. orzeczeniem z dnia [...] 2004r. na podstawie przeprowadzonego badania neurologicznego oraz kart informacyjnych leczenia sanatoryjnego pacjenta stwierdziła myelopatię szyjną w fazie początkowej, rwę szyjno – barkową obustronną, bardziej lewostronną (bez objawów ubytkowych obwodowego układu nerwowego) i rwę kulszową lewostronną ( bez objawów ubytkowych) konkludując, że w świetle wyżej wymienionych schorzeń układu ruchu, które nie figurują w obowiązującym wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), brak jest podstaw do rozpoznania u niego choroby zawodowej. Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr med. J. N. w Ł. orzeczeniem z dnia [...] 2005r. rozpoznała u H. C. objawowy zespół korzeniowo – szyjny i lędźwiowo – krzyżowy z cechami rwy kulszowej lewostronnej w wywiadzie, chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa z objawami wielopoziomowej dyskopatii szyjnej i lędźwiowo – krzyżowej oraz skrzywienie boczne kręgosłupa piersiowego, stwierdzając, iż schorzenia te nie dają merytorycznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Obydwa organy inspekcji sanitarnej powołując się na orzeczenia lekarskie odmówiły stwierdzenia u H. C. choroby zawodowej wskazując, iż tylko przewlekłe schorzenia układu ruchu figurujące w pozycji 19 wykazu chorób zawodowych rozpoznane przez właściwą jednostkę orzeczniczą, po potwierdzeniu narażenia w miejscu pracy (ze względu na sposób wykonywania pracy), mogą być uznane za taką chorobę, zaś wymienione w orzeczeniach do nich nie należą. Ustosunkowując się do odwołania H. C. od decyzji organu I instancji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. w uzasadnieniu swej decyzji nadto wyjaśnił, iż wymienione w artykule gazety "[...]", na który powołuje się strona, choroby – żylaki i choroby kręgosłupa, zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi nie mogą być zaliczone do chorób zawodowych, podobnie jak i zmiany zwyrodnieniowo - zniekształcające kręgosłupa oraz innych stawów, gdyż bardzo często występują w populacji ogólnej. Zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego H. C. wniósł o jej uchylenie i uznanie go za trwale niezdolnego do pracy z tytułu choroby zawodowej powstałej w wyniku wykonywania pracy. Skarżący zarzucił, iż decyzja ta jest niezgodna z zasadami współżycia społecznego i słusznym interesem obywatela. W skardze podniósł, iż w pracy był maksymalnie wykorzystywany, pracował w nocy i w godzinach nadliczbowych, ciągle w pozycji wymuszonej, pochylonej oraz dźwigał ciężary. Nie mógł też korzystać z urlopów i zwolnień. Po zbadaniu go w 1998r. lekarz zakładowy wystawił zaświadczenie orzekające o konieczności przeniesienia go do pracy na innym stanowisku z uwagi na przeciwwskazania do wykonywania dotychczasowej pracy. Skarżący podkreślił istniejący związek przyczynowo – skutkowy między jego kilkunastoletnią pracą a schorzeniami, na które cierpi, uznany także przez organ inspekcji sanitarnej. Jego zdaniem, ujęty w wykazie zamknięty zestaw chorób zawodowych jest zbyt wąski w stosunku do zagrożeń występujących na rynku pracy i w wyjątkowych okolicznościach należy zastosować jego interpretację rozszerzającą z korzyścią dla obywatela mając na względzie zasady współżycia społecznego. W uzupełnieniu skargi H. C. przedłożył pismo Z. z dnia 4 listopada 2005r. w którym przyznano, iż jego choroba powstała podczas trwania stosunku pracy. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nadto dodatkowo wywodząc, iż fakt przyznania skarżącemu renty chorobowej nie jest równoznaczny z rozpoznaniem u niego choroby zawodowej oraz, że dokumenty załączone przez niego do skargi były uwzględnione przy wydawaniu przez organ w dniu [...]2005r. decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosowanie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132 poz. 1115), przy stwierdzeniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z § 8 ust. 1 wskazanego rozporządzenia natomiast wynika, że podstawę do wydania przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej ( lub braku podstaw do jej stwierdzenia) stanowi materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w orzeczeniu wydanym przez lekarza placówki służby zdrowia upoważnionej zgodnie z § 5 rozporządzenia do rozpoznania choroby zawodowej oraz ocena narażenia zawodowego pracownika. Bezsporne jest, iż skarżący przez okres ponad 10 lat pracując jako jeliciarz w Z. wykonywał czynności w pozycji stojącej, często pochylonej, sprzyjającej chorobom układu ruchu. Nie każda jednak choroba w świetle treści § 2 ust. 1 rozporządzenia, jest chorobą zawodową, nawet wtedy, gdy na jej powstanie lub zaostrzenie miały wpływ warunki pracy. Bezwzględną przesłanką do uznania konkretnego schorzenia za chorobę zawodową jest ujęcie go w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia. W przypadku skarżącego dwie kompetentne jednostki organizacyjne służby zdrowia (Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. i Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł.) wydały jednoznaczne opinie o braku podstaw do rozpoznania u niego choroby zawodowej. Obydwie jednostki stwierdziły, że skarżący cierpi na zwyrodnieniową chorobę kręgosłupa z objawami dyskopatii oraz zespół korzeniowo – szyjny i lędźwiowo – krzyżowy (myelopatia i rwa), a jednostka odwoławcza – dodatkowo skrzywienie boczne kręgosłupa piersiowego, to jest schorzenia nie umieszczone w wykazie chorób zawodowych. W wykazie załączonym do rozporządzenia pod pozycją 19 dotyczącą przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy figurują: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, przewlekłe uszkodzenie łękotki, przewlekłe uszkodzenie torebki stawowej, przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, zmęczeniowe złamanie kości i martwica kości nadgarstka. Wyliczenie to jest wyczerpujące, co oznacza, że tylko tego typu rozpoznanie upoważnia, przy spełnieniu pozostałych warunków do uznania , że mamy do czynienia z chorobą zawodową. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, dysponując jednoznacznymi opiniami lekarskimi w zakresie rozpoznanych u skarżącego schorzeń nie wymienionych w wykazie chorób zawodowych, nie mógł tychże schorzeń uznać za chorobę zawodową i to niezależnie od tego, czy warunki pracy wpłynęły na ich powstanie. Tak więc o negatywnym dla skarżącego wyniku sprawy przesądził fakt nieumieszczenia chorób , na które cierpi, w omawianym wykazie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności, co oznacza, iż bada czy decyzja wydana została z poszanowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego. Uwzględniając skargę sąd uchyla wadliwą decyzję, stwierdza jej nieważność, względnie wydanie jej z naruszeniem prawa, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania w przedmiocie sprawy. Nie może więc orzekać o uznaniu (lub nie) schorzeń za chorobę zawodową. Z uwagi na to, że rozpoznając skargę sąd administracyjny kieruje się jedynie legalnością zaskarżonego rozstrzygnięcia, podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przez organ zasad współżycia społecznego nie mógł w niniejszej sprawie odnieść zamierzonego skutku. Zasady współżycia społecznego winny być uwzględnione, jako odrębne kryterium rozstrzygnięcia podejmowanego przez organ administracji publicznej tylko wówczas, gdy tak stanowią przepisy będące podstawą materialno – prawną decyzji administracyjnej natomiast przepisy, które należało zastosować orzekając w przedmiocie choroby zawodowej tego rodzaju kryterium nie przewidują. Nadto decyzje podejmowane w omawianych sprawach nie mają charakteru uznaniowego, z którego wynika obowiązek kierowania się treścią art. 7 kpa, zgodnie z którym przy załatwieniu sprawy organ administracji publicznej musi mieć między innymi na względzie słuszny interes obywatela. Nie podzielając zarzutów skargi i uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.