II SA/Bd 1093/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta M. T. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Postanowieniem z dnia [...] 2019r., wydanym na skutek zażalenia M. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2019r. [...] WAiB-172/V/tom III o odmowie wydania zaświadczenia, że lokal użytkowy położony na parterze budynku mieszkalnego użytkowym przy ul. [...] w [...] jest samodzielnym lokalem. Podstawę powyższego postanowienia stanowiły następujące ustalenia: Pismem z dnia [...] 2019r. M. M. wystąpiła z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, że lokal użytkowy położony na budynku mieszkalno- użytkowym jest samodzielnym lokalem mieszkalnym. Prezydent Miasta [...] w dniu [...] 2019r. wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści wskazując, że część klatki schodowej , zaznaczona jako część przynależna do lokalu nie jest trwale wydzielona i stanowi tylko część większego pomieszczenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. M. wskazując, że przedmiotowy lokal jest wyodrębniony trwałymi ścianami i ma oddzielne wejście. Rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2019 r. poz. 737 ze zm.-dalej jako : "u.w.l."), samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Stosownie zaś do art. 2 ust. 3 ww. ustawy spełnienie powyższych wymagań stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Dalej organ odwoławczy podniósł, że zaświadczenia są aktami, które potwierdzają istnienie uprawnień lub obowiązków określonych uprzednio indywidualnym aktem prawnym. Istota zaświadczenia sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach, nie może również tworzyć nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, potwierdzający pewien stan faktyczny lub prawny. Rozważając możliwość wydania wnioskowanego zaświadczenia organ II instancji wskazał, że kryterium decydującym o odrębnej własności lokalu jest jego samodzielność, co oznacza, że właściciel i inne osoby korzystające z lokalu mają do niego swobodny dostęp, a także tym, że korzystanie z lokalu zgodnie z jego funkcją nie wymaga korzystania z innych lokali. Lokal posiada zatem cechę samodzielności, o ile funkcjonalnie nie stanowi części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. Na tym tle prawnym organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko Prezydenta Miasta [...]-jak wynika z rzutów piwnicy- część klatki schodowej zaznaczona jako część przynależna do lokalu nie jest trwale wydzielona i stanowi tylko część większego pomieszczenia. Ocena ta prowadzi do wniosku, że w takim kształcie lokal nie spełnia wymogów zapisanych w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. W skardze na powyższe postanowienie M. M. zarzuciła mu naruszenie art. 2 ust. 2, i 4 ustawy o własności lokali polegające na błędnej wykładni tych przepisów, a także naruszenie prawa procesowego poprzez nie przeprowadzenie wizji lokalnej oraz zaniechanie połączenia niniejszej sprawy ze sprawą z wniosku o stwierdzenie samodzielności lokalu użytkowego położonego w piwnicy. Uzasadniając te zarzuty skarżąca oświadczyła, że będący przedmiotem współwłasności lokal składa się z dwóch zespołów pomieszczeń położonych na dwóch poziomach i całkowicie od siebie niezależnych. Skarżąca oświadczyła, że część klatki schodowej przynależnej do lokalu położonego na parterze wydzielona została przez wymurowanie ogniotrwałej ściany. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym. Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że zastosowanie w przedmiotowej sprawie znajdują przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Z art. 2 ust. 2 tej ustawy wynika, że samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia (ust. 3). Ponadto, do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane "pomieszczeniami przynależnymi" (ust. 4). Powodem odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu było ustalenie przez organy obu instancji, iż część klatki schodowej, która jest zaznaczona jako przynależna do lokalu nie jest trwale wydzielona, czyli stanowi element klatki schodowej, a więc części wspólnej budynku, nie zaś lokalu mieszkalnego. Atrybuty samodzielności lokali nie zostały bliżej opisane w ustawie, jednak w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że charakteryzuje się ona tym, iż właściciel i inne osoby korzystające z lokalu mają do niego swobodny dostęp, a także tym, że korzystanie z lokalu zgodnie z jego funkcją nie wymaga korzystania z innych lokali. Lokal posiada zatem cechę samodzielności, o ile funkcjonalnie nie stanowi części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny, decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami w obrębie budynku, swobodny dostęp do niego właściciela, czy mieszkańca i możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela (mieszkańca). Dokonanie oceny, czy przedmiotowy lokal spełnia przesłankę samodzielności, o czym mowa w art.2 ust.2 ustawy o własności lokali, wymaga poczynienia dokładnych ustaleń stanu faktycznego. W niniejszej sprawie organy stwierdziły, że istniejące wydzielenie lokalu nie wypełnia przesłanki wydzielenia trwałymi ścianami. Natomiast w skardze skarżąca zwróciła uwagę, że w przedmiotowym lokalu na poziomie piwnicy została wymurowana ściana celem wyodrębnienia części klatki schodowej jako pomieszczenia przynależnego do lokalu. Ten aspekt sprawy uszedł uwadze organów orzekających w sprawie, które nie dokonały analizy w tym zakresie. W ocenie Sądu, odniesienie się do tej okoliczności pozwoliłoby ocenić charakter i zakres wydzielenia części klatki schodowej. Wobec powyższego uznać należy, że organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wszechstronny i z dostateczną wnikliwością. Wobec niedostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy nie do odparcia jest bowiem zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Jak wynika z poczynionych rozważań sprawa wymaga do końcowego załatwienia wyjaśnienia i rozważenia zasadniczej kwestii, t.j. czy istotnie-jak twierdzi skarżąca- część klatki schodowej przynależnej do lokalu położonego na parterze wydzielona została przez wymurowanie ogniotrwałej ściany. Nie może tego uczynić sąd administracyjny, gdyż w ten sposób zastępowałby organy orzekające, co nie jest dopuszczalne. A zatem przy ponownym załatwianiu wniosku o wydanie zaświadczenia organ powinien kierować się oceną Sądu i zweryfikować, czy przedmiotowy lokal spełnia wymogi samodzielnego lokalu o przeznaczeniu użytkowym. Z powyższych względów na zasadzie art.145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd nie orzekł, bowiem w toku postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zamknięcia rozprawy wniosku o zwrot kosztów strona skarżąca nie złożyła ( art.210 § 1 p.p.s.a ).