II SA/Bd 112/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...]w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Jednocześnie w skardze skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując na swoja trudną sytuację materialną. Skarżący we wniosku (urzędowy formularz PPF) z dnia [...] marca 2014 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Podał, że z żoną pozostaje w separacji od pół roku. Jego dochód miesięczny stanowi świadczenie rentowe, które wynosi [...]zł ([...]zł netto). Jest właścicielem domu o powierzchni [...] m2 oraz samochodu. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Z przedstawionych w formularzu wyliczeń wynika, że wydatki ponoszone miesięcznie przez wnioskodawcę wynoszą [...]zł. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 26 marca 2014 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, w szczególności braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W piśmie z dnia [...] maja 2014 r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia wnosząc o rozpatrzenie wniosku i pozytywne załatwienie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca, zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, miesięczny dochód gospodarstwa składający się ze świadczenia rentowego skarżącego wynosi [...]zł netto zaś miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą około [...]zł (w tym leki około [...] zł miesięcznie). Zwrócić należy uwagę, że skarżący w przedstawionym we wniosku zestawieniu umieścił nieprawidłowo po stronie wydatków kwoty zaliczki na podatek [...]zł oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...] zł, ponieważ tę kwotę w łącznej wysokości [...] zł potrąca płatnik ZUS z kwoty brutto świadczenia rentowego tj. [...]zł, a nie skarżący z otrzymywanego świadczenia netto tj. [...]zł. Tym samym podane przez niego w formularzu miesięczne wydatki należy pomniejszyć o kwotę [...] zł i w związku z tym uznać, że jego miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą około [...] zł. Wynika z powyższego, że każdorazowo po zaspokojeniu podstawowych potrzeb oraz uiszczeniu stosownych opłat pozostaje do jego dyspozycji kwota około [...]zł będąca w istocie nadwyżką dochodu nad wydatkami. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu, tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie nie sposób ocenić, że taka sytuacja występuje, bowiem skarżący posiada stałe źródło dochodu. Ponadto, skarżący jak podano wyżej posiada dom oraz samochód. Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04, podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 1 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie posiadanych informacji uznać należy, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.