II SA/Bd 110/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi K. A. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę II SA/Bd 110/08 Uzasadnienie Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w [...] zwolnił asp. K. A. z dniem [...] r., na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6F oraz art. 45 ust. 1 i 3 i art. 110 ust. 2 i 4 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). Organ uzasadnił decyzję tym, że wymieniony orzeczeniem Nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] r., zatwierdzonym w dniu [...] r. przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w [...], został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do trzeciej grupy inwalidów. Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Ponadto wskazał, iż funkcjonariusz ten przebywał na nieprzerwanym zwolnieniu lekarskim od dnia [...] r. Asp. K. A. z rozkazem personalnym nr [...] zapoznał się w dniu [...] r. W ustawowym terminie, wniósł od tego rozkazu odwołanie, w którym wniósł o zmianę decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] r. poprzez zmianę daty zwolnienia go ze służby w Policji na dzień [...] r. Podkreślił, że nie zgadza się z decyzją organu pierwszej instancji. Jego zdaniem decyzja o rozwiązaniu z nim stosunku służbowego z dniem [...] r. została podjęta wbrew jego woli, bowiem w dniu [...] r. udał się osobiście do Komendanta Powiatowego Policji w [...] i przedstawił mu raport o zwolnieniu ze służby w Policji, w którym określił datę zwolnienia na dzień [...] r. Wskazał jednocześnie, że w trakcie rozmowy przełożony oświadczył, iż nie ma żadnych przeszkód aby odszedł ze służby w terminie przez siebie wskazanym. Stwierdził, że z treści art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, nie wynika w jakim terminie przełożony powinien zwolnić policjanta w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby w Policji. Istotne jest jednak aby umożliwiono załatwienie formalności związanych z rozliczeniem się z zadań służbowych. Zaznaczył również fakt, iż przez cały okres służby był sumiennym, dobrze wywiązującym się ze swoich obowiązków służbowych policjantem. Wskazał, że Komendant Powiatowy Policji w [...] mógł go również zwolnić na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji z tytułu upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Swoje stanowisko uzasadnił tym, iż podstawą prawną wydania rozkazu personalnego jest art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, który stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w Policji w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Natomiast z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji wynika, iż zwolnienie policjanta ze służy na podstawie wyżej wskazanego przepisu nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Powołane przepisy, w przypadku stwierdzenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby w Policji, nakładają na przełożonego takiego policjanta obowiązek rozwiązania z nim stosunku służbowego. K. A. przebywał na zwolnieniu od dnia [...] r., a w dniu [...] r. został skierowany na badania do komisji lekarskiej w celu ustalenia stanu zdrowia oraz fizycznej i psychicznej zdolności do służby oraz związku ewentualnych schorzeń ze służbą. Zarówno Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w [...], jak i Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w [...] stwierdziły jego całkowitą niezdolność do służby. Organ na podstawie akt ustalił, iż wskazane orzeczenie wpłynęło do Komendy Powiatowej w [...] w dniu [...] r. W dniu [...] r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wszczął procedurę zwolnienia ze służby asp. K. A. w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, o czym poinformował go pisemnie jednocześnie wyznaczając mu termin 7 dni na odbiór karty zwolnienia. W dniu [...] został wydany rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariusza z dniem [...] r. W dalszej części uzasadnienia decyzji podkreślono, że art. 43 ust. 1 ustawy o Policji jest przepisem szczególnym o charakterze ochronnym, gdyż chroni trwałość stosunku służbowego policjanta w okresie 12 miesięcy trwania choroby. Po upływie tego terminu, będąc w posiadaniu prawomocnego orzeczenia o trwałej niezdolności do służby w Policji K. A. , Komendant Powiatowy Policji w [...] słusznie postąpił wydając bez zbędnej zwłoki decyzję o rozwiązaniu stosunku służbowego. Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy przełożony w sprawach osobowych przede wszystkim ma obowiązek stosować obowiązujące przepisy, w drugiej kolejności rozpatrzyć propozycję policjanta co do daty zwolnienia. Fakt natomiast nienagannej służby nie ma dla zwolnienia żadnego znaczenia. Organ odwoławczy odnosząc się do kwestii podstawy zwolnienia, wskazał że inna jest konstrukcja przepisu art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Według tego przepisu policjanta można zwolnić ze służby w Policji w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Ustawodawca daje przełożonym możliwość skorzystania z tej podstawy zwolnienia w przypadku, gdy policjant przebywa na nieprzerwanym zwolnieniu lekarskim powyżej 12 miesięcy, a nie ma orzeczenia komisji lekarskiej, które by określało niezdolność do służby. Jest to przepis o charakterze fakultatywnym, tym samym daje przełożonym większe możliwości decyzyjne, np. w zakresie określania daty rozwiązania z policjantem stosunku służbowego. W przypadku gdy jest prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej MSWiA orzekające o niezdolności policjanta do służby i upłynęło 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby nie uzasadnione byłoby zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Ponadto organ odwoławczy zaznacza, że uwzględnienie prośby odwołującego i zwolnienie go ze służby w Policji z dniem [...] r. wiązałoby się z koniecznością wypłacenia mu kolejnego miesięcznego uposażenia zasadniczego oraz dodatkowych należności pieniężnych. Poza tym odwołujący się składał już kilkakrotnie prośby dotyczące zwolnienia go ze służby, jednakże później się z nich wycofywał. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] r. K. A. zaskarżył orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w całości. W uzasadnieniu podał, że został zwolniony ze służby z naruszeniem prawa i wbrew jego woli. W dniu [...] r. udał się do Komendanta Powiatowego Policji w Żninie i przedłożył mu raport o zwolnieniu go ze służby z dniem [...] r. W rozmowie przełożony poinformował skarżącego o braku przeszkód w takim załatwieniu sprawy. Pomimo to zwolniono go z dniem [...] r. Twierdzi, że uwzględnienie jego prośby wiązałoby się z koniecznością wypłacenia mu kolejnego miesięcznego wynagrodzenia oraz dodatkowych należności pieniężnych za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. W jego ocenie nie chodzi o merytoryczne rozpatrzenie sprawy, tylko o skutki finansowe ponoszone przez Komendę Wojewódzką Policji, odrzucając jednocześnie na dalszy plan korzyści pracownika. Uważa, że jest to moralnie i etycznie naganne, gdyż służbę w resorcie pełnił przez 21 lat, a tą decyzją pozbawiono go podwyżki, która miałaby wpływ na jego uposażenie emerytalne. Dodatkowo w jego ocenie niesłusznie w decyzji powołano art. 45 ust. 1 i art. 110 ustawy o Policji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Odnosząc się do zarzutów skarżącego wskazuje, że w myśl art. 45 ust. 3 ustawy decyzję w niniejszej sprawie powinien i wydał uprawniony organ, a więc Komendant Powiatowy Policji w [...]. Dalej zaznacza, że zgodnie z powołanym przez organy przepisem art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, organ "zwalnia ze służby", co jednoznacznie wskazuje na brak dowolności w stosowaniu przepisu, a wydanie takiej decyzji jest obligatoryjne. W ocenie organu odwoławczego skoro zostały wypełnione wszystkie przesłanki określone we wskazanym przepisie, to nie było żadnych podstaw aby decyzji nie wydać lub wydać ją w terminie, który odpowiadałby skarżącemu. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje przebieg służby funkcjonariusza, który jak podkreśla organ, nie jest taki idealny. Organ wspomina o składanych przez skarżącego raportach służbowych zawierających prośbę o zwolnienie go ze służby w związku z przejściem na emeryturę, które gdy tylko uzyskał podwyższenie swego uposażenia wycofywał. Odnośnie kwestii, iż funkcjonariusz w sytuacji zwolnienia go z dniem przez niego wskazanym otrzymałby szereg dodatkowych świadczeń organ odwoławczy wskazuje na brak jakiegokolwiek racjonalnego argumentu, który by przemawiał za takim rozwiązaniem. Po pierwsze podstawą zwolnienia był obligatoryjny przepis prawa. Po drugie nie ma żadnej pewności, że doszłoby do rozwiązania stosunku, bowiem i tym razem prawdopodobnie wniosek zostałby cofnięty jak poprzednie. Po trzecie skarżący i tak w związku z przejściem na emeryturę został awansowany do wyższej grupy zaszeregowania i podwyższono mu stały dodatek blisko o 100%. Po czwarte jednostki Policji zobowiązane są przestrzegać dyscypliny finansowej. W ocenie organu z moralnego punktu widzenia, to raczej zachowanie skarżącego, a nie Policji wydaje się być co najmniej niejednoznaczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia. Oznacza to, że jeżeli zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, to sąd obowiązany jest skargę oddalić. Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja, na mocy której skarżący został zwolniony ze służby w Policji nie narusza prawa. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.). Stosownie do tego przepisu policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby. Przepis art. 41 ustawy o Policji enumeratywnie wymienia przypadki, których zaistnienie uniemożliwia policjantowi pozostanie w służbie. Jedną z nich jest wskazana powyżej trwała niezdolność do służby, przy czym chodzi tu o niezdolność wynikająca z przyczyn zdrowotnych. Dlatego też ustawodawca przekazał orzekanie w przedmiocie zdolności fizycznej i psychicznej do służby w policji komisjom lekarskim podległym ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (art. 26 ustawy). Właściwość i tryb postępowania tych komisji reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. ( Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.). Przepisy rozporządzenia w sposób szczegółowy regulują materię poszczególnych schorzeń i ich wpływu na zdolność do służby. Konsekwencją orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską jest zgodnie z przepisem art. 41 ust. pkt 1 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że orzeczeniem Nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] r., zatwierdzonym w dniu [...] r. przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w [...], skarżący został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do trzeciej grupy inwalidów. Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. W tej sytuacji przełożony skarżącego, tj. Powiatowy Komendant Policji w [...] był zobligowany do podjęcia działań zmierzających do wykonania obowiązku wynikającego z powołanego wyżej art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Przepis ten nie pozostawia organom policji swobody w podejmowaniu decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby. Wręcz nakłada obowiązek zwolnienia ze służby policjanta, w stosunku do którego właściwa komisja lekarska orzekła o trwałej niezdolności do służby. Zgodnie z treścią przepisu art. 43 ust. 1 ustawy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Takiego żądania K. A. nie zgłosił. W sprawie bezspornym jest, że zwolnienie skarżącego nastąpiło po upływie 12 miesięcznego okresu ochronnego, bowiem od dnia [...] r. przebywał on na nieprzerwanym zwolnieniu lekarskim. Orzeczenie komisji lekarskiej uznające skarżącego za całkowicie niezdolnego do służby w Policji wpłynęło do Komendy Powiatowej Policji w [...] w dniu [...] r. W dniu [...] r. został wydany rozkaz personalny o zwolnieniu K. A. ze służby w Policji z dniem [...] r. Sąd podziela stanowisko organu, iż w przypadku gdy jest prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej MSWiA orzekające o niezdolności policjanta do służby i upłynęło 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby nie ma podstaw do zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Jedynym rozwiązaniem jest zastosowanie przepisu art. 41 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, gdyż nastąpiła kwalifikowana postać zaprzestania pełnienia służby, wyraźnie określona w powołanym przepisie wyłączając swobodę decyzji organu wypływający z treści ust. 2 art. 41. Również nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przebieg służby funkcjonariusza. Argument skarżącego, że gdyby został zwolniony z dniem wskazanym przez niego zyskałby finansowo jest bezprzedmiotowy, gdyż podstawą zaskarżonej decyzji był przepis stanowiący o obligatoryjnym zwolnieniu policjanta ze służby w przypadku orzeczenia jego trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Odnośnie do zarzutu skarżącego dotyczącego powołania w decyzji organu I instancji art. 45 ust. 1 ustawy o Policji sąd stwierdził, iż istotne z punktu widzenia charakteru naruszenia prawa byłoby wydanie rozstrzygnięcia przez organ niewłaściwy, natomiast z uwagi na charakter i przedmiot sprawy orzeczenie wydał organ właściwy. Dodatkowo już w decyzji organu II instancji prawidłowo wskazano na ust. 3 art. 45. Zgodnie z brzmieniem tego artykułu uprawnionym do wydania przedmiotowej decyzji był Komendant Powiatowy Policji. Zatem decyzja wydana została przez organ uprawniony. Sąd nie dopatrzył się też w rozpoznawanej sprawie naruszenia przez organ innych przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego. Przesłanki zwolnienia policjanta ze służby zostały szczegółowo uregulowane w ustawie o Policji. Jednocześnie postępowanie kończące się wydaniem rozstrzygnięcia o zwolnieniu ze służby poddane zostało rygorom postępowania administracyjnego, ze wszelkimi obowiązkami nałożonymi na organ przez przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W ocenie Sądu brak jest podstaw do zarzucenia organowi I i II instancji naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko takie naruszenie dawałoby podstawę do wzruszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Komendanta Policji w [...]. Z akt sprawy wynika, że stronie zapewniono możliwość czynnego udziału w całym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.