II SA/Bd 11/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...] października 2024 r nr [...]. Decyzją z dnia [...] października 2024 r., nr [...] Burmistrz K., działając na podstawie art. 1, art. 2 pkt 2, art. 3, art. 17 ust.1-5, art. 17b, art. 20 ust. 1-3, art. 23, art. 24 ust. 1-4, art. 25, art. 26 ust. 1-4, art. 28, art. 29 ust. 1, art. 30, art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2024r., poz. 323 ze zm.) w związku z rozporządzeniem z dnia 6 lipca 2023 r. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1340) oraz art. 104, art. 107, art. 108 § 1, art. 163 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm.), orzekł o odmowie przyznania M. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, wnioskowanego na D. K.. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wyjaśnił, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. W orzeczeniu dotyczącym niepełnosprawności wskazano, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] listopada 2020 r., dlatego uznano, że świadczenie pielęgnacyjne stronie nie przysługuje. W odwołaniu od decyzji strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji i powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. wskazała, że jej mama legitymowała się orzeczeniem o niepełnosprawności do [...] września 2024 r., a odwołująca sprawowała przez cały ten okres opiekę nad nią. Odwołująca się podkreśliła, że nie może podjąć zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad schorowaną mamą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2024 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż podaniem z dnia [...] października 2024 r. M. K. wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na D. K. urodzoną [...] stycznia 1938 r., która jest wdową. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2024 r. (wniosek z dnia [...] czerwca 2024 r.) wynika, że D. K. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, orzeczenie wydaje się na stałe, niepełnosprawność istnieje od - nie da się ustalić, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] listopada 2020r., przy czym D. K. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z oświadczenia strony z dnia [...] października 2024 r. wynika, że strona sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawną mamą. Opisano sposób sprawowania opieki. Strona zrezygnowała z zatrudnienia z uwagi na sprawowanie stałej opieki nad mamą. W kwestionariuszu z rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia [...] października 2024 r. opisano sposób sprawowania opieki strony nad matką. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2023 r., nr [...] stronie przyznano świadczenie pielęgnacyjne na matkę do [...] września 2024 r., nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Natomiast zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm., dalej u.ś.w.), w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia [...] grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe w związku z czym uznano, że dla strony prawo powstało, bowiem z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2023 r., Nr [...] wynika, iż stronie przyznano świadczenie pielęgnacyjne na matkę do [...] września 2024 r. nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia [...] grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. N. orzeczenie zostało wydane dnia [...] lipca 2024 r., a wniosek strona złożyła w dniu [...] czerwca 2024 r. Kolegium podniosło, iż warunkiem zachowania prawa, odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności (ust. 3). Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony [...] czerwca 2024 r., a więc strona złożyła wniosek przed upływem terminu, który z mocy ustawy został przedłużony, dlatego zdaniem organu II instancji nie został spełniony warunek wskazany w art. 63 ust. 3 u.ś.w. Ponadto wskazano, że strona ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na swoją matkę, która ma 86 lat, a wobec zmiany przepisów i wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, Kolegium ustaliło, że stronie nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do [...] grudnia 2023r. oraz na podstawie przepisów obowiązujących od [...] stycznia 2024 r. Kolegium wyjaśniło, że matka strony może ubiegać się o świadczenie wspierające, ponieważ zgodnie z art. 3 ust. 1 u.ś.w. celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób. W skardze do Sądu M. K. wniosła o przywrócenie uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, do którego prawo powstało do [...] grudnia 2023 r. i uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, zarzucając jej naruszenie prawa do złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne w przypadku posiadania orzeczenia z datą wydania wcześniejszą niż termin upłynięcia terminu ważności poprzedniego orzeczenia. W treści skargi M. K. podniosła, iż złożyła wniosek o ponowne ustalenie stopnia niepełnosprawności przed terminem upływu poprzedniego orzeczenia, którego ważność została przedłużona do [...] września 2024 r. na mocy ustawy. Powodowała nią obawa, czy mama zdąży otrzymać kolejne orzeczenie o niepełnosprawności w terminie. Nie zmieniła się w tym okresie konieczność sprawowania opieki nad matką. Nadal pozostaje ona osobą chorą przewlekle i nadal skarżąca jest tą osobą, która zrezygnowała z zatrudnienia po to, aby nad matką opiekę sprawować. Skarżąca stwierdziła, że muszą być zachowane określone terminy, aby uprawnienia do świadczeń były zachowane, jednakże przygotowanie się do tego, aby w odpowiednim czasie złożyć kolejne dokumenty w jej ocenie nie powinno być równoznaczne z utratą tych uprawnień, ponieważ nie zaniechała starań w uzyskaniu świadczenia oraz nie wnosiła o przywrócenie terminu, któremu uchybiła z powodu zaniedbania, lecz w trosce o to, aby nie uchybić obowiązkowi złożenia kolejnego wniosku w terminie, złożyła w imieniu matki wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności wcześniej niż wskazuje art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2024 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] października 2024 r., nr [...] o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką – D. K., na zasadach obowiązujących do dnia [...] grudnia 2023 r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia [...] lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm. - dalej: u.ś.w.) Z dniem 1 stycznia 2024 r., na podstawie art. 43 u.ś.w. dokonano nowelizacji przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 323 ze zm. – dalej: u.ś.r.), w tym między innymi jej art. 17 ust. 1, z treści którego wynika, iż w aktualnym stanie prawnym, o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mogą ubiegać się osoby w nim wymienione, sprawujące opiekę jedynie nad osobą niepełnosprawną, która nie ukończyła 18 roku życia. Skarżąca domaga się przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowanej opieki nad osobą pełnoletnią – matką choć w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, uwzględniając wiek osoby wymagającej wsparcia ze strony bliskich, świadczenie to nie może być przyznane. Zgodnie jednak z art. 63 ust. 1 u.ś.r. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl art. 63 ust. 2 u.ś.w. osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Stosownie zaś do art. 63 ust. 3 ustawy osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. W rozpoznawanej sprawie bezsporne pomiędzy stronami postępowania pozostają te ustalenia faktyczne, z których wynika, że decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2023 r., nr [...] stronie przyznano świadczenie pielęgnacyjne na matkę do [...] września 2024 r., nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Tym samym skarżąca spełnia warunki, o których mowa w art. 63 ust. 1 i ust. 2 u.ś.w. Bezsporna pomiędzy stronami pozostaje także ta okoliczność, iż zgodnie z przedłożonym nowym orzeczeniem z dnia [...] lipca 2024 r. (na wniosek z dnia [...] czerwca 2024 r.) D. K. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, orzeczenie wydano na stałe, a niepełnosprawność istnieje od - nie da się ustalić, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] listopada 2020 r., przy czym D. K. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Kwestią sporną pozostaje natomiast możliwość zastosowania w sprawie przepisu art. 63 ust. 3 u.ś.w., w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki nie złożyła wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia. Kolegium uznało, że w sprawie nie został zachowany termin wskazany w art. 63 ust. 3 zd. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym. Kolegium przyjęło bowiem, że osoba wymagająca opieki wystąpiła o orzeczenie o niepełnosprawności przed upływem terminu ważności poprzedniego orzeczenia, a nie jak stanowi przepis art. 63 ust. 3 w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia. Przy okazji można dodać, że organ błędnie w uzasadnieniu decyzji podaje datę złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem 1. 10. 2024r. a nie 19. 06. 2024r. Zasadniczy problem na tle rozstrzygnięcia organu odwoławczego dotyczy zatem rozumienia i sposobu interpretacji art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym w odniesieniu do terminu złożenia wniosku o nowe orzeczenie o niepełnosprawności przed terminem w nim wskazanym. W ocenie Sądu, złożenie wniosku o nowe orzeczenie przed terminem tj. w dniu [...] czerwca 2024 r., nie można uznać za wadliwe. Nie sposób zaakceptować sytuacji, by literalne rozumienie przepisu art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym, mogło prowadzić do wniosków sprzecznych z założeniami samej ustawy. Już na poziomie uzasadnienia projektu ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym wskazano, że zamiarem ustawodawcy nie było pozbawianie osób praw już nabytych, które do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne pobierały. Wskazuje na to także jednoznacznie dalsza treść powoływanego uzasadnienia do ustawy, w którym wskazano, że osoby, które nabyły lub nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego (por. Uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o świadczeniu wspierającym, druk nr 3130 Sejm RP IX kadencji). W konsekwencji przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego będzie w takiej sytuacji możliwe na podstawie przepisów dotychczasowych, stosowanych na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym. Sąd dostrzega konstrukcję powoływanego przez organ art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym, gdzie wskazuje się, iż warunkiem zachowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach dotychczasowych jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Zwrócić należy jednak uwagę na jego brzmienie w ujęciu systemowym i odnieść powyższe do realiów stanów faktycznych. Dotyczy on podmiotów, które nabyły już prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na "starych zasadach" i prawo to przysługiwało 31 grudnia 2023r. Przepis art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym miał wykluczyć sytuacje występowania z wnioskami o świadczenie pielęgnacyjne bez ograniczenia terminu do składania wniosków. Stąd też ustawodawca wprowadził zastrzeżenie, że wnioski muszą być złożone w określonym terminie, natomiast dla określenia okresu niezbędne było wskazanie momentu początkowego – tu, od daty utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności - najpierw wniosek o nowe orzeczenie o stwierdzenie niepełnosprawności, a następnie wniosek o świadczenie pielęgnacyjne, co nie oznacza, że skuteczne uzyskanie nowego orzeczenia uzasadnia jego odrzucenie z powodów de facto formalnych. Nie sposób zatem przyjąć za racjonalne założenie, że w sytuacji, gdy osoba wystąpiła o orzeczenie o niepełnosprawności przed datą utraty jego ważności, w konsekwencji pozbawiona została prawa do kontynuowania pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem z wnioskiem wystąpiła zbyt wcześnie. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 6bb ust. 1 w zw. art. 5 pkt 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jeżeli wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności został złożony w okresie ważności odpowiednio orzeczenia ustalającego niepełnosprawność albo orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności, to zachowuje ono ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność. W konsekwencji żądanie Skarżącej dotyczy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej mocą przepisów u.ś.w., czyli przed 1 stycznia 2024 r. w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Tu wymagana jest bardziej szczegółowa analiza podanych przepisów. Zmiana, jaka nastąpiła w wyniku nowelizacji przepisu art. 17 u.ś.r. względem poprzedniego stanu prawnego oznacza, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli niepełnosprawny członek rodziny jest osobą, która ukończyła 18 rok życia. Osoby te od 1 stycznia 2024 r. zostały objęte nową formą wsparcia ze strony Państwa w postaci świadczenia wspierającego, którego celem jest udzielanie osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia, pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób. W rozpoznawanej sprawie jej istota sprowadza się do wykładni art. 63 ust. 1-3 u.ś.w., tj. przepisu regulującego jakie brzmienie ustawy o świadczeniach rodzinnych ma zastosowanie do określonego stanu faktycznego. Zagadnienie to ma kluczowe znaczenie, ponieważ aktualnie art. 17 ust. 1 u.ś.r. zawęża krąg uprawnionych do tego świadczenia, tj. do osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi, którzy nie ukończyli 18 roku życia. Tymczasem żądanie Skarżącej związane jest z opieką nad matką a więc osobą, która nie spełnia wymaganej przesłanki wieku osoby niepełnosprawnej. Zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 u.ś.w. w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że o powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przesądza zaistnienie wymaganych przez prawo przesłanek w chwili złożenia wniosku (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 190/24 – dostępny w bazie Lex nr 3708448). O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można natomiast mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, przed wskazanym dniem spełniła wszystkie wymagane przepisami u.ś.r. warunki, a jedynie organ nie zdążył przed tą datą wydać decyzji przyznającej świadczenie. Zatem regulacja z art. 63 u.ś.w. umożliwia przyznanie świadczenia tym osobom, które przed zmianą przepisów złożyły kompletny wniosek, ale organy nie zdążyły go do dnia 31 grudnia 2023 r. rozpoznać (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 291/24 - Lex nr 3755258). Przepis ten mówi w istocie o abstrakcyjnym powstaniu prawa albowiem nie zostało ono przyznane, by mówić o nabyciu prawa. Co do zasady powstanie prawa wynika z ustawy lub z aktu indywidualnie kształtującego określone uprawnienie O przypadkach nabycia prawa stanowi natomiast art. 63 ust. 2 i 3 u.ś.w. Zgodnie z jego brzmieniem, osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4 (ust. 2). Przepis ten nie tylko opisuje okoliczności nabycia prawa ale również jego ochrony, zakreślając precyzyjnie zakres czasowy ochrony, co ma znaczenie wobec wejścia w życie przepisów o świadczeniu wspierającym. Prawo nabyte podlega ochronie konstytucyjnej, co wyraża art. 1 Konstytucji RP. Ochrona praw nabytych polega na zakazie pozbawienia praw podmiotowych ukształtowanych przez ustawy wydane w wyniku realizacji praw podstawowych lub zakazie ich ograniczania w stopniu naruszającym istotę danego prawa bez ekwiwalentu tego prawa. Nie oznacza to jednak braku możliwości zmiany stanu prawnego. Taka zmiana nastąpiła przez zmianę brzmienia art. 17 ust. 1 u. ś r. Jednocześnie wprowadzono w życie przepisy o świadczeniu wspierającym, co stanowi ekwiwalent pozbawienia uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego za opiekę nad dorosłymi osobami niepełnosprawnymi. W ustępie 3 art. 63 u.ś.w. ustawodawca przyjął, że osoby, o których mowa w art. 63 ust. 2 u.ś.w., zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności (ust. 3). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że literalnie przepis art. 63 ust. 2 i 3 u.ś.w. odnosi się do ochrony nabytego prawa a nie do oceny jakie skutki występują wobec zmiany opisanych przepisów przez wejście ustawy o świadczeniu wspierającym dla tożsamych stanów faktycznych i sytuacji powstałych pod rządem starych przepisów. Typowe znaczenie normy o charakterze intertemporalnym dotyczy zagadnienia jaką ustawę należy stosować do oceny skutków prawnych związanych z sytuacją powstałą pod rządem dawnej ustawy gdy już weszła w życie nowa regulacja. Nowa ustawa co do zasady działa na przyszłość i nie obejmuje swym działaniem stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia jej w życie, chyba że ustawodawca wyraźnie tak postanowi. Stosowanie nowego prawa do sytuacji mających znaczenie prawne powstałych przed wejściem w życie nowego prawa w czasie obowiązywania dawnego a następnie uchylonego prawa określają normy intertemporalne. W doktrynie normy te określa się jako normy kolizyjne, gdyż rozstrzygają właściwość starego lub nowego prawa dla kwalifikacji treści lub skutków określonych sytuacji prawnych a zwłaszcza stosowania prawa lub praw podmiotowych. Normy kolizyjne rozgraniczają czasowy zakres stosowania obowiązujących przepisów przez wskazanie, który z nich należy stosować w określonej sytuacji. Przywołany przepis art. 63 ust. 2 i 3 u.ś.w nie dotyczy jednak tego zagadnienia. Odnosi się tylko do wyrażenia reguły zachowania prawa nabytego wobec szczególnych rozwiązań, które powstały w związku z regulacją zawartą w ustawie z 19 grudnia 2023r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2023 r. poz. 2768 - dalej u.z.w.o.). Uregulowania tej ustawy przedłużały ważność orzeczeń na ściśle określony czasookres, który był warunkowany datą utraty ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Odwołać się tu trzeba do art. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2023 r. poz. 2768 - dalej u.z.w.o.). Stanowi on, że orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240, 852, 1234 i 1429), które zachowało ważność na podstawie art. 23 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 852 i 1429) w brzmieniu dotychczasowym, albo którego okres ważności upłynął po dniu 5 sierpnia 2023 r. i przed dniem 30 września 2024 r., zachowuje ważność do dnia 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, stanie się ostateczne. Z faktem tym wiążą się określone obowiązki dla organów administracji, które określone zostały w art. 4 ust. 1 u.z.w.o. Zgodnie z nim decyzje, na mocy których przyznano prawo do uzależnionych od niepełnosprawności świadczeń rodzinnych, świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zasiłków dla opiekunów albo świadczeń lub dodatków na pokrycie kosztów utrzymania dziecka lub osoby pełnoletniej w rodzinnej pieczy zastępczej, wydane na podstawie orzeczeń o niepełnosprawności albo orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, których okres ważności uległ przedłużeniu na podstawie art. 1 u.z.w.o., zmienia się w zakresie okresu, na jaki przyznano prawo do tych świadczeń, zasiłków albo dodatków, z uwzględnieniem określonego w art. 1 u.z.w.o. terminu ważności orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z kolei w myśl art. 4 ust. 2 u.z.w.o. postępowanie w sprawie zmiany decyzji przyznającej prawo do świadczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.z.w.o., wszczyna się z urzędu, a przepisów art. 10 i art. 61 § 4 k.p.a. nie stosuje się. W tych warunkach art. 63 ust. 2 i 3 u.ś.w. zapewnia zachowanie nabytego prawa do końca okresu, na który prawo zostało przyznane. Następujący po ustępie 2 zapis usuwa wątpliwości związane z przypadkami, gdy pomimo przyznania świadczenia na dany okres, w trakcie jego trwania dochodzi do upływu ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności. Przepis ustępu 3 odnosi się i jest ściśle powiązany z ustępem 2. Oznacza to, że jego interpretacja, jako normy sprzężonej wymaga spójności. Konstrukcja omawianej regulacji ma zapewnić ochronę prawa nabytego. Określa go norma ust 2 zakreślająca czasowo zachowanie uprawnienia - nie później niż do 30 września 2024r. Zdaniem Sądu należy zatem przyjąć, że powyższe przepisy odnoszą się do sytuacji, gdy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego istniało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023r. W niniejszej sprawie prawo do tego świadczenia zostało określone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2023r. na okres do [...] września 2024 r., nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W okolicznościach niniejszej sprawy należy zaznaczyć, że orzeczenie to nie zostało nawet dołączone do akt. Dla zachowania jednak znaczenia cytowanej normy odnosi ono skutek dla realizacji prawa na starych zasadach do upływu terminu na jaki przyznano już świadczenie. Świadczenie wspierające jest nowym instrumentem wsparcia, o które mogą ubiegać się osoby z niepełnosprawnościami w wieku od ukończenia 18 roku życia. Jest to rozwiązanie skierowane bezpośrednio do osób z niepełnosprawnościami, tak aby dorosła już osoba z niepełnosprawnością mogła decydować jak wykorzystywane ma być otrzymywane wsparcie. Świadczenie wspierające przysługuje bez względu na dochody (brak kryterium dochodowego), a także niezależnie od innych form wsparcia otrzymywanych przez osoby z niepełnosprawnościami. Po zmianach, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje rodzicom lub innym osobom opiekującym się niepełnosprawnymi dziećmi w wieku do ukończenia 18 r. życia, bez jakichkolwiek ograniczeń w zakresie podejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Również pobieranie przez opiekuna własnych świadczeń emerytalno-rentowych nie będzie wpływać na jego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Przysługiwanie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uwarunkowane było datą ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki Skarżącej. W ocenie Sądu, przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w. miał ograniczyć sytuacje występowania z wnioskami o świadczenie pielęgnacyjne bez ograniczenia terminu do składania wniosków a jednocześnie ochronić nabyte już prawo. Do przepisów tych orzekające Kolegium w ogóle się nie odniosło, (ograniczając się tylko do oceny daty złożenia wniosku o nowe orzeczenie) mimo że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji działają na podstawie prawa, a więc mają obowiązek analizować i stosować wszelkie przepisy, które mogą mieć zastosowanie w danej sprawie, a odmawiając ich stosowania winny wyjaśnić powody, dla których to czynią. W niniejszej sprawie wyjaśnienie takie nie miało miejsca. Oznacza, że organ odwoławczy - w konsekwencji niewywiązania się ze swoich obowiązków procesowych, nałożonych na niego przepisami art. 6 art., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie dokonał kompleksowej analizy całego materiału dowodowego i ocenił go w sposób dowolny, pomijając przy tym istotne dla sprawy przepisy prawa materialnego. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. W ramach ponownie prowadzonego postępowania - w myśl art. 153 p.p.s.a. - organ uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wynikające z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. .