II SA/Bd 1149/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz R. K. kwotę [...](dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia [...] maja 2017r. nr [...], Prezydent Miasta I. odmówił A. K. (skarżącemu) umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w okresie od [...] lutego 2009r. do [...] lutego 2016r. na osobę uprawnioną W. K. w kwocie, która na dzień wydania decyzji [...] zł, w tym należność główna [...] zł, odsetki ustawowe za opóźnienie [...] zł. Pismem datowanym na [...] czerwca 2017r. skarżący odwołał się od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę i uchylenie. Na kopercie zawierającej pismo widnieje prezentata o treści "wpłynęło dnia 20-06-2017 Zakład Karny w [...]". Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 134 i zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ, wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, która w tej sprawie została doręczona stronie 5 czerwca 2017r. Wobec tego termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji upłynął z dniem 19 czerwca 2017r., skarżący zaś złożył je do biura podawczego zakładu karnego w dniu 20 czerwca 2017r. Strona nie wniosła jednocześnie o przywrócenie uchybionego terminu i nie przedstawiła okoliczności uprawdopodobniających brak winy w jego uchybieniu. A. K. w skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy podniósł, że pieczęć na kopercie zawierającej odwołanie od decyzji organu I instancji złożona została przez dział ewidencji dzień po złożeniu, w terminie, odwołania. Skarżący wniósł o przydzielenie radcy prawnego z urzędu i zabezpieczenie dowodu w postaci księgi korespondencji wychodzącej z Zakładu Karnego w [...], oddział [...] z dnia 19-20 czerwca 2017r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego podniósł, że na znajdującym się w aktach sprawy wypisie rejestru korespondencji urzędowej osadzonych nie widnieje podpis ani parafka skarżącego przy dacie 20 czerwca 2017r., a to stanowiłoby potwierdzenie, że faktycznie złożył odwołanie 20 czerwca 2017r., a nie, jak twierdzi skarżący, w dniu 19 czerwca 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Poddawszy zaskarżone postanowienie kontroli dokonywanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), Sąd uznał, że skarga nie zasłużyła na uwzględnienie. Przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie stanowiła legalność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017r., którym organ ten stwierdził, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta I. odmawiającej umorzenia zadłużenia z tytułu świadczeń alimentacyjnych wniesione zostało z przekroczeniem terminu przewidzianego dla tej czynności procesowej. Skarżący utrzymuje, że odwołanie to zostało wniesione ostatniego dnia terminu (19 czerwca 2017r.), przy czym data złożenia pisma w biurze podawczym zakładu karnego, w którym przebywa, uwidoczniona w rejestrze korespondencji wychodzącej, błędnie za dzień wniesienia odwołania określa dzień późniejszy. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., a także pouczeniem zawartym w decyzji organu I instancji, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji (jej otrzymania). W myśl art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym ono nastąpiło, zaś upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W sytuacjach, gdy odwołanie wnosi osoba osadzona w zakładzie karnym, termin do jego wniesienia uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji tego zakładu (art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a.). Niesporna w sprawie pozostaje okoliczność, że decyzja organu I instancji, od której sporne odwołanie wniósł skarżący, dostarczona została mu w dniu 5 czerwca 2017r. (a co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej decyzji, podpisanego przez skarżącego). W związku z tym, mając na uwadze przytoczone wyżej przepisy, termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 19 czerwca 2017r. – ten dzień był ostatnim dniem, w którym skarżący mógł złożyć odwołanie w administracji zakładu karnego. Jak z kolei wynika zarówno z prezentaty umieszczonej na kopercie z odwołaniem zaadresowanej do Prezydenta Miasta I. (k. 4 akt adm), jak i kserokopii fragmentu rejestru korespondencji urzędowej osadzonych Zakładu Karnego w [...] (k. 58 i 59 akt sądowych), przedmiotowe odwołanie złożone zostało w administracji zakładu karnego w dniu 20 czerwca 2017r., a więc dzień po ustawowym terminie. W tych okolicznościach, organ II instancji zasadnie zastosował dyspozycję art. 134 k.p.a. i wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazać należy, że termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużany ani skracany przez organ administracji publicznej. Jest terminem procesowym, obliczanym według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz terminem zawitym, którego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Nie ma więc znaczenia wymiar, w jakim nastąpiło to uchybienie, tj. czy odwołanie zostało wniesione dzień po terminie, czy dni tych upłynęło więcej. Stwierdzenie uchybienia terminu obliguje organ administracji publicznej, działający w myśl art. 6 k.p.a. na podstawie przepisów prawa, do ostatecznego stwierdzenia tej okoliczności (art. 134 k.p.a.). W odniesieniu do argumentu skarżącego podniesionego w treści skargi, jak i przez reprezentującego go pełnomocnika podczas rozprawy, stwierdzić należy, że z przeprowadzonego na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu w postaci kserokopii fragmentu rejestru korespondencji urzędowej osadzonych Zakładu Karnego w [...] nie wynika, by rejestr ten przewidywał osobiste kwitowanie wniesionej korespondencji przez osadzonych. Wskazać należy, że zgodnie z § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. z 2016 r., poz. 2231) przyjmujący w zakładzie karnym korespondencję urzędową wysyłaną przez skazanego wydaje nadawcy pisemne potwierdzenie jej odbioru oraz odnotowuje na kopercie datę odbioru. Adnotację na kopercie daty odbioru korespondencji nadanej przez osadzonego uznać należy za urzędowe potwierdzenie terminu odbioru tej korespondencji przez administrację zakładu karnego, zaś domniemanie jego wiarygodności obalić mogłoby jedynie pisemne potwierdzenie odbioru tej korespondencji, którego jednak skarżący w toku postępowania nie przedstawił. Ponadto, jak już wskazano, kontestowaną datę nadania przesyłki potwierdza dokument w postaci fragmentu rejestru korespondencji urzędowej osadzonych, zawnioskowany zresztą jako dowód przez samego skarżącego. Strona skarżąca nie przedstawiła natomiast żadnego dowodu potwierdzającego jego twierdzenie, iż wniósł odwołanie w zakładzie karnym w dniu 19 czerwca 2017r. Na marginesie zauważyć należy, że także nadawanie korespondencji urzędowej w ostatnim dniu przewidzianego dla zamierzonej czynności terminu ustawowego, aczkolwiek uprawnione, niesie za sobą ryzyko błędnego obliczenia przez stronę terminu i jego niedochowanie. Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 1, § 4 ust. 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1715), przyznając ustanowionemu w ramach prawa pomocy pełnomocnikowi stosowne wynagrodzenie, powiększone o należny podatek od towarów i usług (55,20 zł).