II SA/Bd 1096/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2010r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] września 2009 r. nr SKO-[...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania J. Ł., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że ostatecznym orzeczeniem lekarza uprawnionego w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto art. 140 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. J. Ł. został skierowany na badania lekarskie ostateczną decyzją Prezydenta T. z dnia [...] wydaną na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w związku z zawiadomieniem z dnia [...] Komendy Miejskiej Policji w Ł. o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia. W dniu [...] organ wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Otrzymano orzeczenie uprawnionego lekarza z Ośrodka Medycyny Pracy w T. stwierdzające u skarżącego istnienie przeciwwskazań psychologicznych i zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi wszystkich kategorii. Na skutek wniesionego przez stronę odwołania uprawniony lekarz w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. orzeczeniem z dnia [...] potwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych J. Ł. do kierowania pojazdami silnikowymi wszystkich kategorii. Do akt sprawy odwołujący przedłożył opinie Kierownika Katedry i Kliniki Psychiatrii Szpitala w B. – prof. A. A., z której wynika, że cierpi on na zaburzenia schizoafektywne, lecz aktualnie znajduje się w pełnej remisji z bardzo dobrym poziomem funkcjonowania poznawczego i społecznego. W ocenie opiniującego, "nie ma bezwzględnych podstaw pozbawiania na okres całego życia J. Ł. prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych". W dalszym ciągu uzasadnienia SKO wskazało na tok postępowania w tej sprawie podnosząc, że badania zostały przeprowadzone w ośrodkach medycyny pracy. Wszystkie orzeczenia zostały wydane według wzoru stanowiącego załącznik nr 5 do aktu wykonawczego. Wyłącznie te orzeczenia mogły i stanowiły dowód w przedmiotowej sprawie, a orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. jako ostateczne przesądziło o istnieniu u odwołującego przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych wszystkich kategorii. Jest to dokument urzędowy korzystający z domniemania prawdziwości, w tym domniemania zgodności co do jego treści. Dopóki nie zostanie uchylone jest miarodajne w tej sprawie. W ocenie SKO opinia – uzupełnienie karty informacyjnej, wydana przez prof. A. A. nie stanowi dowodu przeciwnego w stosunku do wymienionych orzeczeń, gdyż nie pochodzi od organu, o którym mówi rozporządzenie, ani też nie zostało wydane w trybie tego rozporządzenia. Podobnie należy ocenić dołączoną do tej opinii kserokopię badania przeprowadzonego w ośrodku badań kierowców, skoro zgodnie z przytoczonymi przepisami, odpowiednie badanie mógł przeprowadzić lekarz uprawniony w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Pismo skierowane do Rzecznika Praw Pacjenta nie ma znaczenia prawnego. Skargę na powyższą decyzję złożył J. Ł. Wydanej decyzji zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, iż nie jest zdolny do kierowania pojazdami, niezastosowanie przepisu art. 7, 10 § 1, 75, 77, 78, 107 § 3 K.p.a. oraz błędną i dowolną wykładnię przepisów art. 76 § 2 i 3 K.p.a. Skarżący podniósł, iż nie zgadza się z przyczyną wszczęcia przeciwko niemu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, jaką było niepoddanie się przez niego badaniom lekarskim, bowiem badaniom takim poddał się w terminie wyznaczonym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy. Skarżący wskazał również, że zarówno orzeczenie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w T., jak i orzeczenie wydane przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie uwzględniało jego aktualnego stanu zdrowia, a przeprowadzający badania lekarze nie wzięli pod uwagę przedstawionych przez niego specjalistycznych badań z zakresu psychologii transportu, sami również takich badań nie wykonując. Skarżący wskazał ponadto, że badanie przeprowadzone przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w B. w sposób jednoznaczny wskazuje na brak przeciwwskazań do prowadzenia przez niego pojazdów mechanicznych, gdyż wszystkie badane parametry były prawidłowe i mieściły się w normie. W opinii skarżącego orzeczenie wydane przez Instytut Ł. jest orzeczeniem niesprawiedliwym i wydanym z pogwałceniem praw pacjenta, w związku z czym skarżący zwrócił się o interwencję do Rzecznika Praw Pacjenta. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów prawa organom wydającym orzeczenia w obu instancjach, twierdząc, że organ pierwszej instancji nie dokonał oceny przedstawionych przez niego dokumentów, organ drugiej instancji natomiast mylnie przyjął, iż przedstawione przez skarżącego wyniki i opinia lekarska nie mogły stanowić dowodu w przedmiotowej sprawie. Skarżący wskazał na szereg zarzutów, którymi dotknięta jest zakwestionowana przez niego decyzja – niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu, niedopuszczenie zgłaszanych przez skarżącego dowodów, zatem wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego. Skarżący zauważył również błędność uzasadnienia decyzji pierwszej instancji, nie zawiera ono bowiem – w jego opinii – faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł, jak również nie wskazuje przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności innym dowodom. Skarżący wskazał ponadto, iż błędy te nie zostały dostrzeżone przez organ drugiej instancji. Jak wynika z dalszej części uzasadnienia, zgodnie z twierdzeniem skarżącego, w niniejszej sprawie pojawiły się sprzeczne z sobą opinie dotyczące jego stanu zdrowia, które nie zostały przez organy wyjaśnione. Wskazując na naruszenia prawa materialnego, skarżący podniósł wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o orzeczenie pozostające w sprzeczności z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, określającym zasady przeprowadzania tego rodzaju badań, poprzez nieuwzględnienie obecnego stanu zdrowia badanego. Skarżący stwierdził wreszcie, iż sam fakt leczenia w poradni zdrowia psychicznego nie oznacza braku zdolności do prowadzenia pojazdów, szczególnie, ze znajduje się on w trakcie leczenia, w tym terapii farmakologicznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) powołanym w podstawie prawnej decyzji, badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z kolei zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie m.in. stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd nie dopatrzył się naruszenia tych przepisów prawa materialnego. Konstatacja taka jest możliwa przy przyjęciu założenia, że ustalenia stanu faktycznego nie budzą wątpliwości. Ocena okoliczności faktycznych dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w ocenie Sądu, prawa nie narusza. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na treść rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15). Rozporządzenie to reguluje m.in. szczegółowe warunki i tryb kierowania na badania lekarskie, przeprowadzanie badań lekarskich, wydawanie orzeczeń lekarskich, dodatkowe kwalifikacje lekarzy przeprowadzających badania lekarskie. Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia badanie lekarskie w zakresie regulowanym rozporządzeniem może być przeprowadzone tylko przez "uprawnionego lekarza". Dlatego też orzekające w sprawie organy nie mogły oprzeć się na badaniach przeprowadzonych przez innych lekarzy i w innych celach i w innym postępowaniu. Zgodnie z § 9 rozporządzenia badanie lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 2 – 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Ustalenia tego organu i oceny mają istotne znaczenie w sprawie. Na podstawie § 10 rozporządzenia uprawniony lekarz wydał orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Skarżący skorzystał z odwołania do Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. dr med. J. N. w Ł. Instytut Medycyny Pracy w Ł. w dniu [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań lekarskich do kierowania pojazdami silnikowymi. Jest to urzędowy dokument korzystający z domniemania prawdziwości. Skarżący kwestionuje rozpoznanie lekarskie. O sprzeczności opinii lekarskich można by mówić wówczas, gdyby Instytut ten wydał dwie różne opinie, taka sytuacja nie zachodzi. Dla oceny kwalifikacji zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych znaczenie ma tylko badanie przeprowadzone w trybie wspomnianego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Badanie to uwzględniało stan faktyczny w chwili badania i brak jest podstaw do jego kwestionowania na podstawie odmiennych poglądów skarżącego o swoim stanie zdrowia. Badanie takie może przeprowadzić jedynie "uprawniony lekarz". Takim lekarzem nie jest Kierownik Katedry i Kliniki Psychiatrii Szpitala Uniwersyteckiego w B. Jego "opinia – uzupełnienie karty informacyjnej" została wydana w innym postępowaniu i zawiera oceny jego wystawcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopuściło się naruszenia wskazanych przepisów proceduralnych (z wyjątkiem naruszenia art. 10 K.p.a.). Materiał dowodowy został oceniony właściwie, z uwzględnieniem treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. Istotny materiał dowodowy w sprawie to opinie lekarskie i w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 7, 75, 77, 78, 80 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swojej decyzji ustosunkowało się do wszystkich zgromadzonych dokumentów, również do opinii prof. A. A. stwierdzając słusznie, że opinia ta nie stanowi dowodu przeciwnego w stosunku do orzeczeń wystawionych przez uprawnionego lekarza. Tym samym nie jest trafny zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., podobnie jak i zarzut naruszenia art. 76 § 2 i 3 K.p.a. Nie uwzględnienie tej opinii nie stanowi naruszenia tych przepisów. Za słuszny należy natomiast uznać zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. albowiem skarżący nie został powiadomiony o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy. Jest to naruszenie prawa procesowego, a wagę tego zarzutu należy rozpatrywać z punktu widzenia wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. W warunkach rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, nie jest to okoliczność skutkująca koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący był na bieżąco informowany o treści zapadłych w sprawie rozstrzygnięć, otrzymywał odpisy mających zasadnicze znaczenie w sprawie orzeczeń lekarskich, a w postępowaniu drugoinstancyjnym nie przeprowadzono żadnych czynności dowodowych. Postanowienie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte z urzędu, jakkolwiek impulsem do jego wszczęcia było powiadomienie Komendy Policji w Ł. W pierwszej fazie wszczęto postępowanie zakończone wydaniem decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy. Decyzja ta uprawomocniła się w pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że nie poddanie się badaniom w terminie 30 dni od dnia otrzymania skierowania spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4b ustawy – Prawo o ruchu drogowym. J. Ł. decyzję tą otrzymał [...]. W pouczeniu zawarta jest informacja, że na badanie lekarskie należy zgłosić się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji. W aktach sprawy brak jest informacji, kiedy skarżący zgłosił się na badania, ale orzeczenie psychologiczne z [...] (odpis) organ otrzymał [...], a więc w dacie [...] (zawiadomienie o wszczęciu postępowania) organ nie posiadał informacji o stawiennictwie skarżącego na badania. Skarżącego zawiadomiono pismem z dnia [...] o wszczęciu postępowania w sprawie wydanego mu prawa jazdy kat. B w związku z zawiadomieniem Komendy Miejskiej Policji w Ł. oraz nie poddaniem się przez stronę badaniom w zakreślonym terminie (a nie jak pisze SKO w sprawie "cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi"). Przedmiot postępowania został zatem określony jednoznacznie. Jest to postępowanie "w przedmiocie prawa jazdy". Takie określenie należy uznać za prawidłowe, albowiem jaki będzie wynik tego postępowania, to okaże się po jego przeprowadzeniu Pouczono go, że zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. ma on prawo brać czynny udział w postępowaniu. Reasumując, należy ocenić, że naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. nie miało realnego wpływu na wynik sprawy. Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.