II SA/Bd 1154/11

Dnia 4 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński sędzia WSA Anna Klotz Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 4 stycznia 2012 roku sprawy ze skargi D. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw [...] w W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] na podstawie art. 154 § 1 i 2 Kpa oraz art. 2, art. 4 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 195 ze zm.) odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] o odmowie przyznania D. K. uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w art. 3 ust. 1 powołanej ustawy. Wskazał, że prowadzone było już postępowanie w sprawie przyznania stronie uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w ustawie i zostało ono poddane kontroli WSA w Bydgoszczy, który to wyrokiem z dnia 29 grudnia 2010 r. – II SA/Bd 782/10 oddalił skargę D. K., stwierdzając, że "wykonywanie pracy przymusowej w miejscowości S. położonej w niewielkiej odległości od miejsca zamieszkania skarżącej oraz w D., które przed wojną było miejscem zamieszkania skarżącej nie miało charakteru szczególnie dotkliwego". Organ podkreślił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza deportacji strony do pracy przymusowej, bowiem strona świadczyła pracę w znanej okolicy, niedaleko rodziny i znajomych. Młody wiek strony mógł zwiększyć w niej poczucie odległości i osamotnienia, niemniej jednak była to okolica jej dotychczasowego miejsca zamieszkania. Po rozpoznaniu wniosku D. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z [...] sierpnia 2011 Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kpa oraz art. 2 pkt 2 lit. "a", art. 4 ust. 1, 2 i 4 ww. ustawy z dnia 31 maja 1996 r. organ utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] czerwca 2011 r. Organ podkreślił, że we wniosku strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji, nadto strona nie wykazała istnienia interesu społecznego ani słusznego interesu własnego uzasadniającego wzruszenie decyzji w trybie art. 154 kpa. Składając skargę D. K. wniosła o uchylenie ww. decyzji, zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 154 § 1 i art. 6 kpa oraz art. 2 pkt 2 lit. a. ww. ustawy z dnia 31 maja 1996 r. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należało, więc zbadać przede wszystkim czy zaskarżona decyzja zgodna jest z przepisem ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie Kpa) oraz przepisami ustawy z dnia 31 maja 2006 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.) tj. z przepisami wskazanymi w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Oceniając w powyżej wskazanym zakresie zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że odpowiada ona prawu, a wniesiona na nią skarga jest chybiona. Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 (zd. 1) ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją wynika, że skarżąca z wnioskiem o przyznanie jej świadczenia pieniężnego wystąpiła w dniu [...] marca 2010 r. Decyzją z [...] kwietnia 2010 r. – nr [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił skarżącej przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w ustawie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Kierownika Urzędu decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...], a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę na powyższą decyzję (wyrok z 29.12.2010 r. – II SA/Bd 782/10). Przepis art. 16 § 1 Kpa stanowi, że decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Jest to zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych jedna z podstawowych, kardynalnych zasad postępowania administracyjnego. Jednym z przypadków odstępstwa od tej zasady jest przepis art. 154 Kpa stanowiący, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony przy czym przepisy ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego nie definiują pojęcia "słuszny interes strony" ani też drugiego pojęcia "interes społeczny." Niewątpliwie interpretując powyższe terminy należy nie tracić z pola widzenia faktu, że postępowanie prowadzone w oparciu o art. 154 Kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem, w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Istnienie zaś interesu społecznego czy słusznego interesu strony nie może być li tylko werbalnym stwierdzeniem, lecz musi być wykazane tak jak i inne istotne dla rozstrzygnięcia każdej sprawy okoliczności faktyczne. Niewątpliwie interes społeczny lub słuszny interes strony nie może prowadzić do wydania decyzji pozostającej w sprzeczności z obowiązującym w chwili wydania weryfikowanej decyzji prawem. Nie można w oparciu o te przesłanki wydać decyzji niezgodnej z obowiązującym prawem, w tym przypadku niezgodnej z przepisami ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Dodatkowo należy zauważyć - w ślad za stanowiskiem doktryny oraz utrwalonym orzecznictwem sądowym - że samo subiektywne poczucie krzywdy oraz rozczarowanie i żal przebijające z pism skarżącego wobec stanowiska organu administracji, nie może być traktowane jako słuszny interes strony w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 Kpa. Nie można uznać za słuszny interes strony w świetle art. 154 Kpa, jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Analiza akt sprawy wskazuje, że okoliczności niniejszej sprawy, – że strona podczas okupacji pracowała w miejscu zamieszkania (w miejscowości D.) oraz w pobliżu swojego stałego miejsca zamieszkania (miejscowość S.) i w pismach składanych w toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją były już przedmiotem rozpoznania organu w postępowaniu zakończonym ostateczną Ich analiza w ocenie Sądu nakazuje stwierdzenie, że skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych dowodów i nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności, które przemawiałyby za wzruszeniem ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu z uwagi na interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie można też uznać za słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 Kpa, dążenia strony do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Wskazane w skardze okoliczności nie pozwalają na przyjęcie poglądu, aby interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiał za uchyleniem decyzji ostatecznej. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało, bowiem przeprowadzone w oparciu o przepis art. 154 Kpa. Przedmiotem postępowania w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej jest tylko ustalenie istnienia przesłanek wzruszenia ostatecznej decyzji z przyczyn wskazanych treścią tego przepisu. Interes strony jak i społeczny musi być wykazany i uzasadniony dowodowo. Chybione są też zarzuty zawarte w skardze. Zauważyć, bowiem wypada, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 154 § 1 Kpa nie jest merytorycznie rozstrzygnięcie sprawy – jak chce tego skarżąca – lecz jedynie weryfikacja wydanej w sprawie decyzji ostatecznej z punktu widzenia przesłanek w tym przepisie wskazanych: słusznego interesu strony lub interesu społecznego. Nie jest, więc to dalsze postępowanie w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną, lecz zupełnie nowe postępowanie, którego przedmiotem jest ustalenie istnienia przesłanek wzruszenia decyzji ostatecznej, tj. ustalenie istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Nie można, więc w oparciu o art. 154 Kpa prowadzić ponownego postępowania wyjaśniającego, co do istoty sprawy, która została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Uznając, więc iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.