II SA/Bd 112/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Krystyny i Piotra B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania i rozbiórki gazociągu oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy Decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. na podstawie art.art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1, a contrario art. 48 ust. 1, art. 49 b i art. 71 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze zmianami ) oraz art. 104 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu wniosku, odmówił wydania decyzji nakazującej wstrzymanie użytkowania oraz rozbiórkę gazociągu tranzytowego Jamał – Europa Zachodnia przebiegającego przez działki nr [...] położone w miejscowości B., gmina T., stanowiące własność Krystyny i Piotra B., zamieszkałych M., gmina D. i umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wszczął postępowanie w sprawie na skutek wniosku złożonego przez Krystynę i Piotra B. o wstrzymanie użytkowania i rozbiórkę gazociągu tranzytowego Jamał – Europa Zachodnia przebiegającego przez ich grunty, gdzie podnosili zarzut wyeliminowania z obrotu prawnego – stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę przedmiotowego gazociągu na odcinku działek [...] postanowieniem z dnia [...] 2003 r. Nr [...] zawiesił postępowanie w tym zakresie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] 2004 r. Nr [...] stwierdził nieważność wymienionych postanowień, które to orzeczenie postanowieniem z dnia [...] 2004 r. Nr [...] w związku z wnioskiem Systemu Gazociągów Tranzytowych E. S.A z siedzibą w W., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy. Mając na uwadze fakt, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym i że niedopuszczalne było zawieszenie postępowania zasadnym było ponowne rozpatrzenie sprawy. Za odmową wydania decyzji na rozbiórkę i umorzeniem postępowania przemawiają w ocenie organu I instancji następujące fakty: - budowa gazociągu, który przebiega między innymi przez działki skarżących zrealizowana została na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] 1997 r. Nr [...], która nie nakładała na inwestora tj. E. S.A. w W. obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, - Inwestor pismem z dnia [...] 1999 r. znak: [...] zawiadomił właściwy organ tj. Starostwo Powiatowe w L. o zakończeniu robót budowlano – montażowych i instalacyjnych umożliwiających bezpieczną eksploatację gazociągu tranzytowego DN1400 mm, Pr = 8,4 Mpa, w związku z powyższym zawiadomieniem Starosta L. nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji na podstawie art. 54 ust. 1 prawa budowlanego, który to brak sprzeciwu potwierdził dodatkowo pismem z dnia [...] 2000 r. Powyższe fakty w ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowią przesłankę do odmowy wydania decyzji na rozbiórkę na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Ponadto za odmową wydania decyzji na rozbiórkę przemawia fakt, że inwestor, który wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego. Inwestor nie dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania gazociągu, co mogłoby skutkować w oparciu a art. 71 a pkt 1 prawa budowlanego wstrzymaniem jego użytkowania. Od powyższej decyzji odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli Krystyna i Piotr B., zarzucając przede wszystkim naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. a zwłaszcza realizację inwestycji niezgodnie z jej lokalizacją oraz bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie gazociągu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...] utrzymał kontekście mocy zaskarżoną decyzję przytaczając argumentację prezentowaną w uzasadnieniu organu kontekście instancji. Ponadto wskazał, iż zarzuty skarżących odnoszą się do decyzji kontekście pozwoleniu na budowę kontekście decyzji lokalizacyjnej wydanej przez organ administracji samorządowej, dlatego też nie jest możliwym ustosunkowanie się do nich, gdyż nie dotyczą decyzji organu kontekście instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli Krystyna i Piotr B. przytaczając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W świetle poczynionych ustaleń faktycznych nie budzi wątpliwości, że inwestor tj. E. S.A. w W. zrealizował inwestycję na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] 1997 r. Nr [...], która nie nakładała na na niego obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Pismem z dnia [...] 1999 r. znak: [...] inwestor zawiadomił właściwy organ - Starostwo Powiatowe w L. o zakończeniu robót budowlano – montażowych i instalacyjnych umożliwiających bezpieczną eksploatację gazociągu tranzytowego DN1400 mm, Pr = 8,4 Mpa, W związku z powyższym zawiadomieniem Starosta L. nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji na podstawie art. 54 ust. 1 prawa budowlanego, który to brak sprzeciwu potwierdził dodatkowo pismem z dnia [...] 2000 r. Wymóg zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi należy do podstawowych zasad prawa budowlanego i rozciąga się na mocy art. 5 prawa budowlanego na wszystkie etapy procesu budowlanego oraz wszystkie rodzaje robót budowlanych, a więc także te, które wymagają wyłącznie zgłoszenia. Wskazane przepisy stanowią wyróżnioną przedmiotowo kategorię obowiązujących norm prawnych, regulującą kwestie wymogów technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie oraz warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych. Treść art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze zmianami ) w sposób jednoznaczny wskazuje, że przewidziany w tym przepisie obligatoryjny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części oparty został wyłącznie na przesłance formalnoprawnej, to jest na niedopełnieniu przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę bądź dokonania wymaganego zgłoszenia, a także prowadzenia robót budowlanych pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na wskazane w zgłoszeniu roboty budowlane. Oznacza to, że inwestorowi nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. W art. 49b cytowanej ustawy została określona procedura postępowania w przypadku samowoli budowlanej, polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Procedura ta jest w zasadzie tożsama z określoną w art. 48 i 49a z tym, że wymagane są dokumenty odpowiednie dla zgłoszenia określone w ust. 2 wymienionego przepisu. W oparciu o powyższe przesłanki można wyprowadzić dalej idące uogólnienie, a mianowicie, że inwestor, który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie uchylona (wyeliminowana z obrotu prawnego), nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej a także jako osoba, która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę. W takiej bowiem sytuacji inwestor, w trakcie wykonywania robót budowlanych lub wznoszenia obiektu budowlanego, działał zgodnie z prawem i posiadaną ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. W przeciwnym razie, to jest gdyby w takiej sytuacji inwestora traktować jako osobę dopuszczającą się samowoli budowlanej, stanowiłoby to przerzucenie na niego wszystkich negatywnych skutków prawnych związanych z wybudowaniem obiektu bez pozwolenia, w tym niejednokrotnie skutków prawnych działań niezgodnych z prawem, i to niejednokrotnie zawinionych przez organy, a nie przez inwestora. Stan taki nie dałby się pogodzić z zasadami państwa prawnego i poczuciem sprawiedliwości. Brak jest również w niniejszej sprawie przesłanek zawartych w dyspozycji art. 71 a ust. 1 prawa budowlanego, skutkujących wstrzymaniem w drodze postanowienia użytkowania obiektu budowlanego – inwestycji liniowej przebiegającej także przez działki stanowiące własność skarżących, bowiem inwestor nie zmienił sposobu użytkowania gazociągu. Dlatego też inwestor, który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej a także jako osoba, która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.