II SA/Bd 1130/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Ł. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. T. Ł. wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja została wysłana na adres zameldowania, pod którym z przyczyn osobistych od wielu lat nie przebywa. Podkreślił, że z przedmiotowego lokalu przy ul. [...] w [...] wyprowadził się po rozwodzie, który miał miejsce w 2010 r. Od tego czasu wielokrotnie się przeprowadzał, a jedynym tytułem prawnym do zajmowanych kolejno lokali był stosunek najmu. Jednocześnie od czasu rozwodu nie utrzymywał kontaktów z byłą żoną a ona sporadycznie informowała skarżącego o awizach przesyłek adresowanych do niego. Nadto w 2013 r. zmienił także adres prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazał także, że w 2014 r. odebrał decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2014r. i złożyło od niej odwołanie. Zaznaczył, że w 2013 r. (w identycznym stanie faktycznym i prawnym) została wydana wcześniejsza decyzja w tym samym przedmiocie, od której skarżący się odwołał do SKO, które tą wcześniejszą decyzję uchyliło, a organ I instancji umorzył postępowanie. W związku z powyższym był pewien, że także w 2014 r. SKO uchyli zaskarżoną decyzję. Podkreślił, że nie została mu doręczona decyzja SKO z [...] listopada 2014 r., jak również nie miał żadnych sygnałów (korespondencji) z organu I instancji, co utwierdziło skarżącego w przekonaniu, że także kolejna decyzja Prezydenta Miasta [...] z roku 2014 została uchylona. W związku z powyższym nadal kierował pojazdem, nie mając świadomości aktualnego stanu prawnego. Na początku sierpnia przy kontroli drogowej funkcjonariusze KMP [...] zatrzymali skarżącemu prawo jazdy wskazując jako podstawę zatrzymania prawomocna decyzję Prezydenta Miasta [...] z 2013 r. Sądząc, że doszło do pomyłki skarżący skierował do Wydziału Ewidencji i Rejestracji UM w [...] pismo z żądaniem sprostowania tego błędu i oddania zatrzymanego prawa jazdy. w odpowiedzi z dnia 6 sierpnia 2015 r. (doręczonej 11 sierpnia 2015 r.) Wydział Ewidencji i Rejestracji UM w [...] poinformował mnie, że w listopadzie 2014 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną przeze mnie decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej również jako "p.p.s.a.", sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia uwzględnienie wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego 11 grudnia 2012 r. II GSK 1721/12, wskazane orzeczenie dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku, Sąd przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została uznana za doręczoną w dniu 10 grudnia 2014r. w trybie art. 44 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej "k.p.a.". Natomiast z treści pisma z 17 sierpnia 2015 r. – wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wynika, że skarżący o decyzji SKO z dnia [...] listopada 2014 r. dowiedział się z pisma z Wydziału Ewidencji i Rejestracji UM w [...], które otrzymał w dniu 11 sierpnia 2015 r. Zdaniem skarżącego przedmiotowa decyzja nie została mu w ogóle skutecznie doręczona. Skarżący wraz z przedmiotowym wnioskiem dokonał również czynności, której uchybił w zakreślonym terminie - złożył skargę. W dalszej kolejności oceny Sądu wymaga przesłanka braku winy w uchybieniu terminu po stronie skarżącego w złożeniu skargi. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego w literaturze zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 329). W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżący nie uprawdopodobnił, aby złożenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w terminie było następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Skarżąc podniósł we wniosku o przywrócenie terminu, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi jest następstwem "doręczenia zaskarżonej decyzji" na adres, pod którym od wielu lat nie przebywa. W oparciu o przedłożone akta administracyjne Sąd ustalił, że skarżący T. Ł. zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2014 r. o wszczęciu postępowania został pouczony o obowiązku informowania organu o każdej zmianie adresu zamieszkania. Postępowanie przed Prezydentem Miasta [...], jako organem pierwszej instancji zostało zakończone wydaniem decyzji w dniu 26 września 2014 r. Strona wniosła odwołanie od decyzji, które zostało przekazane do rozpoznania organowi odwoławczemu pismem z 21 października 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu [...] listopada 2014 r. wydało decyzję, która została wysłana na adres wskazany w odwołaniu będący jednocześnie adresem zameldowania skarżącego, a wobec niepodjęcia korespondencji w terminie 14 dni od dnia pozostawienia awiza została uznana za skutecznie doręczoną, stosownie do treści art. 44 k.p.a. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby skarżący dokonał ciążącego na nim obowiązku zawiadomienia organu o zmianie swego adresu dla doręczeń. W ocenie Sądu argumentacja skarżącego - w zestawieniu z aktami sprawy - nie wskazuje na brak jego winy w uchybieniu terminu. Okolicznością bezsporną jest, że skarżący składając odwołanie jak i inne pisma w czasie trwania całego postępowania wskazywał adres zamieszkania i do korespondencji [...]. Zatem wysłanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. na adres wskazany przez skarżącego w odwołaniu nie może być uznane za zaniedbanie czy też naruszenie przepisów o doręczeniach. W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do art. 41 § 1 k.p.a. strony, ich przedstawiciele i pełnomocnicy są obowiązani do zawiadamiania organu o każdej zmianie swego adresu, która zaszła w toku postępowania. Przepis art. 41 K.P.A. realizuje dwa podstawowe cele: po pierwsze, służy niedopuszczeniu do przewlekania postępowania przez stronę, która mogłaby celowo uchylać się od doręczenia jej pisma (jest tym samym postacią konkretyzacji zasady szybkości postępowania administracyjnego - art. 12 k.p.a.), po wtóre, stanowi jednocześnie gwarancję ochrony interesów strony postępowania. Organ administracji publicznej nie jest obowiązany badać z urzędu, czy adres mu znany jest adresem aktualnym. Przepis art. 41 § 1 k.p.a. ustanawia bowiem domniemanie prawidłowości doręczenia pod dotychczasowym adresem, jeżeli strona, jej przedstawiciel lub pełnomocnik zaniedbali obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie o zmianie adresu zaszłej w toku postępowania. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że - biorąc pod uwagę wskazany organowi przez skarżącego adres – doręczenie zastępcze przesyłki było prawidłowe, a sam skarżący zaniechał zawiadomienia organu o zmianie adresu do korespondencji, chociaż miał świadomość o toczącym się postępowaniu składając odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...]. Wobec powyższych okoliczności nie można więc mówić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd podkreśla, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, nawet nieumyślnej. Przez "brak winy" należy bowiem rozumieć zaistnienie takich okoliczności, w których strona nawet przy dołożeniu największego wysiłku nie byłaby w stanie dokonać czynności w terminie. Wobec tego jakiejkolwiek nieuwagi, niestaranności lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi i odmówił przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.