II SA/Bd 1111/06

WyrokWSA w Bydgoszczy2007-02-08

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Małgorzata Włodarska, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spadkobiercy byłego właściciela przysługuje roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jeśli przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej?
Ratio decidendi
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi lub jego spadkobiercy, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma na celu usankcjonowanie stanu prawnego powstałego przed 1 stycznia 1998 r.
Stan faktyczny
Teresa K., spadkobierczyni Ireny W., wniosła o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1967 r. na rzecz Państwa pod budowę bocznicy kolejowej dla PKP. Organ I instancji odmówił zwrotu, wskazując na realizację celu wywłaszczenia i przekazanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej. Skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniu celu publicznego i niewłaściwe zastosowanie przepisów, twierdząc, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a nieruchomość została przekazana podmiotowi niezwiązanemu z PKP. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Teresy K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę II SA/Bd 1111/06 Uzasadnienie Teresa K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty T. z dnia [...] 2006 r. znak: [...], o odmowie zwrotu na rzecz odwołującej się wywłaszczonych z przeznaczeniem pod budowę bocznicy kolejowej gruntów położonych w L. gm. L. o pow. 0,0869 ha, stanowiących wówczas działkę nr [...] (obecnie część działki nr [...]), zapisanej w księdze wieczystej nr 73258. Wojewoda w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołał się na art. 136 ust. 3, art. 137, art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W związku z wnioskiem skarżącej o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ I instancji przeprowadził badanie ksiąg wieczystych i dokumentów źródłowych w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Z akt sprawy wynika, że decyzją ostateczną Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] 1967 r. Nr [...] na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961r. Nr 18, poz. 94) na wniosek Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w G. stwierdzono, " że część nieruchomości o powierzchni 869 m2 stanowiąca nowooznaczoną działkę Nr [...] (dawniej [...]) z nieruchomości o powierzchni ogólnej 2.56.13 ha położona w L. pow. T., zapisana w Księdze Wieczystej w Państwowym Biurze Notarialnym w T. pod oznaczeniem KW - nr [...] jako własność Ireny W. córki Ignacego i Lucyny, przeszła z mocy prawa na własność Państwa". W księdze wieczystej nr [...] znajduje się adnotacja , że ze str. 1 odłączono do KW [...] działkę nr [...] o pow. 0,0869 ha na wniosek z dnia [..] 1967r. [...]. Z analizy dokumentacji Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wynika, że dz. [...], która pierwotnie miała powierzchnię 0,0869 ha, w 1973 r. została decyzją Prezydium Rady Narodowej przekazana na rzecz Przedsiębiorstwa "P." w B. w trwały zarząd i użytkowanie nieodpłatne i wtedy miała już powierzchnię 1,1300ha. Działka ta stanowiła własność Skarbu Państwa zapisaną w KW [...]. Następnie decyzją z dnia [...] 1993 r. na wniosek Przedsiębiorstwa "P." w T. stwierdzono nabycie z dniem [...] 1990 r. prawo użytkowania wieczystego przez wnioskodawcę na okres 99 lat m.in. działki nr [...] o pow. 1,13 ha zapisanej w KW nr tom [...] karta [...]. Z wypisu z rejestru gruntów wg stanu na dzień [...] 2006 r. wynika, że właścicielem spornej działki jest Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym "H."Sp. z o.o. (KW nr [...] SR w T.), nieruchomość zgodnie z oznaczeniem stanowi tereny kolejowe. Na tej podstawie Starosta T. decyzją z dnia [...] 2006 r. znak [...] orzekł o odmowie zwrotu na rzecz spadkobierczyni byłej właścicielki, wywłaszczonych z przeznaczeniem pod budowę bocznicy kolejowej gruntów położonych w L. gm. L. o pow. 0,0869 ha, stanowiących działkę nr [...] (obecnie część działki nr [...] o pow. 1,1300 ha), zapisanej w księdze wieczystej nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji orzekając o odmowie zwrotu oparł się na treści art. 229 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także na stwierdzeniu, że nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, gdyż została na niej wybudowana bocznica kolejowa (istniejąca już od 1937 r.). W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że grunty te pozostawały we władaniu Skarbu Państwa już od 1937 r. i wywłaszczenie nastąpiło w celu uregulowania istniejącego stanu prawnego. Organ I instancji powołał się również na oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu "P." w T. którego następcą prawnym jest obecnie "H." Spółka z o.o., a także na fakt wykorzystania gruntów na określony w decyzji wywłaszczeniowej cel. Od decyzji odwołanie wniosła Teresa K., która podniosła, że organ pierwszej instancji niewłaściwie rozważył przedmiotową sprawę opierając się tylko na przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami i niewłaściwie je zinterpretował, gdyż powinien zastosować w tym przypadku art. 229 a, który stanowi, że przepis art. 229 stosuje się, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. Zdaniem strony odwołującej się mamy tu do czynienia z takim przypadkiem, gdyż sporna działka od kilkunastu lat nie jest wykorzystywana na ten cel, "... jest wyłącznie porośnięta chwastami, a w ustawie nie ma takiego celu jako możliwego dla określenia go jako podstawę wywłaszczenia..." Ponadto skarżąca podkreśla, że wywłaszczenia dokonano na potrzeby Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w G., a obecnie Kolei jest to zbędne, gdyż działkę przekazał innemu podmiotowi. Rozpatrując odwołanie Wojewoda nie stwierdził naruszenia przepisów prawa przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy powołał się na art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Bezspornym jest w ocenie Wojewody, że roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie przywołanej ustawy nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej (art. 229 ). W przedmiotowej sprawie, zgodnie z ustaleniami dokonanymi przez Starostę T., nieruchomość będąca przedmiotem postępowania została wywłaszczona z przeznaczeniem pod istniejącą już na tym gruncie od 1937 r. bocznicę kolejową, a wywłaszczenie nastąpiło na podstawie art. 46 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, który to przepis najogólniej stwierdzając, regulował stany powstałe w okresie minionym. Bezspornym natomiast faktem jest, że na tym terenie istniała bocznica kolejowa do zakładów zbożowych. Z zebranych informacji bezspornie wynika także, że cała nieruchomość (w tym również działka oznaczona wówczas nr [...]) została przekazana w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu "P." w T. decyzją Wojewody T. z dnia [...] 1993 r., a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...]. Obecnie użytkownikiem wieczystym tego gruntu jest "H." Spółka z o.o. Wojewoda stwierdził, że nie znajduje uzasadnienia przedstawiony przez stronę odwołującą się pogląd, że w przedmiotowej sprawie powinien być zastosowany art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stanowi on, że "przepis art. 229 stosuje się, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia". W przedmiotowej sprawie przepis art. 229 a nie znajduje zastosowania, ponieważ wywłaszczono działkę na cel, który był już na niej zrealizowany w dniu orzekania. W skardze do Sądu Teresa K. wniosła o uchylenie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] 2006 r. 1.dz. [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty T. z [...] 2006 r. 1.dz. [...]. Zarzuciła organowi błąd w ustaleniu celu publicznego, na rzecz którego zrealizowana została w 1967 r. nacjonalizacja działki. Zdaniem skarżącej dokonany [...] 1937 zapis w księdze wieczystej o treści "Ostrzeżenie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego części nieruchomości obejmującej działkę nr [...] na rzecz PKP", jednoznacznie wskazuje na czyją rzecz może być ukończone postępowanie wywłaszczeniowe. Celem publicznym było dobro Polskich Kolei Państwowych. Decyzja wywłaszczeniowa z [...] 1967 r. jako cel publiczny, dla którego jest realizowane wywłaszczenie, wskazuje wyłącznie dokończenie wszczętego w 1937 r. postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Polskich Kolei Państwowych. W 1967 r. organ administracji podejmując decyzję wywłaszczeniową, nie wskazał żadnego innego (szczególnego) celu decyzji. Celem wywłaszczenia było przeniesienie wyłącznie własności na rzecz Państwa w związku z wnioskiem Polskich Kolei Państwowych. Skarżąca uważa, że Skarb Państwa odstąpił od zrealizowanego celu wywłaszczenia przekazując w 1993 r. prawo użytkowania wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwa "P." w T. Podmiot ten nie był częścią np. Grupy Kapitałowej Polskich Kolei Państwowych (lub innego podmiotu zależnego od Polskich Kolei Państwowych). W katalogu celów publicznych wskazanych w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie mieści się przekazanie w latach dziewięćdziesiątych w użytkowanie wieczyste spornej działki na rzecz Przedsiębiorstwa "P." w T. jak i "H." sp. z o.o. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W stosunku do spornej działki nr [...] w 1937 r. zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe z przeznaczeniem nieruchomości na potrzeby PKP. Na terenie spornej nieruchomości została wybudowana bocznica kolejowa. Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U z 1961r. Nr 18, poz. 94 ze zm.), która regulowała sprawy w przedmiocie wywłaszczenia na rzecz Państwa w art. 46 ust. 1 zatwierdziła wszystkie sprawy dotyczące nieruchomości znajdujących się we władaniu Państwa, do których wszczęte przed dniem 1 września 1939 r. postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało dotychczas zakończone. Nieruchomości te z mocy prawa przeszły na własność Państwa. Zgodnie z wykładnią celowościową na podstawie tego przepisu bez konieczności wydania decyzji administracyjnej z mocy prawa nieruchomości co do których zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe przeszły na rzecz Państwa jako nieruchomości wywłaszczone. W ten sposób ustawodawca zaakceptował stan posiadania nieruchomości, którymi Państwo władało zgodnie z celem wywłaszczenia określonym na etapie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego przed dniem 1 września 1939 r. Podstawową zasadą, sformułowaną w art. 6 k.p.a., jest to, że organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. Przepisy prawa, to znaczy ustawy i wydawane na podstawie ustaw i w celu ich wykonania przepisy wykonawcze, decydują w szczególności o tym, kiedy organ administracji państwowej wydaje decyzję administracyjną. Wydanie decyzji w sprawie, w której przepis prawa przewiduje jej załatwienie w inny sposób niż przez wydanie decyzji, oznacza, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Wydanie zaś decyzji bez podstawy prawnej powoduje konieczność stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie jest pozbawione racji stanowisko skarżącej, że dopuszcza się wywłaszczenie nieruchomości, jeśli jest ono niezbędne dla realizacji celu publicznego. Cel publiczny, na który nieruchomość jest wywłaszczana, musi być wskazany w decyzji wywłaszczeniowej, o ile przepisy prawa materialnego przewidują załatwienie sprawy w formie decyzji. W sytuacji natomiast, gdy przepisy nakazują załatwienie sprawy wszczętej w przedmiocie wywłaszczenia poprzez przejęcie nieruchomości na rzecz Państwa z mocy prawa, jest niedopuszczalne wydanie decyzji o wywłaszczeniu pod sankcją nieważności decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z tego też względu decyzja z dnia [...] 1967 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. wydana na wniosek Polskich Kolei Państwowych, nie była decyzją o wywłaszczeniu działki nr [...] (dawniej nr [...]) na rzecz Państwa, lecz decyzją stwierdzającą, że z mocy prawa dokonane zostało wywłaszczenie na rzecz Państwa nieruchomości, co do której zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe na rzecz PKP w 1937 r. Sama skarżąca w treści skargi podaje, że dokonany [...] 1937 r. - zapis w księdze wieczystej o treści "Ostrzeżenie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego części nieruchomości obejmującej działkę nr [...] na rzecz PKP", jednoznacznie wskazuje na czyją rzecz może być ukończone postępowanie wywłaszczeniowe. Celem publicznym było dobro Polskich Kolei Państwowych. Decyzja wywłaszczeniowa z [...] 1967r.stwierdziła zatem , że z mocy prawa nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości na cel publiczny jakim było dobro Polskich Kolei Państwowych i w ten sposób doszło do zalegalizowania istniejącego stanu posiadania nieruchomości przez PKP będącej w jej władaniu. Powyższe świadczy o tym, że cel wywłaszczenia został z realizowany. Z przepisu art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika, że poprzedni właściciel może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Temu uprawnieniu poprzedniego właściciela odpowiada obowiązek zwrotu nieruchomości przez podmiot, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie, czyli Skarb Państwa lub gminę. Mimo cywilnoprawnego charakteru - chodzi o przeniesienie prawa własności wywłaszczonej nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela – uprawnienie do żądania zwrotu może być realizowane na drodze postępowania administracyjnego. W świetle materiału dokumentacyjnego sprawy, zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa. Z przyczyn określonych w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z mocy prawa (art. 46 ust. 1 ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości) Skarb Państwa, reprezentowany przez Polskie Koleje Państwowe nabył od Ireny W. nieruchomość położoną w L. oznaczoną numerem geodezyjnym [...] z wybudowaną bocznicą kolejową. W dniu [...] 2006 r. skarżąca jako spadkobierca Ireny W. złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ponieważ nie została ona zagospodarowana na cel stanowiący podstawę wywłaszczenia. Podstawę z zakresu prawa materialnego rozpoznania omawianego wniosku stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004, Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Według art. 136 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Podobnie zatem rzecz ma się również z nieruchomością nabytą przez Państwo w trybie art. 46 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. Przepis art. 136 doznaje jednak ograniczenia w sytuacji określonej w art. 229 omawianej ustawy. Według tej normy roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (żądanie zwrotu nieruchomości) nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Oznacza to, że jeżeli przed 1 stycznia 1998 r., tj. przed dniem wejścia w życie ww. ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w ww. art. 229 i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu - choćby spełnione były przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 ustawy. Celem art. 229 omawianej ustawy z 21 sierpnia 1997 r., który ma charakter regulacji przejściowej, było usankcjonowanie stanu prawnego powstałego przed wejściem w życie tej ustawy, tj. 1 stycznia 1998 r., w wyniku sprzedaży wywłaszczonej nieruchomości lub oddania jej w użytkowanie wieczyste, jeżeli prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Odnosząc przedstawiony stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu nieruchomości, ponieważ wnioskodawczyni nie przysługuje roszczenie o jej zwrot - jest prawidłowe. Decyzją bowiem z dnia [...] 1993 r. na wniosek Przedsiębiorstwa "P." w T. stwierdzone zostało nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez wnioskodawcę z mocy prawa użytkowania wieczystego na okres 99 lat m.in. działki nr [...] o pow. 1,13 ha zapisanej w [...]. Z wypisu z rejestru gruntów wg stanu na dzień [...] 2006 r. wynika, że właścicielem spornej działki jest Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym "H." Sp. z o.o. (KW nr [...] SR w T.), nieruchomość zgodnie z oznaczeniem stanowi tereny kolejowe. Wbrew twierdzeniu skarżącej spornej nieruchomości na podstawie art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można uznać za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis art. 137 ust. 1 stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Tak wiec uznanie nieruchomości za zbędnej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu uzależniona jest od upływu lat i dnia, w których decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, a nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu i cel ten nie został zrealizowany. W rozpoznawanej sprawie zwrócić należy uwagę, ze żadna z przesłanek określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie została spełniona. Nie było mianowicie decyzji o wywłaszczeniu, lecz wywłaszczenie nastąpiło z mocy prawa oraz cel został zrealizowany. To, że decyzją z dnia [...] 1973 r. przekazano sporną nieruchomość stanowiącą własność Skarbu Państwa zapisaną w KW [...] na rzecz Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa "P." w B. w trwały zarząd i użytkowanie nieodpłatne oraz to, że decyzją z dnia [...] 1993 r. stwierdzono nabycie z dniem [..] 1990 r. przez Przedsiębiorstwo "P." w T. spornej działki w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat, wywołało w świetle art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieodwracalne skutki prawne. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1990, Nr 79, poz.464 ze zm.), grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Zatem oprócz zrealizowania celu wywłaszczenia przed dniem złożenia wniosku skarżącej o zwrot wywłaszczonej nieruchomości doszło do oddania z dniem [...] 1990 r. w użytkowanie wieczyste spornej działki i prawo to zostało ujawnione w KW. Dalsze rozporządzanie sporną nieruchomością na rzecz "H." sp. z o.o. nie ma wpływu na wynik sprawy. W świetle powyższego organ z całą stanowczością miał podstawy do zastosowania art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis stanowi, że roszczenie o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło