II SA/Bd 1119/18

Dnia 28 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w T. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy słuchaczy studiów podyplomowych postanawia odrzucić skargę. Decyzją z [...] sierpnia 2018r. Rektor Uniwersytetu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz § 22 ust. 2 pkt 5 w zw. z § 14 pkt 3 uchwały nr 96 Senatu z dnia 18 czerwca 2013r. Regulamin Studiów Podyplomowych (Biuletyn Prawny Nr 7, poz. 188 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Studiów Podyplomowych w zakresie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej z dnia [...] maja 201r. w sprawie skreślenia M. S. (obecnie: M.) z listy słuchaczy Studiów Podyplomowych w zakresie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, M. S. skreślona została z listy studentów w zakresie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej prowadzonych na Wydziale Nauk Pedagogicznych z powodu niezaliczenia przedmiotów Terapia zaburzeń rozwojowych i emocjonalnych oraz Praktyka nauczycielska w wychowaniu przedszkolnym i edukacji wczesnoszkolnej. Po rozpoznaniu odwołania, w którym M. S. podniosła, że przedmiot Terapia zaburzeń rozwojowych i emocjonalnych zaliczyła [...] kwietnia 2018r., zaświadczenie natomiast o odbytych praktykach przekazała dr E. W., organ odwoławczy stwierdził, że odwołująca się nie zaliczyła wymienionych wyżej przedmiotów. Powyższe wynika z karty okresowych osiągnięć słuchacza prowadzonej dla odwołującej się, z pisma Dyrektora SP nr [...] w T. im. W. B., z treści którego wynika, że odwołująca się nie zrealizowała praktyk w oddziale przedszkolnym w roku szkolnym 2017/2018, a ponadto przedstawiła Dyrektorowi dokumenty, które po ich weryfikacji okazały się nieprawdziwe. Organ ustalił również, że odwołująca się nie pojawiła się na praktyce i nie został jej przydzielony nauczyciel – opiekun. W skardze wniesionej na powyższą decyzję M. M. (poprzednio: S.) zarzuciła jej naruszenie art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 10 kpa, art. 12 kpa, art. 35 § 3 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa. W ocenie skarżącej brak było merytorycznych podstaw do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy bowiem nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy. Skarżąca podniosła, że wbrew ustaleniom dokonanym przez Rektora, zaliczyła przedmiot Terapia zaburzeń rozwojowych i emocjonalnych u E. W., która ocenę wpisała przy skarżącej na wydrukowanej przez siebie karcie, nie wpisując jej jednak, pomimo wielokrotnych próśb skarżącej, do systemu USOS. Skarżąca załączyła do skargi prezentację przygotowaną na zaliczenie ww. przedmiotu. Skarżąca wskazała także, że zrealizowała praktyki u M. D. w oddziale przedszkolnym w roku szkolnym 2017/2018. W pierwszej klasie szkoły podstawowej jej opiekunem była J. T. zaś w klasie "0" M. D. Dokumentacja dotycząca praktyk podpisana została przez Dyrektora Szkoły. Skarżąca zarzuciła organowi, że nie dokonał weryfikacji tej okoliczności poprzez kontakt z opiekunem praktyk. Skarżąca nie zgodziła się ze stawianym jej zarzutem naruszenia § 14 pkt 3 Uchwały nr 96 Senatu z dnia 18 czerwca 2013 r. Regulamin studiów podyplomowych zawsze bowiem terminowo składała egzaminy i zaliczenia, świadczą o tym chociażby zapisy w Karcie Okresowych Osiągnięć Słuchacza z dnia [...].05.2018 r., z której jednoznacznie wynika, iż wszystkie zaliczenia i egzaminy złożyła w pierwszym terminie z wynikami bardzo dobrymi, dobrymi lub dobrymi plus. Zdaniem skarżącej, w pierwszym możliwym terminie zaliczyła również przedmiot Terapia zaburzeń rozwojowych i emocjonalnych oraz Praktykę nauczycielską w wychowaniu przedszkolnym i edukacji wczesnoszkolnej. Skarżąca podniosła również kwestię pobieżnego potraktowania przez organ drugiej instancji wniesionego przez nią odwołania oraz niewłaściwą podstawę prawną decyzji wydanej w pierwszej instancji, do czego rektor nie odniósł się w wydanej przez siebie decyzji. Skarżąca zarzuciła również brak możliwości wypowiedzenia się, co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie przez organ odwoławczy terminu rozpatrzenia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż argumenty oraz dowody przedstawione w skardze, zdaniem organu, nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz.U. z 2018r., poz. 1302, dalej "p.p.s.a") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu aktów lub dokonywaniu czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. nie doszło do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy czy też naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy a także, czy nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności lub naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z ww. art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Merytoryczną ocenę zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności poprzedzić musi zbadanie, czy skarga na ten akt, czynność czy też bezczynność dopuszczalna jest pod względem formalnym, jedynie bowiem spełnienie wszystkich warunków formalnych skargi skutkować może jej rozpoznaniem. W sytuacji natomiast niespełnienia przez skargę któregokolwiek z warunków dopuszczalności, spowodować musi jej odrzucenie. Wobec powyższego, w pierwszej kolejności Sąd zobowiązany był do dokonania z urzędu formalnej kontroli skargi pod kątem ewentualnego zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 p.p.s.a. W sprawie niniejszej przedmiotem skargi jest decyzja Rektora z [...] sierpnia 2018r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Studiów Podyplomowych w zakresie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej z dnia [...] maja 201r. w sprawie skreślenia skarżącej z listy słuchaczy Studiów Podyplomowych w zakresie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Zgodnie z art. 6 ust.1 pkt 5 obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji, ale nieobowiazującej w aktualnym stanie prawnym ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t. jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 2183 ze zm. – dalej: "ustawa o szkolnictwie wyższym"), zastąpionej obecnie przez ustawę z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302), uczelnia ma w szczególności prawo do prowadzenia studiów podyplomowych, kursów dokształcających i szkoleń. Na podstawie powyższego artykułu uchwalona została uchwała nr 96 Senatu z dnia 18 czerwca 2013r. – Regulamin Studiów Podyplomowych (Biuletyn Prawny Nr 7, poz. 188 ze zm.). Powyższy dokument jest najistotniejszym aktem regulującym sprawy dotyczące studiów podyplomowych na [...], jak również sytuację słuchaczy tych studiów. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach określonych w ustawie. Autonomia uczelni – wynikająca wprost z art. 70 ust. 5 Konstytucji RP – przejawia się zarówno w aspekcie akademickim, obejmującym obszar badawczy oraz dydaktyczny, jak i w aspekcie organizacyjnym, który odnosi się m.in. do możliwości kształtowania swojego ustroju wewnętrznego. Ingerencja w działalność uczelni możliwa jest jedynie w przypadkach przewidzianych ustawą. Powyższa zasada skorelowana jest z zasadą wynikającą z art. 3 § 3 p.p.s.a., który – co już wskazano – przewiduje możliwość orzekania przez sąd administracyjny w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, przy czym istotne jest, że chodzi w tym przepisie wyłącznie o sprawy, w których przepisy szczególne przewidują sądową kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawa o szkolnictwie wyższym nie stanowiła natomiast i nie stanowi nadal o właściwości sądów administracyjnych do kontroli i stosowania środków wobec rozstrzygnięć organów uczelni skierowanych do słuchaczy studiów podyplomowych, w tym rozstrzygnięć o skreśleniu z listy słuchaczy. Uzupełniające stosowanie przepisów kpa wynika z art. 207 ustawy o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z ust. 1 powyższego przepisu do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Jak stanowi art. 207 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym, decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 207 ust. 3 organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu oraz do stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu jest rektor uczelni. Na podstawie natomiast art. 207 ust. 4, art. 207 ust. 1 stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3. Uznać zatem należy, że wspomniany art. 207 ustawy o szkolnictwie wyższym wymienia wszystkie sytuacje, w których, na tle stosowania ustawy o szkolnictwie wyższym, zastosowanie ma postępowanie administracyjne i kontrola sądu administracyjnego. Przepis ten jest przepisem szczególnym względem art. 3 § 2 p.p.s.a. Wszystkie inne akty i czynności wyłączone zostały spod kontroli sądu administracyjnego. Wskazać należy, że sytuacja słuchaczy studiów podyplomowych jest, na tle ustawy o szkolnictwie wyższym, sytuacją odmienną od sytuacji studentów. Ustawa wyróżnia trzy rodzaje podmiotów, sytuację których regulują jej przepisy – studenta (art. 2 ust. 1 pkt 18k), którym jest osoba kształcąca się na studiach wyższych, doktoranta (art. 2 ust. 1 pkt 18l), którym jest uczestnik studiów doktoranckich oraz słuchacza (art. 2 ust. 1 pkt 18m), którym jest uczestnik studiów podyplomowych. Słuchacz, co wprost wynika z powyższych definicji, nie jest jednocześnie studentem, wobec czego przysługują mu inne uprawnienia i obowiązki, niż studentowi czy doktorantowi. Prawa i obowiązki słuchacza studiów podyplomowych Uniwersytetu określone zostały w § 12 uchwały nr 96 Senatu z dnia 18 czerwca 2013r. Regulamin Studiów Podyplomowych. Powyższy dokument w swej części VI reguluje także kwestię skreślenia z listy studentów, kwestia ta natomiast nie jest regulowana przepisami Prawa o szkolnictwie wyższym, w którym mowa jest jedynie o skreśleniu z listy studentów (art. 190) oraz o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich (art. 197 ust. 4). Wobec powyższego, decyzja podjęta w przedmiocie skreślenie słuchacza z listy słuchaczy studiów podyplomowych, nie jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądowoadminstracyjnej. Orzeczenie przez sąd administracyjny w tym zakresie oznaczałoby naruszenie zasady autonomiczności i niezależności szkół wyższych. Należy zatem stwierdzić, że rozpoznawana skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, dotyczy bowiem sprawy, która nie mieści się w katalogu spraw objętych kognicją sądów administracyjnych. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.