II SA/Bd 1104/05

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-04-04

Skład orzekający: Krzysztof Gruszecki, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej jest zobowiązany do zaspokojenia w całości zgłoszonych przez wnioskodawcę potrzeb w zakresie zakupu leków, nawet jeśli przyznany zasiłek celowy jest niższy od wnioskowanej kwoty, a środki organu są ograniczone?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie jest zobowiązany do zaspokojenia w całości zgłoszonych przez wnioskodawcę potrzeb w zakresie zakupu leków, jeśli przyznany specjalny zasiłek celowy jest niższy od wnioskowanej kwoty, a środki organu są ograniczone. Ustawodawca nakazuje uwzględnić potrzeby osób i rodzin, ale tylko w takim zakresie, w jakim odpowiadają one celom pomocy społecznej i mieszczą się w możliwościach finansowych organu. Miarkowanie pomocy jest zatem uzasadnione.
Stan faktyczny
J. Ż. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji przyznającą mu specjalny zasiłek celowy na zakup leków w wysokości 80,83 zł. Organ pierwszej instancji wskazał na ograniczone środki finansowe przeznaczone na leki oraz dużą liczbę potrzebujących. Kolegium Odwoławcze, mimo przekroczenia przez skarżącego kryterium dochodowego, uznało zasadność przyznania zasiłku na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej, jednak jego wysokość uzależniło od możliwości finansowych organu. Skarżący podniósł swoją trudną sytuację życiową.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Krzysztof Gruszecki Sędzia WSA: Renata Owczarzak Asesor WSA: Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego na zakup leków oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] 2005 r. działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Zastępca Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" w B. przyznała J. Ż. zasiłek celowy specjalny w wysokości 80,83 zł na dofinansowanie zakupu leków. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach mimo niespełnienia przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy może być przyznany specjalny zasiłek celowy, który nie podlega zwrotowi. Rozeznanie sytuacji materialno - bytowej wnioskodawcy oparte o przeprowadzony wywiad środowiskowy pozwoliło na ustalenie, że istnieje zasadność przyznania tej formy pomocy. Organ pierwszej instancji zwrócił przy tym uwagę, że w roku 2005 z przyznanego przez miasto budżetu Ośrodek może miesięcznie przeznaczyć na leki kwotę 1791 zł. Dysponując tą kwotą Ośrodek wypełnia swoje zadania wobec wzrastającej ilości osób i rodzin ubiegających się o świadczenia (obecnie 55 środowisk miesięcznie). Ograniczone możliwości Ośrodka pozwalają tylko na częściowe zabezpieczenie potrzeby zgłoszonej przez wnioskodawcę. Zdaniem organu pierwszej instancji takie stanowisko jest zgodne przepisem art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. Ż. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium zwróciło uwagę, że z treści art. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) wynika, iż celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób - rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających przyznanie zasiłku oraz środków pieniężnych na pomoc. Jednocześnie ustawodawca ustanowił w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy kryterium dochodowe, od którego uzależnia przyznanie świadczenia. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Kolegium uznało, że skarżący dysponując miesięcznym dochodem w wysokości 1831,85 zł (wyliczonym przy uwzględnieniu dochodu ze sprzedaży mieszkania w listopadzie 2004 r.) przekroczył kryterium dochodowe ustalone przez ustawodawcę na poziomie 461 zł miesięcznie. Tym niemniej Kolegium nie dopatrzyło się przeszkód w zastosowaniu art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pozwalającej w szczególnie uzasadnionych przypadkach przyznać osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe specjalny zasiłek celowy do wysokości nieprzekraczającej kryterium dochodowego. Kolegium podniosło, że przyznanie zasiłku oraz jego wysokość uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie B. Ośrodek Pomocy Społecznej musi racjonalnie gospodarować posiadanymi środkami tak, by żadna z osób - rodzin nie została pozbawiona środków finansowych na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Wobec tych okoliczności Kolegium uznało odwołanie za niezasadne. W dniu 6 października 2005 r. J. Ż. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na powyższą decyzję wskazując na swoją trudną sytuację życiową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z powoływanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593; z późn. zm.) w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Podobnie jak w innych postępowaniach dotyczących przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, także przy rozpatrywaniu możliwości przyznania powyższego zasiłku organ administracji jest zobowiązany kierować się zasadami ogólnymi określonymi w rozdziale 1 działu 1 wspomnianej ustawy. W rozdziale tym zawarty jest m. in. art. 3 ust. 4, który stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Nawet zatem przy uznaniu celowości udzielenia pomocy społecznej ustawodawca nie ustanowił zasady, że należy udzielić tej pomocy zawsze w takim rozmiarze, o jaki wnosi osoba znajdująca się w potrzebie, ale nakazał rozważyć, czy jest to możliwe uwzględniając środki, którymi dysponuje organ. W przedmiotowej sprawie organy administracji przekonująco uzasadniły potrzebę udzielenia pomocy skarżącemu w rozmiarze nie zaspakajającym w całości jego potrzeb odnośnie zakupu leków. Przy uwzględnieniu ilości środków finansowych będących w dyspozycji organu (tj. 1791 zł) oraz ilości środowisk (tj. osób i rodzin) objętych pomocą (55), zgłoszenie potrzeb w zakresie zakupu leków przez wszystkie te środowiska pozwoliłoby na jednoczesne ich zaspokojenie do kwoty 32,56 zł miesięcznie. Nawet uwzględniając, że nie wszystkie osoby objęte pomocą społeczną potrzebują w danym miesiącu wsparcia w zakresie zakupu leków, wyliczenie to wskazuje na ograniczone możliwości Ośrodka Pomocy Społecznej, do którego zwrócił się skarżący. Miarkowanie pomocy dla skarżącego było zatem uzasadnione. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło