II SA/Bd 1142/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-01-08

Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Grzegorz Saniewski, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości, jeśli ustawa, na podstawie której zostało wszczęte, została uchylona, a nowe przepisy nie przewidują nabycia z mocy prawa, lecz wymagają złożenia wniosku?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości, ponieważ ustawa, na podstawie której postępowanie zostało wszczęte, została uchylona. Nowa ustawa wymaga złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a skarżący takiego wniosku nie złożył. W związku z brakiem podstawy prawnej do merytorycznego rozstrzygnięcia, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i zasadnie zostało umorzone na podstawie art. 105 Kpa.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta umorzył postępowanie w sprawie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez użytkownika wieczystego, wskazując na uchylenie ustawy regulującej takie nabycie i brak podstawy prawnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wnosząc o uchylenie obu decyzji. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, analizując legalność umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę. Na podstawie art. 105 Kpa Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. [...] umorzył postępowanie, wszczęte z urzędu, dot. nabycia z mocy prawa przez użytkownika wieczystego – A. B., prawa własności nieruchomości gruntowej, położonej w B., przy ul. L. [...], działki nr [...] o pow. [...] m2 objętej księgą wieczystą Kw nr [...]. Wg organu przepisy obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie przewidują instytucji "nabycia z mocy prawa własności nieruchomości", dopuszczają jedynie nieodpłatne przekształcenie gruntu na własność w ściśle określonych sytuacjach, a mianowicie w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa oraz na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy i że za bezprzedmiotowe należy uznać postępowanie w niniejszej sprawie z uwagi na uchylenie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości - tym samym brak podstawy prawnej do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie nabycia przez stronę z mocy prawa własności nieruchomości, do której przysługuje jej prawo użytkowania wieczystego lub odmowy nabycia z mocy prawa własności tej nieruchomości. W odwołaniu A. B. wniósł o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, zarzucając nieważność w rozumieniu art. 156. § 1 pkt 2 Kpa z powodu pogwałcenia zasad ogólnych postępowania - rażącego naruszenia art. 7, 10 § 1 oraz art. 77 § 1 i 78 § 1 i art. 80 oraz art. 105 i 107 § 3 Kpa, a także przepisów prawa materialnego art. 1. ust 1 oraz art. 8 ww. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] sierpnia 2013 r. (znak: [...]) na podstawie 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 105 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję z [...] czerwca 2013 r., wywodząc, że w świetle przepisów ww. ustawy z 29 lipca 2005 r. uchylającej ustawę z 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, mając na uwadze treść art. 8 ustawy z 29 lipca 2005 r. postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. W skardze pełnomocnik A. B. zarzucając naruszenie: art. 8 ww. ustawy z 29 lipca 2005 r. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; art. 105 Kpa -ze względu na błędne przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i w konsekwencji stało się konieczne jego umorzenie; art. 138 § 1 pkt 1 Kpa - poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie; a także art. 138 § 2 Kpa - poprzez błędną jego wykładnię i niezastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. oraz naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: nie rozpoznaniu istoty sprawy, niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego, orzekaniu na podstawie niewyczerpująco zebranego materiału dowodowego, przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i dokonywanie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym -- wniósł o uchylenie obu decyzji, dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które będą wiązać organ oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. Odpowiadając na skargę organ wnosząc o jej oddalenie wywodził jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 143, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) powoływanej dalej jako "Ppsa" uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną - i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy natomiast wynika, że zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2004 r. Prezydent Miasta B., na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.) wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w B. przy ul. L. [...], przez skarżącego jako użytkownika wieczystego tej nieruchomości Skarżącego poinformowano, że w związku z wejściem w życie z dniem 18 grudnia 2003 r. przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. i nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.) możliwe jest nabycie przez niego prawa własności tej nieruchomości gruntowej, objętej księgą wieczystą KW [...] oraz, że z dyspozycji art. 1 ust. 1 ww. ustawy wynika, iż uwłaszczeniu podlegają jedynie osoby fizyczne będące w okresie od 26 maja 1990 r. do 23 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi lub stanowiących nieruchomości rolne. W związku z powyższym organ wezwał skarżącego o dostarczenie dokumentów stwierdzających: nabycie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości gruntowej (akt notarialny lub postanowienie sądu), i zakończenie budowy budynku mieszkalnego na przedmiotowej nieruchomości gruntowej (np. decyzja nadzoru budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie nieruchomości na cele mieszkaniowe) oraz poinformował, że w przypadku spełnienia ustawowych warunków, stwierdzonych na podstawie przedłożonych dokumentów, przedmiotowa nieruchomość będzie umieszczona na wykazie nieruchomości objętych nieodpłatnym uwłaszczeniem, który zostanie wyłożony do publicznego wglądu, w terminie od dnia [...] marca przez okres 30 dni. W odpowiedzi na powyższe wezwanie A. B., przy piśmie z dnia [...] marca 2004 r. przedłożył skrócony odpis księgi wieczystej nr [...]. Z akt wynika także, że skarżący w niniejszej sprawie złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 12 marca 2013 r. - II SAB/Bd 7/13 uznał zasadność skargi i zobowiązał Prezydenta Miasta B. do załatwienia sprawy zainicjowanej zawiadomieniem Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie możliwości nabycia przez użytkownika wieczystego prawa własności nieruchomości w terminie 30 dni dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. W wyroku tym WSA stwierdził także, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z powyższymi bezspornymi okolicznościami należy zauważyć, że w dniu 29 lipca 2005 r. Sejm uchwalił ustawę o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.), która weszła w życie z dniem 13 października 2005 r. Ustawą tą uchylił dotychczasowe przepisy uwłaszczeniowe, a mianowicie: ustawę z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r., Nr 120, poz. 1299 z późn. zm.) oraz ustawę z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.). Stosownie do przepisu art. 8 tej ustawy z dnia do spraw wszczętych m.in. na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości i nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Przywoływana ustawa z 29 lipca 2005 r. dopuszcza możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ale wyłącznie na wniosek wskazanych w tej ustawie osób. W przeciwieństwie do poprzedniej regulacji nowa ustawa nie przewiduje więc nabycia z mocy prawa własności nieruchomości, lecz wymaga zainicjowania postępowania przez złożenie stosownego wniosku, o czym - jak wynika z akt - organ informował skarżącego pismami z dnia [...] października 2005 r. i z dnia [...] lipca 2009 r. Z akt sprawy nie wynika natomiast, żeby skarżący taki wniosek złożył. W szczególności nie jest nim pismo z [...] czerwca 2013 r., którym skarżący domaga się załatwienia sprawy w oparciu o poprzednio obowiązujące przepisy co w świetle przywołanego art. 8 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości prawnie nie jest możliwe i w tej sytuacji organ zasadnie umorzył postępowanie zgodnie z art. 105 Kpa jako bezprzedmiotowe. Nie doszło więc w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. I dlatego wobec braku przesłanek wskazanych przywołanym powyżej przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stosownie do art. 151 ustawy skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło