II SA/Bd 114/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawy ze skargi M. L. i R. L. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2024 r., nr [...].[...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania postanawia odrzucić skargę. Pismem datowanym na dzień [...] stycznia 2025 r. M. L. oraz R. L. (skarżące) wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargi na: 1) postanowienie (mylnie nazwane decyzją) Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2024 r., nr [...].[...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie budowy wiaty na działce nr [...], obr. [...] w T., 2) decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2024 r., nr [...].[...], o umorzeniu ww. postępowania, 3) pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] grudnia 2024 r., nr [...].[...], w przedmiocie budowy wiaty. Skargi na ww. akty zostały rozdzielone zarządzeniem Przewodniczącego z [...] lutego 2025 r. w ten sposób, że pod niniejszą sygnaturą toczy się sprawa ze skargi na postanowienie opisane w 1), skargi na akty opisane w 2) i 3) zarejestrowano odpowiednio pod sygn. II SA/Bd [...]/25 oraz II SA/Bd [...]/25. W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast w myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Obowiązek wyczerpania toku kontroli instancyjnej oznacza, że w każdym przypadku, gdy stronie przysługuje prawo wniesienia środka zaskarżenia (odwołania, zażalenia) od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, kontrola sądowa rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jest dopuszczalna tylko łącznie z kontrolą rozstrzygnięcia wydanego przez organ drugiej instancji, a więc tylko wówczas, gdy przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest decyzja lub postanowienie organu odwoławczego. Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowi postanowienie (nazwane w pkt 1 skargi z [...] stycznia 2025 r. "decyzją") Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2024 r., nr [...].[...], co do którego skarżące wniosły o usunięcie z obiegu i ponowne rozpatrzenie. Z uzasadnienie skargi wynika nadto, że jej istota jest złożenie skargi na sposób działania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Z analizy akt administracyjnych sprawy oraz odpowiedzi na skargę wynika jednoznacznie, że wskazanym wyżej postanowieniem z [...] lipca 2024 r. PINB Powiatu Grodzkiego w T. w wyniku wniosku skarżących o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego – na podstawie art. 151 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z [...] lutego 2024 r. o umorzeniu postępowania w sprawie budowy wiaty na działce nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w T., w związku z brakiem podstaw do jej uchylenia. Od postanowienia tego, wydanego przez PINB działającego jako organ pierwszej instancji, skarżące zgodnie z pouczeniem wniosły zażalenie do Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (WINB). Co istotne organ odwoławczy decyzją z [...] sierpnia 2024 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572) uchylił zaskarżone postanowienie PINB z [...] lipca 2024. w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w całości. W tej decyzji WINB zawarł prawidłowe pouczenie o przysługującej stronom skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w terminie 30 dni. Z kwerendy spraw nie wynika, by decyzja ta została zaskarżona do tutejszego Sądu. W tych okolicznościach podkreślenia wymaga w pierwszej kolejności okoliczność, że powyższą ostateczna decyzją z [...] sierpnia 2024 r. WINB w B. (jako organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji), na skutek środka zaskarżenia uchylił już w całości objęte niniejszą skargą z [...] stycznia 2025 r. postanowienie PINB dla Powiatu Grodzkiego w T. z [...] lipca 2024 r. Oznacza to, że skarżony akt został skutecznie wyeliminowany z obrotu prawnego przed wniesieniem skargi i nie wywołał żadnych skutków prawnych. M. L. i R. L. w niniejszej sprawie zaskarżyły zatem "postanowienie", które winno przybrać formę decyzji, ale nieistniejące w obrocie prawnym w dacie wniesienia skargi. Po wtóre z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia takich jak zażalenie czy odwołanie, co oznacza, że w takiej sytuacji skargę można wnieść jedynie na ostateczne rozstrzygnięcie organu administracji drugiej instancji, jeżeli narusza ono przepisy prawa i interes prawny strony skarżącej. W myśl art. 52 p.p.s.a skargę wnosi się nadto w terminie 30 dni od dnia otrzymania skarżonego rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy skarżące zamierzają zakwestionować legalność dalszych wydawanych przez organy administracji rozstrzygnięć czy też bezczynność jakiegoś organu administracji publicznej, również w każdym wypadku wymaga to wyczerpania trybu zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym np. w sytuacji bezczynności uprzedniego wniesienia do właściwego organu ponaglenia, zgodnie z przepisem art. 37 k.p.a. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy przedmiot skargi stanowiło jednak postanowienie (decyzja) PINB z [...] lipca 2024 r. jako rozstrzygnięcie wydane przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji, które nadto zostało uchylone nieobjętą skargą decyzja organu II instancji. Skarga na postanowienie (decyzję) organu I instancji jest niedopuszczalna, i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.