II SA/Bd 1100/05

Dnia 9 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi I. L. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia nauczyciela mianowanego uchyla zaskarżoną decyzję II SA/Bd 1100/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...][...] Kurator Oświaty, po rozpatrzeniu odwołania I. L., utrzymał w mocy wydaną przez Wójta Gminy W. w dniu [...] 2005 r. na podstawie art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. 1997 Nr 56, poz. 357; ze zm.) decyzję nr L. dz. [...] odmawiającą nadania jej stopnia nauczyciela mianowanego. Negatywną dla strony decyzję organ I instancji uzasadnił brakiem kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka angielskiego (świadectwo ukończenia kursu w English School w T., nie wymienione w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. - Dz. U. Nr 155, poz. 1288, wśród świadectw potwierdzających znajomość języka obcego) oraz brakiem realizacji w okresie stażu co najmniej - obowiązkowego wymiaru zajęć, t. j. 9 godzin tygodniowo zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami do nauczania języka polskiego (wykształcenie wyższe magisterskie w zakresie filologii polskiej z przygotowaniem pedagogicznym). W odwołaniu od decyzji organu I instancji I. L. podniosła, iż jej zdaniem spełniła wymóg zatrudnienia w okresie stażu w rozmiarze co najmniej - obowiązkowego wymiaru zajęć, gdyż rozpoczynając po dwóch latach pracy staż na nauczyciela mianowanego realizowała 27 godzin lekcyjnych tygodniowo (język angielski i godzina wychowawcza), a z przepisów nie wynika, by konieczny w czasie stażu wymiar zajęć miał obejmować tylko zajęcia z przedmiotu, w zakresie którego posiada niezbędne kwalifikacje, czyli z języka polskiego. W uzasadnieniu swej decyzji [...] Kurator Oświaty stwierdził, iż jakkolwiek w okresie stażu I. L. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku nauczyciela języka polskiego i języka angielskiego (od 26 do 27 godzin tygodniowo), to w roku szkolnym [...] realizowała 6 godzin języka polskiego i godzinę do dyspozycji wychowawcy oraz w roku szkolnym [...] - 5 godzin języka polskiego i godzinę do dyspozycji wychowawcy, zaś pozostałe realizowane w wymienionym okresie godziny obejmowały lekcje języka angielskiego, które przydzielono jej niezgodnie z posiadanymi kwalifikacjami. W świetle treści art. 3 pkt 3, definiującym pojęcie stażu, w związku z art. 11 Karty Nauczyciela, w którym jest mowa o nawiązaniu stosunku pracy odpowiednio na podstawie umowy o pracę, lub mianowania na stanowisku zgodnym z posiadanymi przez nauczyciela kwalifikacjami oraz zgodnie z posiadanym stopniem awansu zawodowego, w ocenie organu II instancji warunek wymaganego tygodniowego wymiaru stażu, będący jedną z przesłanek nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego będzie spełniony , jeśli staż w tym wymiarze będzie zgodny z posiadanymi kwalifikacjami, co w przypadku I. L. nie miało miejsca, w związku z czym stanowisko Wójta Gminy W. jest prawidłowe. I. L. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucając, iż wymóg odbycia stażu w rozmiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć nie oznacza konieczności odbycia w tym rozmiarze zajęć, do których prowadzenia nauczyciel posiada kwalifikacje, bowiem nie wynika to z zapisu art. 3 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela, określającego pojęcie stażu. Powołała się również na uzyskaną w organie oświaty informację o możliwości uzupełniania w trakcie stażu kwalifikacji do pozostałych realizowanych godzin i tak, wg niej, należy traktować prowadzone przez nią lekcje języka angielskiego. W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie wywodząc, iż wymienione w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela warunki nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego muszą być spełnione łącznie oraz, że rozdział 3a, do którego odsyła art. 3 ust. 1 pkt 3 wyraźnie odnosi się do spełnianych wymagań kwalifikacyjnych. Także w art. 10 ust. 8-11 Karty Nauczyciela, zdaniem organu, podnoszony jest związek zatrudnienia z posiadanymi kwalifikacjami do zajmowania stanowiska nauczyciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Z art. 9b ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. 2003 r. Nr 118, poz. 1112) wynika, że uzyskanie kolejnego stopnia awansu zawodowego jest uzależnione od spełnienia przez nauczyciela trzech warunków: posiadania wymaganych kwalifikacji, odbycia stażu (oprócz nauczycieli wymienionych w art. 9e ust. 1-3, dla których równoważny z okresem stażu jest okres zatrudnienia) zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz uzyskania pozytywnego wyniku w postępowaniu przed komisją kwalifikacyjną, a w przypadku nauczyciela kontraktowego, jakim jest skarżąca, uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu, zdawanego przed komisją egzaminacyjną. Bezsporne jest, iż skarżąca mając ukończone studia magisterskie na kierunku filologia polska Wydziału Humanistycznego [...] oraz posiadając dyplom ukończenia Studium Pedagogicznego na wymienionej uczelni, ma kwalifikacje do zajmowania w szkole stanowiska nauczyciela języka polskiego. Rozstrzygnięcia natomiast wymaga, czy będąc zatrudniona w pełnym wymiarze godzin, w tym prowadząc zajęcia z języka polskiego (łącznie z godziną do dyspozycji wychowawcy) w rozmiarze poniżej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć, spełniła przesłankę odbycia stażu, stanowiącą kolejny z wymienionych w art. 9b ust. 1 cytowanej ustawy warunków. W praktyce, tak, jak w przypadku skarżącej, często zdarzają się sytuacje, w których nauczyciel prowadząc zajęcia w pełnym wymiarze, naucza w ramach tego wymiaru różnych przedmiotów, w tym również takich, do których nauczania nie posiada kwalifikacji. Definicję stażu zawiera art. 3 pkt 3 Karty Nauczyciela, zgodnie z którym przez pojęcie stażu należy rozumieć okres zatrudnienia nauczyciela między innymi w szkołach, w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć, rozpoczętego i realizowanego na zasadach określonych w przepisach rozdziału 3a (z wyjątkiem przypadków określonych w art. 9e ust. 1-3, które do skarżącej nie mają zastosowania). Do elementów powyższej definicji należą: zatrudnienie w szkole lub innej wymienionej w tym przepisie placówce, wymiar tego zatrudnienia, fakt rozpoczęcia i realizowania zatrudnienia zgodnie z regułami obowiązującymi przy ubieganiu się o wyższy stopień awansu zawodowego. W rozdziale 3a, do którego odsyła art. 3 pkt 3, określono czas trwania stażu, który przy ubieganiu się o awans na stopień nauczyciela mianowanego wynosi 2 lata i 9 miesięcy (art. 9c ust. 1) oraz moment rozpoczęcia stażu, przy czym dla nauczyciela kontraktowego po przepracowaniu w szkole co najmniej dwóch lat (art. 9d ust. 1-4), zawarto unormowania dotyczące realizacji w okresie stażu własnego planu rozwoju zawodowego nauczyciela, zadań przydzielonego nauczycielowi stażyście opiekuna, dokonywania oceny dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu, podjęcia postępowania kwalifikacyjnego, a jeśli chodzi o nauczyciela kontraktowego - postępowania egzaminacyjnego po uzyskaniu pozytywnej oceny w powyższym zakresie. W żadnym z przepisów rozdziału 3a, podobnie jak w artykule 3 pkt 3 Karty Nauczyciela nie ma mowy o tym, jakiego rodzaju zajęcia winny być prowadzone w ramach przyjętego dla nauczyciela stażysty minimum wynoszącego połowę obowiązkowego wymiaru zajęć - czy zgodne z posiadanymi przez niego kwalifikacjami, czy niekoniecznie. Brak jest również w nich jakichkolwiek sugestii, które ułatwiałyby odpowiedź na powyższe pytanie. Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 9g ust 10 ustawy z 26 stycznia 1982 r., wydane zostało w dniu 3 sierpnia 2000 r. rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie uzyskiwania stopnia awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 70; poz. 825 ze zm.), które zastąpione zostało identycznym rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. (Dz. U. Nr 260, poz. 2593) . Akty te doprecyzowują sposób odbywania stażu przez nauczyciela stażystę, nauczyciela kontraktowego i nauczyciela mianowanego. Także i w nich jednak nie wskazano, iż aby odbyć staż ze skutkiem umożliwiającym uzyskanie kolejnego stopnia awansu, należy realizować zajęcia w ramach określonego minimum, wyłącznie zgodne z posiadanymi kwalifikacjami. W rozporządzeniach tych ustawodawca nie porusza w ogóle kwestii dotyczących powyższego minimum. W art. 42 ustawy określono obowiązkową tygodniowa liczbę godzin zajęć (tygodniowe minimum) dla poszczególnych typów szkół i innych placówek. Między innymi dla szkół podstawowych i gimnazjów wynosi ona 18 godzin. W artykule tym brak jest jakiegokolwiek nawiązania do posiadanych przez nauczyciela kwalifikacji. Gdyby zamiarem ustawodawcy było łączenie dwóch wymienionych kwestii - kwalifikacji zawodowych i wymaganego minimum wymiaru zajęć, niewątpliwie znalazłoby to odzwierciedlenie w Karcie Nauczyciela. Ustawodawca określiłby minimalny wymiar zajęć konieczny do zrealizowania zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami. To samo dotyczy wymaganego od stażysty - nauczyciela szkoły podstawowej i gimnazjum realizowania tygodniowo co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć w liczbie 9 godzin. Skoro brak jest w art. 3 pkt 3 ustawy oraz rozdziale 3a wyraźnego wskazania, iż minimum godzin pracy nauczyciela ubiegającego się o kolejny stopień awansu zawodowego, winny stanowić zajęcia zgodne z posiadanymi kwalifikacjami, to przyjąć należy, że wymogu takiego nie ma. W ocenie sądu odmienna interpretacja stażu w zakresie konieczności odbycia co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć, nie znajduje, wbrew stanowisku organu, uzasadnienia nie tylko w wymienionych wyżej przepisach, lecz także w treści art. 10 i 11 Karty Nauczyciela. Z powyższych względów uznając, iż skarżąca realizując w ramach minimum 9 godzin tygodniowo zajęcia z języka angielskiego, obok zgodnych z kwalifikacjami zajęć z języka polskiego, spełniła wymóg odbycia stażu, stosownie do art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. (Dz. U. 1997 r. Nr 56, poz. 357; ze zm.), a niekorzystna dla niej decyzja organu II instancji jest wynikiem naruszenia wymienionego wyżej przepisu prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), uwzględniając skargę orzekł, jak w sentencji.