II SA/Bd 1126/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. i D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanowił: oddalić wniosek wobec J. K.. W dniu [...] grudnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, córką oraz pełnoletnią wnuczką. Jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2 oraz działki budowlanej o powierzchni [...] m2. Utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Poza tym jej córka otrzymuje wynagrodzenie, którego wysokości nie zna. Oświadczyła również, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Skarżąca w formularzu przedstawiła wykaz zobowiązań i stałych wydatków, informują jednocześnie, że córka uiszcza ˝ opłat oraz że sama się utrzymuje (córka) . Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W świetle przedstawionej przez zainteresowaną sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazała ona zasadności swojego wniosku. Nad takim twierdzeniem zaważyło głównie to, że jak wynika z formularza PPF skarżąca wraz z mężem uzyskują stały miesięczny dochód, z którego pokrywają wydatki związane z bieżącym utrzymaniem jak również posiada ww kwotę oszczędności. Na uwagę zasługuje również fakt, że córka skarżącej partycypuje w ˝ części opłat oraz że sama się utrzymuje. Córka skarżącej również uzyskuje dochód, którego wysokości skarżąca w formularzu PPF nie potrafiła określić. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Mając powyższe na uwadze nie sposób uznać wnioskującej o przyznanie prawa pomocy za osobę ubogą tym bardziej, że posiada oszczędności. Nie może być również tak, że osoba radząca sobie z utrzymaniem i posiadająca nawet oszczędności pragnie przerzucić ciężar finansowania sprawy przed sądem na pozostałych obywateli często znajdujących się w dużo gorszej sytuacji finansowej niż wnioskodawca. Kwota deklarowanych przez wnioskodawczynię oszczędności jest cztery razy większa od wysokości wpisu sądowego ustalonego w rozpoznawanej sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.