II SA/Bd 1155/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-12-06
Skład orzekający: Izabela Najda – Ossowska, Halina Adamczewska – Wasilewicz, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odwołanie od decyzji administracyjnej, złożone przez stronę przed formalnym doręczeniem tej decyzji, ale po tym, jak strona dowiedziała się o jej treści od innego uczestnika postępowania, jest przedwczesne i niedopuszczalne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odwołanie złożone przez stronę przed formalnym doręczeniem decyzji, ale po tym, jak dowiedziała się o jej treści od innego uczestnika postępowania, nie jest przedwczesne i niedopuszczalne. Taka wykładnia przepisów służy zagwarantowaniu praw strony w postępowaniu i jest zgodna z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania.Stan faktyczny
Organ nadzoru budowlanego nałożył na skarżącego obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego. Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji, zanim formalnie ją odebrał, ale po tym, jak otrzymał jej kopię od innego uczestnika postępowania. Organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając je za przedwczesne, ponieważ zostało złożone przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia. Skarżący zaskarżył to postanowienie, argumentując, że decyzja weszła do obrotu prawnego i otworzyła możliwość odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2016r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od organu Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego Z. M. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Decyzją z [...] czerwca 2016 r. P. I. N. B. dla M. B. (dalej PINB) nałożył na Z. M. (skarżącego) obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego poprzez likwidację dwóch otworów okiennych w mieszkaniu nr [...], w budynku przy ul. [...] w B.. Na powyższą decyzję strony miały prawo wniesienia odwołania do Kujawsko - P. W. I. N. B. w B. (dalej WINB), za pośrednictwem organu I instancji, w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji, o czym zostały pouczone w tej decyzji.
2. Skarżący złożył odwołanie bezpośrednio do organu odwoławczego w dniu [...] czerwca 2016 r. oraz [...] czerwca 2016 r. Wobec tego, WINB pismem z [...] czerwca 2016 r., zwrócił się do organu pierwszej instancji o ewentualne uwzględnienie złożonego odwołania lub o przekazanie odwołania zgodnie z art. 133 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 290 ze zm. dalej k.p.a.).
3. P. z dnia [...] lipca 2016 r., PINB przekazał złożone podanie wraz z aktami sprawy i zawiadomieniem wszystkich stron postępowania o wniesionym odwołaniu. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016r. WINB stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłka listowa polecona, zawierająca przedmiotową decyzję, nie została odebrana przez skarżącego. W dniu [...] czerwca 2016 r. została awizowana z adnotacją "adresata nie zastano", natomiast w dniu [...] czerwca 2016 r. przesyłkę awizowano powtórnie. Zwrot przesyłki z placówki pocztowej do nadawcy nastąpił [...] czerwca 2016 r. Organ odwoławczy przytoczył art. 44 k.p.a. i wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie doręczenie przesyłki skarżącemu nastąpiło w dniu [...] czerwca 2016 r. Zatem dopiero w okresie 14 dni po tym terminie, skarżący mógł skutecznie złożyć odwołanie. Skarżący złożył jednak odwołanie w dniu [...] czerwca 2016 r. i w dniu [...] czerwca 2016 r., a więc przed doręczeniem zaskarżonej decyzji P. I. N. B. dla M. B. z dnia [...] czerwca 2016 r. Wobec powyższego organ stwierdził, że złożenie odwołania nastąpiło przed rozpoczęciem dla skarżącego biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji, co powoduje, że odwołanie jest przedwczesne. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że nie ma podstawy prawnej do jego rozpatrzenia i ustosunkowania się do treści w nim zawartej, dlatego zgodnie z art. 134 k.p.a., zobowiązany był do wydania postanowienia o niedopuszczalności wniesionego odwołania.
4. W skardze do Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia
w całości, zarzucając naruszenie art. 44 k.p.a. oraz art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na niewłaściwym przyjęciu przez organ II instancji, że odwołanie zostało przez skarżącego złożone przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia i w efekcie stwierdzenie jego niedopuszczalności oraz zamknięcie drogi do jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Skarżący podniósł, że wprawdzie nie odebrał decyzji WINB, jednakże została ona doręczona i odebrana przez inną stronę postępowania, Zarząd W. B., od której skarżący otrzymał jej kopię i zapoznał się z treścią. Skarżący zwrócił uwagę, że wobec faktu, iż decyzja organu I instancji, jako doręczona już wcześniej jednej ze stron postępowania, weszła do obrotu prawnego, otworzyła również pozostałym stronom możliwość złożenia od niej odwołania. Powołał się w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym z wyrokiem WSA w Opolu z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Op 137/14, który stwierdził, że termin z art. 129 § 2 k.p.a. jest terminem końcowym do wniesienia środka odwoławczego.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nawiązując do przywołanego przez skarżącego wyroku stwierdził, że odnosi się on do zastosowania art. 49 k.p.a., natomiast w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy regulujące zasady doręczania bezpośredniego (art. 39-48), a także art. 129 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Skarga strony zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2016 r. poz. 718 dalej ustawa p.p.s.a.), sąd administracyjny uwzględnienia skargę, jeśli stwierdzi naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika kompetencja sądu do rozstrzygania w granicach danej sprawy bez związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny przy dokonywaniu kontroli zaskarżonego aktu nie może kierować się zasadami słuszności ani zasadami współżycia społecznego.
7. Postanowienie będące przedmiotem kontroli ma charakter procesowy, nie rozstrzyga bowiem o odwołaniu skarżącego merytorycznie, lecz stwierdza jego niedopuszczalność. Istotne okoliczności faktyczne, na tle którego K. - P. W. I. N. B. w B. wydał sporne rozstrzygnięcie nie były kwestionowane przez skarżącego: decyzja P. I. N. B. dla M. B. z dnia [...] czerwca 2016 r. nakładała na skarżącego obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego budynku przez likwidację dwóch otworów okiennych; zgodnie z przepisami, została doręczona skarżącemu, jako adresatowi, na podstawie art. 44 K.p.a. w dniu [...] czerwca 2016 r. Skarżący wniósł odwołanie – składając je bezpośrednio do organu odwoławczego, który przekazał je organowi I instancji w dniu [...] czerwca 2016 r. - a więc przed formalnym doręczeniem jej skarżącemu. Skarżący, co także jest niesporne w sprawie, tekst decyzji w formie kopii otrzymał od innego uczestnika postępowania, Zarządu [...]
8. Przedstawiony wyżej stan faktyczny stanowił podstawę do interpretacji art. 129 § 2 K.p.a. w zakresie, w którym stwierdza on, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zdaniem organu przepis ten wyznacza sztywno początkowy i końcowy termin na złożenie odwołania. Zdaniem strony skarżącej – wyznacza jedynie termin maksymalny na dokonanie tej czynności.
9. Sąd podziela w tym sporze stanowisko skarżącego, które wyraża pogląd zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w sprawie II SA/Op 137/14 z dnia 5 czerwca 2014 r. Niewątpliwie obowiązek doręczenia decyzji organu chroni co do zasady stronę, albowiem od tego momentu dopiero decyzja wchodzi do obrotu prawnego, wyznaczając w sposób pewny moment, od którego strona może np. składać odwołanie. Ograniczenie uprawnienia do jej weryfikacji w czasie służy z kolei zagwarantowaniu pewności obrotu prawnego. Z tą regulacją korespondują przepisy, które pozwalają w szczególnych sytuacjach przywrócić termin do dokonania czynności (art. 58 i 59 K.p.a.).
10. W kontekście powyższych uwag rozpatrywane być musi prawo strony do wniesienia odwołania od decyzji, o treści której dowiedziała się ona od innego uczestnika postępowania, któremu taka decyzja została w sposób skuteczny doręczona. Doręczenie decyzji jednemu z zainteresowanych w sprawie skutkuje wejściem decyzji do obrotu prawnego. Nie ma racjonalnego uzasadnienia dla pozbawienia strony jej uprawnienia do złożenia odwołania z tego tylko powodu, że wniosła je przed formalnym odebraniem decyzji w stanie faktycznym, który zaistniał w sprawie. Oznaczałoby to "łapanie strony w pułapkę", w ramach której wniesione odwołanie byłoby przedwczesne a pozyskanie wiedzy o niedopuszczalności odwołania – uniemożliwiałoby jego wniesienie z powodu upływu terminu.
11. W ocenie Sądu taka wykładnia przepisów, które służą zagwarantowaniu stronie jej praw w postępowaniu naruszałaby zasady ogólne tego postępowania wyrażone w art. 7, art. 8 oraz art. 9 K.p.a. Zdaniem Sądu ostatni z powołanych przepisów uzasadniał, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, pouczenie skarżącego o zaistniałej sytuacji, z zakreśleniem terminu dla uzyskania deklaracji, że skarżący chciałby nadać bieg przedwczesnemu odwołaniu, od chwili, kiedy stało się to formalnie prawidłowe. Zdaniem Sądu uwzględnianie zaistniałych w sprawie okoliczności jako przesłanki do przywrócenia terminu, w sposób nieuzasadniony wydłużyłoby postępowanie w sprawie.
12. Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. O kosztach postępowania orzekł zgodnie z art. 200 ustawy p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego od organu zwrot uiszczonego wpisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło