II SA/Bd 1096/05

Dnia 23 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krystyna Witt po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji instruktorów oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2005 r., znak [...] Prezydent Miasta T. orzekł o skreśleniu M. S. z ewidencji uprawnionych instruktorów do szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A i B. Organ I instancji w wyniku przeprowadzonej kontroli ośrodka szkolenia kierowców [...] ustalił, że skarżący M. S. będący jej właścicielem, jak również instruktorem, rozpoczął szkolenie teoretyczne i praktyczne przed uzyskaniem zaświadczenia potwierdzającego wpis do rejestru przedsiębiorców, prowadzących ośrodki szkolenia kierowców. Dla zatarcia tego faktu prowadził podwójną dokumentację szkolenia poprzez założenie dwóch książek ewidencyjnych osób wyszkolonych oraz wydanie dwóch kart przeprowadzonych zajęć. Kontrola wykazała, także, że zajęcia ze słuchaczami zostały przeprowadzone niezgodnie z programem szkolenia, z naruszeniem jego zasad, a zaświadczenia o jego ukończeniu wydano słuchaczom nie zgodnie ze stanem faktycznym. W tym stanie rzeczy orzeczono o rażącym naruszeniu przez stronę warunków wykonywania działalności w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców. Na powyższe rozstrzygnięcie Marcin S. złożył odwołanie. Podniósł, że zapisana zła ilość godzin teoretycznych dwóch wskazanych kursantek była wynikiem drobnej pomyłki przy wypisywaniu kart zajęć. Ponadto przyznał, że postąpił nieodpowiedzialnie rozpoczynając szkolenie wcześniej niż powinien. Zaznaczył także, że będzie bardzo krzywdzące dla całej jego rodziny cofnięcie zezwolenia na prowadzenie Ośrodka Szkolenia Kierowców i cofnięcie uprawnień na szkolenie kandydatów na kierowców, albowiem jest jedynym żywicielem rodziny, która aktualnie znalazła się w bardzo trudnej sytuacji. Decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W jego uzasadnieniu wskazano, iż godnie z treścią art. 107 ust. l pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 108, póz. 908 ze zm.), skutkiem dopuszczenia się przez instruktora rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, jest skreślenie go z ewidencji, a nadto przepisy przewidują dodatkową dolegliwość w postaci zakazu prowadzenia tego typu działalności przez okres dwóch lat. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego skarżący jako właściciel ośrodka oraz zatrudniony w nim instruktor prowadził podwójną dokumentację szkolenia w postaci książki ewidencji osób szkolonych nr [...] z datą założenia [...] 2005r. oraz drugiej nr [...] z datą założenia [...] 2005r. Zapisy dokonywane w powyższych książkach różnią się datami rozpoczęcia szkolenia, które odpowiadają datom ich założenia. Nadto, M. S. naruszył § 1 ust. 3 pkt l lit. a Programu szkolenia kandydatów na kierowców lub motorniczych stanowiącego załącznik Nr [...] do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów poprzez niewpisanie do książki ewidencji nr [...] z dnia [...] 2005r. przeprowadzonych zajęć dodatkowych z praktyki kursantki – B. K. (5 godzin jakie odbyły się w terminie [...]2005r.), na podstawie których wydane zostało zaświadczenie o ukończeniu szkolenia dodatkowego z dnia [...]2005r. Skarżący wydawał również podwójne karty przeprowadzonych zajęć dla uczestników szkolenia. Zostało to stwierdzone na podstawie jego oświadczenia i zeznań świadków-uczestników szkolenia. M. S., na co wskazują akta sprawy, wydał zaświadczenia ukończenia kursu dla A. M. i A. P., mimo iż nie ukończyły one 30 godzinnego szkolenia teoretycznego. Stanowi to rażące naruszenie § 9 ust. l pkt l lit. a) powołanego Programu szkolenia kandydatów na kierowców, jak również nie przeprowadził egzaminu wewnętrznego z części teoretycznej i praktycznej po ukończeniu szkolenia dla wskazanych osób. Wystawione arkusze odpowiedzi z dnia 21 lutego 2005r. i 11 marca 2005r. dołączone do akt sprawy, nie są podpisane przez instruktorów. Wystawiono je przed zakończeniem szkolenia teoretycznego. Skarżący prowadził również zajęcia z udzielania pomocy przedlekarskiej bez stosownych uprawnień, czego nie kwestionuje. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S. stwierdził między innymi, że: – liczne nieścisłości w dokumentacji będące wynikiem rozpoczęcia działalności ośrodka szkolenia przed dniem [...]2005 r., w żaden sposób nie mogą mieć negatywnego wpływu i rzutować na jego odpowiedzialność w zakresie uprawnień instruktorskich, – uchybienia w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia nie mają charakteru rażącego, – ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania administracyjnego przez organy administracji są niepełne i nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy, – organ nieprawidłowo przy wydawaniu decyzji w zakresie uprawnień instruktorskich oparł się na tych samych przesłankach, które były podstawą wydania decyzji w zakresie prowadzenia ośrodka, – nie odróżniono statusu kierownika ośrodka-właściciela od instruktora prowadzącego zajęcia, – nie doszło do naruszenia przez instruktora § 1 ust. 3 pkt 1 lit. a programu szkolenia ponieważ rejestrowanie w książce ewidencji należy do kierownika ośrodka, – B. K. została wpisania wbrew ustaleniom organów do książki ewidencji z dniem [...] 2005 r., a zaświadczenie z dnia [...] 2005 r. o ukończeniu szkolenia dodatkowego dotyczyło zajęć, które odbyła po 17.05.2005 r., – nie doszło do naruszenia § 1 ust. 3 pkt 1 lit. a wskutek podwójnego wydawania kart przeprowadzonych zajęć ponieważ każda z kart miała inną podstawę w postaci różnych ewidencji – jednej z dnia [...] 2005 r., drugiej z dnia [...]2005 r., – zaświadczenia o ukończeniu kursu wydaje kierownik ośrodka a nie instruktor, więc jemu jako instruktorowi nie można postawić zarzutu naruszenia § 9 ust. 2 pkt 1 lit. a programu szkolenia, – organ dokonywał ustaleń faktycznych na podstawie kwestionowanych przez siebie zapisów w dokumentacji, o których wiedział, że zawierają wiele nieścisłości, – podstawą wszelkich ustaleń faktycznych, wobec niedoskonałości dokumentacji powinny być zeznania świadków-kursantów, które potwierdzają fakt odbycia 30 godzin zajęć teoretycznych oraz przeprowadzenia egzaminu wewnętrznego po ukończeniu szkolenia, – część przydatnych w ocenie stanu faktycznego dokumentów dotyczących okresu działalności ośrodka przed uzyskaniem wpisu została przez niego zniszczona co miało służyć ukryciu nieprawidłowej, podwójnej dokumentacji, – postępowanie administracyjne nie wykazało niewłaściwego toku, ani złego przygotowania zajęć- wszystkie osoby szkolone zdały pomyślnie egzamin państwowy, – prowadzone przez niego zajęcia z zakresu udzielania pomocy przedlekarskiej miały charakter jedynie uzupełniający, podczas gdy uprawniony lekarz odbył takie zajęcia podczas I wykładu teoretycznego, o czym zaświadcza pieczątka i podpis na każdej karcie kursanta, – organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego wynikające z przepisów art. 7, 77, 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i podkreślając, iż skarżący jako instruktor prawa jazdy z własnej inicjatywy umyślnie zapisywał i poświadczał swym podpisem nieprawdziwe godziny zajęć uczestników szkolenia w prowadzonej przez siebie podwójnej dokumentacji, wydał w dwóch przypadkach zaświadczenie ukończenia kursu pomimo nie przeprowadzenia 30 godzin szkolenia teoretycznego, nie podpisał jako instruktor arkuszy odpowiedzi z [...] 2005r. i z [...]2005 r. a wystawiono je przed zakończeniem szkolenia teoretycznego, co stanowi rażące naruszenie przepisów dotyczących szkolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, wbrew zarzutom i przekonaniom skarżącego, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji administracyjnej są przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 98 z późn. zm.) i przepisy do niej wykonawcze, to jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierującymi pojazdami instruktorów i egzaminatorów (Dz.U. Nr 150, poz. 1681 z późn. zm.) wraz z załącznikiem Nr 3 "Program szkolenia kandydatów na kierowców lub motorniczych", które to przepisy wykonawcze obowiązywały do dnia 10.01.2006 r. Stosownie do treści przepisu art. 107 ust. 1 pkt 4 ustawy o ruchu drogowym Starosta skreśla instruktora z ewidencji między innymi wtedy, jeżeli instruktor dopuści się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia. Ponowny wpis do ewidencji w takiej sytuacji nie może być dokonany wcześniej niż po upływie 2 lat od dnia, w którym decyzja o skreśleniu stała się ostateczna (ust. 2). Niewątpliwie nie każde naruszenie przepisów w zakresie szkolenia może powodować skreślenie instruktora z ewidencji, ale tylko takie, które ma charakter rażący, czyli jest ono jaskrawe i dotyczy przepisów mających istotne znaczenie w danej dziedzinie np. może chodzić o pobieżne omawianie tematów wchodzących w zakres szkolenia, niezrealizowanie programu szkolenia itp. (...) (tak R. A. Stefański Prawo o ruchu drogowym. Komentarz. Dom Wydawniczy ABC, 2005, wyd. II). Przepisami w zakresie szkolenia jest przywołane powyżej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001r. i załącznik do niego Nr 3 zawierający program szkolenia kandydatów na kierowców. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza fakt, że skarżący rażąco naruszył te przepisy. Koronnym argumentem potwierdzającym powyższą tezę jest niekwestionowana przez skarżącego okoliczność, iż prowadząc ośrodek szkolenia kierowców rozpoczął działalność przed uzyskaniem zaświadczenia potwierdzającego wpis do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodki szkolenia kierowców, który jest wymagany zgodnie z przepisem art. 103 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym. Wniosek o dokonanie wpisu do ewidencji działalności regulowanej złożył, bowiem skarżący w dniu [...]2005 r., zaświadczenie o wpisie do rejestru uzyskał w dniu [...] 2005 r., natomiast zajęcia w zakresie szkolenia kandydatów na kierowców rozpoczął w dniu [...] 2005 r. Za organem administracji publicznej należy więc stwierdzić, że skarżący prowadził szkolenie kandydatów na kierowców jako instruktor, będąc w pełni świadom bezprawności swego działania polegającej na prowadzeniu zajęć w niezarejestrowanym, bezprawnie działającym ośrodku szkolenia, a także na potwierdzaniu swoim podpisem nieprawdziwych godzin zajęć uczestników szkolenia, którego to ośrodka był także właścicielem. Podkreślić należy w tym miejscu, że dokonanie przez organ administracji wpisu w rejestrze przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców jest ostatnim z ustawowych warunków, których dopełnienie powoduje nabycie przez przedsiębiorcę uprawnień do wykonywania działalności regulowanej, jaką jest prowadzenie ośrodka szkolenia kierowców. Przed uzyskaniem tego wpisu nie można więc prowadzić szkolenia przyszłych kierowców. Wskazać należy ponadto na inne naruszenia przepisów w zakresie szkolenia, których dopuścił się skarżący jako instruktor. Stosownie do treści § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a Program szkolenia kandydatów na kierowców (cyt. powyżej), liczbę godzin zajęć teoretycznych i praktycznych dla każdej osoby podlegającej szkoleniu podstawowemu ustala indywidualnie prowadzący nauczanie, zwany dalej "instruktorem", przy czym liczba godzin zajęć teoretycznych nie może być mniejsza niż 30 godzin w zakresie kategorii A, A1, B, B1 prawa jazdy. Potwierdzenia przeprowadzenia zajęć teoretycznych i praktycznych dokonuje instruktor poprzez stosowne wpisy w karcie przeprowadzonych zajęć (§ 1 ust. 5 pkt 1 i 2 programu). Wpisy te mają odzwierciedlać rzeczywisty przebieg szkolenia, co następnie decyduje o dopuszczeniu do egzaminu. W przypadku dwóch osób biorących udział w szkoleniu w ośrodku skarżącego, tj. A. M. i A. P. stwierdzono na podstawie kart przeprowadzonych zajęć podpisanych przez skarżącego jako instruktora, że nie przeszły one 30-godzinnego szkolenia teoretycznego. Ponadto w ośrodku brak jest stosownych dokumentów, które potwierdziłyby, że skarżący jako instruktor, zgodnie z § 9 ust. 5 programu szkolenia, po ukończeniu szkolenia przez te osoby przeprowadził dla nich egzamin wewnętrzny z części teoretycznej i praktycznej. Załączone do akt sprawy arkusze odpowiedzi z dnia 21.02.2005 r. i 11.03.2005 r. nie są podpisane przez instruktora, a wystawiono je przed zakończeniem szkolenia teoretycznego. Fakt ten potwierdza w swoim zeznaniu A. P. (k-17 akt administracyjnych). Z zeznań świadków wynika także, że skarżący jako instruktor przeprowadził szkolenie w zakresie udzielania pomocy przedlekarskiej nie mając do tego stosownych uprawnień, czym naruszył przepis art. 105 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym (vide: zeznania świadków k-16, 17 a także oświadczenie skarżącego k-6 akt administracyjnych). Powyższe przesądza w ocenie Sądu, że skarżący jako instruktor dopuścił się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia, co skutkować musiało skreśleniem z ewidencji. Odnosząc się do zarzutów, co do nieprawidłowości w zakresie prowadzenia przez organy administracji postępowania dowodowego stwierdzić należy, iż niesłusznie skarżący uważa, że wszelkie naruszenia, których się dopuścił w zakresie prowadzenia dokumentacji związanej ze szkoleniem są po pierwsze błahe, nieistotne, a po drugie, że nie można z nieprawidłowych zapisów zawartych w dokumentach wyciągać żadnych wniosków, a zwłaszcza, co do tego, że jako instruktor rażąco naruszał przepisy w zakresie szkolenia. Błędna jest także teza, co do tego, że jedynym wartościowym dowodem w sprawie powinny być zeznania świadków, którzy na pewno potwierdzą, iż szkolenie oraz egzaminy odbywały się zgodnie z przepisami. Dokumentowanie najważniejszych czynności w toku szkolenia przyszłych kierowców, takich jak czas zajęć praktycznych, teoretycznych, czy fakt przeprowadzenia egzaminu wewnętrznego, w sposób odzwierciedlający rzeczywistość, gwarantuje prawidłowy przebieg szkolenia. Poprzez możliwość kontrolowania przebiegu szkolenia zapewnia odpowiedni poziom tego szkolenia, to jest taki, który jest niezbędny do uzyskania uprawnień kierowcy. Nie można w przypadku szkolenia przyszłych kierowców bazować na tym, że zapamiętają oni ile godzin szkolenia teoretycznego i praktycznego odbyli. Na to musi być dowód w postaci stosownego dokumentu tak, aby nie było wątpliwości, co do ilości odbytych godzin szkolenia. Oczywiście prowadzenie podwójnej ewidencji w tym zakresie, co miało miejsce w niniejszej sprawie oprócz tego, że jest ewidentnym poświadczeniem nieprawdy, to jeszcze zaprzecza zasadom prowadzenia szkolenia, których skarżący uczył się, aby zostać instruktorem. Mając powyższe na uwadze, uznając, że zaskarżona decyzji nie narusza prawa, orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jak w sentencji wyroku.