II SA/Bd 1105/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.R., A.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.R., A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanowił: oddalić wniosek. Skarżący A.R. oraz A.R. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dwa wnioski (formularze PPF) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych identyczne w swej treści. Wnioski uzupełnili w dniu 27 listopada 2014 r. Wnioskodawcy prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. Utrzymują się z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, z którego dochód wynosi [...] zł miesięcznie. Posiadają dom o powierzchni [...] m2. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Za 2013 rok uzyskali płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości [...] zł. Skarżąca według zeznania podatkowego PIT-28 za 2013 r. uzyskała przychód w wysokości [...] zł zaś według zeznania podatkowego PIT-37 za 2013 r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł zaś za 2012 r. [...] zł. Ponadto skarżący spłacają raty kredytu na zakup sprzętu AGD w kwocie [...] zł miesięcznie oraz raty drugiego kredytu, którego kwota wyniosła [...] zł. Poza tym dołączyli do wniosku kserokopie dowodów potwierdzających m.in. wydatki na zakup energii elektrycznej, Internetu oraz abonamentu telefonii komórkowej. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W świetle przedstawionej przez zainteresowaną stronę sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazała ona zasadności swojego wniosku. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący dysponują stała kwotą dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz uzyskują płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skarżący nie wskazali żadnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że ponoszą ponadprzeciętne wydatki np. związane ze swym leczeniem czy utrzymaniem domu. Prawo pomocy przysługuje osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej jak np. bezrobocie, choroba, klęska żywiołowa, ogólna nieporadność życiowa czy też śmierć jedynego żywiciela rodziny. Żadna z wyżej opisanych sytuacji nie dotyczy wnioskodawców. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Tymczasem skarżący regularnie uiszczają raty dwóch kredytów zaś wpis sądowy od skargi jest uiszczany jednorazowo po to aby zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne. Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 (niepubl.) podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.