II SA/Bd 1137/23
WyrokWSA w Bydgoszczy2023-12-01
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Katarzyna Korycka, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej, wydane w sytuacji, gdy decyzja została skutecznie doręczona ustanowionemu dla strony kuratorowi, jest prawidłowe, nawet jeśli strona podnosiła okoliczności zdrowotne i osobiste utrudniające jej wcześniejsze zapoznanie się z decyzją?Ratio decidendi
Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, gdy decyzja administracyjna została skutecznie doręczona ustanowionemu dla strony kuratorowi, a odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Skuteczne doręczenie decyzji kuratorowi rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania, a późniejsze wydanie stronie kopii decyzji nie ma wpływu na bieg tego terminu. Okoliczności zdrowotne i osobiste strony mogą być rozpatrywane w postępowaniu o przywrócenie terminu, a nie w kontekście oceny prawidłowości postanowienia o uchybieniu terminu.Stan faktyczny
Skarżąca M. T. wniosła skargę na postanowienie Wojewody stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu. Decyzja ta została doręczona kuratorowi ustanowionemu dla Skarżącej jako osoby nieznanej z miejsca pobytu. Odwołanie zostało wniesione po upływie 14-dniowego terminu od daty doręczenia decyzji kuratorowi. Skarżąca podnosiła, że nie wiedziała o decyzji z powodu problemów zdrowotnych i osobistych, a także że złożyła wniosek o przywrócenie terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Korycka Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2023 r., znak [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej powoływana jako kpa) stwierdził, że odwołanie M. T. (dalej określana jako Skarżąca) od decyzji Wójta Gminy S. znak: [...] z dnia [...] stycznia 2023 r. o wymeldowaniu Skarżącej z miejsca pobytu stałego zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania w przedmiocie wymeldowania Skarżącej z uwagi na brak możliwości ustalenia jej aktualnego miejsca pobytu Wójt Gminy S. wystąpił do Sądu Rejonowego w N. z wnioskiem o ustanowienia dla ww. kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu. Postanowieniem z [...].11.2022 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w N. ustanowił dla Skarżącej, nieznanej z miejsca pobytu na terenie RP, kuratora celem reprezentowana i ochrony jej praw w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymeldowania z miejsca pobytu stałego.
Wydana decyzja zawierała wszystkie elementy określone w przepisie art. 107 § 1 kpa, w tym również pouczenie o możliwości jej zaskarżenia w trybie odwoławczym do Wojewody [...] za pośrednictwem organu, który ją wydał, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja została skutecznie doręczona stronom postępowania w dniu [...] .01.2023 r., w tym również kuratorowi ustanowionemu dla nieznanej z miejsca pobytu Skarżącej, co wynika z dołączonego do akt sprawy duplikatu potwierdzenia odbioru przedłożonego przez operatora pocztowego.
W dniu [...].06.2023 r. do Wójta Gminy S. wpłynęło odwołanie Skarżącej od ww. decyzji z dnia [...] .01.2023 r. Wobec faktu, że Skarżąca nie wniosła prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 kpa), a jej odwołanie wniesione zostało po terminie, Wojewoda zobowiązany był do załatwienia sprawy w trybie art. 134 kpa.
Wojewoda wyjaśnił, że doręczenie stronie decyzji stanowi początek biegu terminu procesowego dla dokonania takiej czynności, jaką jest wniesienie odwołania. Zgodnie z art. 48 § 1 kpa, pisma skierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art. 34 kpa. Zatem doręczenie korespondencji przedstawicielowi ustalonemu przez sąd powszechny dla osoby nieznanej z miejsca pobytu uważa się za skuteczne doręczenie dokonane stronie.
Zgodnie z przywołanym przepisem art. 134 kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu jest okolicznością w pełni obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu zgodnie z bezwzględnie obowiązującą normą prawną art. 134 kpa.
W niniejszej sprawie bez wątpienia, doszło do uchybienia przez Skarżącą terminu do złożenia odwołania, albowiem odwołanie wniesione zostało dopiero w dniu [...].06.2023 r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia. Bieg terminu do wniesienia odwołania zaczął biec w dniu [...] .01.2023 r. (w dniu następującym po dniu skutecznego doręczenia stronie reprezentowanej przez kuratora decyzji), a zakończył się z upływem 14 dni od daty doręczenia decyzji, tj. z dniem [...].01.2023 r. Jak zatem z powyższego wynika, wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
Skargę na ww. postanowienie złożyła Skarżąca, wnosząc o jego zmianę poprzez przyjęcie odwołania do rozpoznania ze względu na wniesienie go w 14-dniowym terminie przewidzianym w art. 129 § 2 kpa.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że [...] lipca 2021 r. zastała wymienione zamki do drzwi w mieszkaniu, w którym zamieszkiwała wraz z konkubentem. W tej sytuacji była zmuszona, udać się do ojca, gdzie do chwili obecnej zamieszkuje. Od tego momentu konkubent pozbawił ją możliwości uczestniczenia w sprawie o wymeldowanie. Wskutek tego [...].11.2022 r. Sąd Rejonowy w N. ustanowił dla niej kuratora jako osoby nieznanej z miejsca pobytu. W efekcie tego decyzja o wymeldowaniu została wydana [...].01.2023 r.
Skarżąca zaznaczyła, że choruje na chorobę H. Wskutek tego od listopada 2021 r. do listopada 2022 r. przebywała w szpitalach psychiatrycznych. Właśnie w tym czasie został wyznaczony dla niej kurator ([...].11.2022 r).
Po skończonym pobycie w szpitalu od 6.11.2022 r. była pod opieką ojca. Następnie udała się do Urzędu Gminy w S., gdzie dowiedziała się o wymeldowaniu. Po doręczeniu decyzji o wymeldowaniu zachowała 14-dniowy termin konieczny do odwołania i w dniu [...] czerwca wniosła odwołanie.
Jednocześnie podkreśliła, że wystosowała do Wojewody wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie mogła tego wcześniej uczynić, gdyż nie wiedziała o uchybieniu terminu - dowiedziała się o tym z uzasadnienia postanowienia Wojewody.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 129 § 2 kpa, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
W przedmiotowej sprawie w toku postępowania przed organem I instancji dla nieznanej z miejsca pobytu Skarżącej został ustanowiony kurator (vide postanowienie Sądu Rejonowego w N. z [...].11.2022 r., k. 30 akt adm.). Stosownie do art. 48 § 1 kpa, pisma skierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art. 34. Decyzja Wójta Gminy S. z [...] .01.2023 r. została doręczona tak ustanowionemu kuratorowi [...].01.2023 r. (potwierdzenie odbioru k. 51 akt adm.), zatem termin do wniesienia odwołania upływał, stosownie do cyt. art. 129 § 2 kpa, z dniem [...].01.2023 r. W sprawie bezsporne jest, że odwołanie Skarżącej od ww. decyzji wpłynęło do organu odwoławczego [...].06.2023 r. (k. 12 akt adm. Wojewody), zatem z uchybieniem terminu.
Jak słusznie wskazał NSA w wyroku w sprawie II OSK 396/08 (dotyczącym co prawda przedstawiciela, lecz mającym w pełni zastosowanie również do kuratora; dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), zgodnie z art. 34 i 48 § 1 kpa pisma kierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu doręcza się ustanowionym przedstawicielom. W konsekwencji termin do wniesienia odwołania rozpoczyna swój bieg od momentu doręczenia decyzji przedstawicielowi. Natomiast późniejsze wydanie stronie postępowania kopii decyzji nie ma wpływu na bieg tego terminu.
W myśl art. 134 zd. 1 kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe rozważania, stwierdzić trzeba, że Wojewoda prawidłowo zastosował cyt. przepis i stwierdził uchybienie przez Skarżącą terminu do wniesienia odwołania.
Dodać należy, że w przedmiotowej sprawie nie były istotne kwestie przebywania przez Skarżącą w szpitalach i stan jej zdrowia. Okoliczności te będą mogły być wzięte pod uwagę w toku postępowania o przywrócenie terminu, który to wniosek Skarżąca złożyła [...].08.2023 r.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi były bezzasadne i skarga w oparciu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) podlegała oddaleniu.
Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło