II SA/Bd 1101/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2010r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]października 2009 r. nr SKO-[...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie rejestracji pojazdu oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 72 ust. 1 pkl 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), § 2 ust. 1 pkt 1 oraz § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22.07.2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2007 r., Nr 186, poz. 1322), zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], o numerze nadwozia [...] na D. K. i jednocześnie wezwał go do wystąpienia do sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia prawa własności ww. pojazdu, w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia niniejszego postanowienia oraz do udokumentowania wykonania ww. czynności we wskazanym wyżej terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego sądu; a po uzyskaniu prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego własność przedmiotowego pojazdu - do okazania właściwego orzeczenia. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ wskazał, że w dniu 16.06.2009 r. D. K. złożył wniosek o rejestrację ww. pojazdu, dołączając do wniosku m.in.: fakturę VAT z dnia [...] r.. nr [...] wystawioną przez [...] M. M., [...], ul. [...] na nabywcę [...]D. K., ul. [...],[...] oraz fakturę VAT z dnia [...] r., nr [...] wystawioną przez [...] B. K. ul. [...],[...] na nabywcę [...] M. M., ul. [...]. [...], natomiast w dniu [...] r. B. K., zam. w [...] poinformowała organ m.in. o tym, że nie sprzedawała ww. pojazdu i nikogo do takiej czynności nie upoważniała oraz, że pojazd został zakupiony w trakcie trwania małżeństwa, że została ustanowiona rozdzielność majątkowa i że pojazd jest jej własnością. Wydając niniejsze postanowienie, organ I instancji uwzględnił okoliczność, iż na podstawie akt dotyczących pojazdu i znajdujących się w urzędzie należy stwierdzić, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany na B. K. decyzją ostateczną Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., nr [...] na podstawie m.in. faktury VAT z dnia [...] r. nr [...] wystawionej przez [...]. ul. [...] na nabywcę PHU [...] K. B., ul. [...]. [...] i okoliczność ta nie stanowi przedmiotu sporu. Ponadto stwierdzono, że sprzedaż przedmiotowego pojazdu na rzecz Firmy [...] M. M. została dokonana w dniu 29.05.2009 r. przez D. K., który oświadczył, że posiadał uprawnienie do sprzedaży tego pojazdu, wskazując na pełnomocnictwo udzielone przez B. K. do prowadzenia Firmy Handlowo Usługowej [...] z siedzibą przy ul. [...]. zarejestrowanej w ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...] i uprawnienie D. K. do sprzedaży pojazdu stanowi przedmiot sporu. Wskazano również, że w dniu 16.05.2009 r. D. K. złożył wniosek o rejestrację ww. pojazdu, przedkładając m.in. fakturę wystawioną na firmę zarejestrowaną na swoje imię i nazwisko i o takiej samej nazwie – [...], jak nazwa firmy zarejestrowanej na Panią B. K., a także działającą pod takim samym adresem - [...], ul. [...]. Są to okoliczności faktyczne, bezsporne. W dniu 1.07.2009 r. B. K. odwołała pełnomocnictwo z dnia 31.01.2000 r., a ponadto oświadczyła, że pełnomocnictwo nie obejmowało swoim zakresem możliwości sprzedaży przedmiotowego pojazdu, jak również w swoim piśmie z dnia 07.07.2009 r. poinformowała organ, że nie upoważniała nikogo do sprzedaży pojazdu. Okoliczność, czy w dniu składania wniosku o rejestrację D. K. był właścicielem przedmiotowego pojazdu i czy miał prawo złożyć wniosek o zarejestrowanie pojazdu na swoją osobę stanowi przedmiot sporu. Powyżej wymienione okoliczności w ocenie organu uniemożliwiają w sposób bezsporny ustalenie czyją własność stanowi przedmiotowy pojazd, dlatego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesił postępowanie gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył D. K. i jednocześnie wniósł o wydanie na czas rozpoznania zażalenia, czasowego dowodu rejestracyjnego. Strona stwierdziła, że w/w samochód ciężarowy został zakupiony na potrzeby działalności gospodarczej i jest wolny od wad prawnych. Zdaniem składającego zażalenie przedstawione dowody własności pojazdu są bezsporne, dlatego strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i dokonanie rejestracji pojazdu zgodnie z wnioskiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Zdaniem organu odwoławczego art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym stanowczo nakazuje, by właściwy organ dokonał rejestracji pojazdu na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5, przy czym z akt sprawy wynika, że kwestia własności samochodu [...] jest kwestią sporną i wątpliwą (zastrzeżenia składała B. K., śledztwo w tej sprawie prowadził Prokurator Prokuratury Rejonowej[...]). Wskazano, że Prezydent Miasta [...] nie ma legitymacji, by rozpatrywać i rozstrzygać kwestię związaną z własnością przedmiotowego pojazdu, gdyż leży to w wyłącznej gestii sądu powszechnego. Dlatego też dopiero po prawomocnym orzeczeniu Sądu będzie możliwe wydanie decyzji w przedmiocie rejestracji w/w samochodu. Organ ponadto wyjaśnił D. K., że nie ma prawnej możliwości wydania czasowego dowodu rejestracyjnego na czas zawieszenia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy D. K. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu organu odwoławczego naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania. Zdaniem skarżącego za chybione należy uznać stanowisko organów administracji obu instancji, iż kwestią sporną jest, kto w istocie jest właścicielem pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Strona utrzymuje, że sprzedając ów samochód firmie [...] M. M., działała jako pełnomocnik B. K. Zdaniem D. K. nie budzi też wątpliwości kwestia skuteczności sprzedaży przedmiotowego samochodu przez [...] M. M. na jego rzecz. Skarżący wywodzi, że arbitralne wnioskowanie organów administracji o rzekomej potrzebie przeprowadzenia postępowania sądowego, zmierzającego do ustalenia, kto jest właścicielem w/w pojazdu, nie może skutkować zawieszeniem postępowania w przedmiocie jego rejestracji. Nadto, strona uważa, iż nie powinno być brane pod uwagę niczym nieuzasadnione twierdzenie poprzedniego właściciela tj. B. K., o nieskuteczności dokonanej transakcji. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi organ stwierdził, że były one już przedmiotem ponownej analizy organu I instancji oraz organu odwoławczego w trakcie podejmowania decyzji w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie rejestracji samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawą zawieszenia postępowania w myśl art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Oznacza to, że zawieszenie postępowania na tej podstawie jest zasadne wyłącznie wtedy, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W konsekwencji, zawieszenie uzależnione jest od łącznego spełnienia trzech przesłanek: a) postępowanie administracyjne jest w toku, b) rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, c) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. W rezultacie, organ rozważając potrzebę zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym (por. B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2006, s. 447 in.). W analizowanej sprawie organy prowadzące postępowanie w sprawie rejestracji samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] słusznie zauważyły, że elementem istotnym dla załatwienia sprawy i wydania decyzji administracyjnej jest to, kto jest właścicielem pojazdu. Wylegitymowanie się prawem własności pojazdu jest bowiem, zgodnie z przepisami prawa regulującymi zasady rejestracji pojazdów samochodowych, podstawowym elementem, koniecznym dla dokonania rejestracji. Z akt sprawy wynika, że kwestia własności samochodu [...] jest kwestią sporną i wątpliwą, ponieważ sprzedaż przedmiotowego pojazdu na rzecz Firmy [...] M. M. została dokonana w dniu [...] r. przez D. K., który oświadczył, że posiadał uprawnienie do sprzedaży tego pojazdu, wskazując na pełnomocnictwo udzielone przez B. K. do prowadzenia Firmy Handlowo Usługowej [...] przy jednoczesnym stwierdzeniu B. K., że nie sprzedawała ww. pojazdu i nikogo do takiej czynności nie upoważniała oraz, że pojazd został zakupiony w trakcie trwania małżeństwa i że została ustanowiona rozdzielność majątkowa ,a pojazd jest jej własnością. Faktem jest bowiem, że w dniu [...] r. B. K. odwołała pełnomocnictwo z dnia 31.01.2000 r., oświadczając, iż pełnomocnictwo nie obejmowało swoim zakresem możliwości sprzedaży przedmiotowego pojazdu, jak również w swoim piśmie z dnia 07.07.2009 r. poinformowała organ, że nie upoważniała nikogo do sprzedaży pojazdu. Okoliczność, czy w dniu składania wniosku o rejestrację D. K. był właścicielem przedmiotowego pojazdu i czy miał prawo złożyć wniosek o zarejestrowanie pojazdu na swoją osobę stanowi więc przedmiot sporu. Organy administracji dokonujące czynności związanych z rejestracją pojazdów nie mają legitymacji, by rozpatrywać i rozstrzygać kwestie związane z prawem własności tych pojazdów, gdyż należy to do wyłącznej właściwości sądu powszechnego. W tym miejscu podkreślić bowiem należy, że udzielenie pełnomocnictwa jest czynnością prawną polegającą na jednostronnym oświadczeniu woli, którego treścią jest upoważnienie określonej osoby do dokonania w jej imieniu i ze skutkiem prawnym dla niej, czynności prawnej indywidualnie oznaczonej, albo czynności prawnych oznaczonych rodzajowo. Z przedmiotowego punktu widzenia określa ono samą czynność prawną, której istotną treścią jest oświadczenie mocodawcy upoważniające daną osobę do dokonywania w jego imieniu czynności prawnych, określonych w pełnomocnictwie tj. do reprezentowania go w tym zakresie, w stosunkach prawnych z innymi podmiotami. Oznacza to upoważnienie do działania w imieniu, na rzecz i w interesie mocodawcy. W przypadku wątpliwości co do treści umocowania, konieczna jest wykładnia woli mocodawcy, gdyż granice umocowania pełnomocnictwa określa sam mocodawca. Dlatego też dopiero po prawomocnym orzeczeniu Sądu, rozstrzygającego kwestie związane z zakresem udzielonego pełnomocnictwa oraz wynikające z tego implikacje w sferze stosunków zobowiązaniowych, możliwym będzie wydanie decyzji w przedmiocie rejestracji w/w samochodu. Skarżący powoływał się ponadto, a może przede wszystkim na to, że samochód nabył od M. M. (nabywcy samochodu B. K.) i kwestia skuteczności nabycia nie budzi wątpliwości. Zdaniem Sądu stanowisko skarżącego nie zasługuje na aprobatę. Fakt powstania łańcucha czynności zobowiązujących (umowy B. K. z M. M. i następnie M. M. ze skarżącym), prowadzące w efekcie do oderwania konieczności bezpośredniego badania okoliczności związanych z udzieleniem pełnomocnictwa przez zwrócenie uwagi na inną czynność prawną, w uzasadniony sposób usprawiedliwia wątpliwości, czy nie doszło do obejścia przepisów prawa. Niewątpliwie z treści art. 169 § 1 K.c. stanowiącego, iż w przypadku gdy osoba nie uprawniona do rozporządzania rzeczą ruchomą zbywa rzecz i wydaje ją nabywcy, nabywca uzyskuje własność z chwilą objęcia rzeczy w posiadanie, chyba że działa w złej wierze, to jednak skuteczność nabycia zależy od tego, czy nabywca działał w dobrej wierze. Nie zmienia to jednak prawidłowości stanowiska organu, że problem skutecznego nabycia pojazdu przez skarżącego wymaga rozstrzygnięcia przez sąd. Przedstawione powyżej okoliczności słusznie organy orzekające zakwalifikowały jako uniemożliwiające w sposób bezsporny ustalenie czyją własność stanowi przedmiotowy pojazd, dlatego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zasadnie zawieszono postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji samochodu, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd. Mając powyższe na względzie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalono jako niezasadną.