II SA/Bd 1100/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...]sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia zwolnić skarżącą H. O. od wpisu sądowego od skargi. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF, skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wniosek swój uzasadniła m.in. tym, że ,,sprawa ma charakter publiczny, społeczny". Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się ze świadczeń emerytalnych, które miesięcznie łącznie wynoszą [...]zł. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Posiada mieszkanie o powierzchni [...]m². Podała, że miesięczne wydatki jakie ponosi to m.in. spłata raty kredytu – [...]zł, woda - [...] zł, czynsz - [...]zł, energia elektryczna - [...] zł, leki od [...] zł do [...] zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku, postanowieniem z dnia 19.11.2014 r. oddalił wniosek skarżącej. Od rozstrzygnięcia referendarza sądowego skarżąca wniosła sprzeciw, w którym podtrzymała dotychczasowe stanowisko przedstawione we wniosku. Podkreśliła, że decyzja o odmowie przyznania prawa pomocy pozbawia ją prawa dostępu do sądu w sprawie decyzji, które zagrażają jej życiu i zdrowiu. Wskazała na trudną sytuację materialną, która w dużej części wynika z konieczności zakupu sporych ilości leków w związku ze złym stanem zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę sytuację majątkową i życiową wnioskodawczyni, a przede wszystkim dochód z emerytury swojej i małżonka przy uwzględnieniu deklarowanych, comiesięcznych wydatków i braku majątku poza mieszkaniem o powierzchni [...]m² uznać należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, przy uwzględnieniu wykazanych kosztów utrzymania, a zatem jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego. Podnoszona okoliczność, iż w przekonaniu skarżącej rozpatrywana ,,sprawa ma charakter publiczny, społeczny", nie odgrywa w prowadzonym postępowaniu o przyznanie prawa pomocy żadnego znaczenia, bowiem nie odnosi się do żadnej z przesłanek warunkujących przyznanie tego uprawnienia w zakresie całkowitym lub częściowym, jednocześnie zaś zwolnienie od wpisu sądowego otwiera skarżącej drogę postępowania sądowoadministracyjnego. W ocenie Sądu odmowa ustanowienia skarżącej pełnomocnika z urzędu nie wpłynie ograniczająco na jej prawo do sądu. Na obecnym etapie sprawy udział fachowego pełnomocnika nie jest niezbędny. Sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach niezależnie od zawartych w skardze wniosków i zarzutów oraz powołanej podstawy prawnej (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 6 P.p.s.a. Sąd ma obowiązek udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego, potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych i pouczeń o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Należy mieć również na uwadze, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika nie może być skutkiem subiektywnego przekonania strony o tym, że bez niego nie będzie w stanie prawidłowo bronić swego interesu (wyrok NSA z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 382/13). Wobec powyższego na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 4, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.