II SA/Bd 1156/06

Dnia 6 lutego 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 roku sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej kwotę 8 zł (osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu odwołania J. R., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] 2006 r. nr [...] odmawiającą na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881) przyznania wyżej wymienionej zasiłku rodzinnego na syna L. R. wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do szkoły w innej miejscowości. Powodem nieuwzględnienia przez organ I instancji wniosku J. R. o przyznanie zasiłku wraz z dodatkami było przekroczenie kwoty 504 zł przez uzyskany w 2005 r. w przeliczeniu na osobę miesięczny dochód rodziny. W odwołaniu od decyzji Wójta Gminy P. J. R. podniosła, że przekroczenie progu dochodowego spowodowane było wypłatą przez ZUS w styczniu 2005 r. jej mężowi zaległej renty z czterech lat, natomiast w pozostałych miesiącach tegoż roku osiągany w rodzinie dochód na osobę nie przekraczał kwoty 504 zł. Zdaniem odwołującej się nie powinna ponosić konsekwencji za działania ZUS-u. Nadmieniła również, iż w dniu 30 września 2006 r. upłynie termin pobierania przez nią renty. Uzasadniając swą decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło, że organ I instancji uwzględniając treść art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawidłowo ujął w dochodzie rodziny za 2005 r. spłaconą przez ZUS zaległą rentę, skutkiem czego tenże dochód przekroczył kryterium ustawowe i w związku z tym nie mógł wydać pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. J. R. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc, że jedynym źródłem utrzymania jej trzyosobowej rodziny, po utracie przez nią we wrześniu 2006 r. prawa do renty powypadkowej, jest renta inwalidzka jej męża wynosząca 760 zł, w związku z czym przyznanie świadczeń rodzinnych poprawiłoby trochę sytuację materialną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławczego w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz wywodząc dodatkowo, iż podnoszony przez skarżącą zarzut nieuwzględnienia utraty dochodu – renty wypadkowej jest niezasadny, gdyż z akt sprawy wynika, że nie składała ona wniosku o uwzględnienie dochodu utraconego i nie przedłożyła wymaganych w takim wypadku dokumentów wymienionych w § 2 ust. 2 pkt 6 lit. l i § 17 ust. 4 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. (Dz. U. Nr 105, poz. 881). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności. Kontrola ta ogranicza się zatem do zbadania, czy organy rozpoznające sprawę nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Poza kontrolą sądu pozostaje więc zasadność, celowość podejmowanych działań. Nadto w razie uwzględnienia skargi Sąd uchyla zaskarżony akt lub stwierdza jego nieważność, co oznacza, iż nie jest władny wydać rozstrzygnięcie należące do kompetencji organu – w przypadku niniejszej sprawy orzec o przyznaniu zasiłku rodzinnego. W myśl art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje między innymi rodzicom, jednemu z rodziców dziecka oraz osobie uczącej się. Z kolei stosownie do art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy zasiłek rodzinny mogą otrzymać osoby, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodzinny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł. Dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 ust. 2 ustawy), a więc w niniejszej sprawie dochód rodziny skarżącej z 2005 r. Z kolei w myśl art. 3 ust. 1 pkt b ustawy, ilekroć w tejże ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to – po odliczeniu kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób – między innymi przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jednorazowa spłata zaległej renty, podobnie jak samo świadczenie rentowe, podlega opodatkowaniu wskazanym wyżej podatkiem. Podstawę ustalenia dochodu, rodziny skarżącej stanowiły więc zaświadczenia Urzędu Skarbowego w Ś., na podstawie których obliczony w sposób określony w art. 3 ust. 1 pkt b ustawy dochód skarżącej wyniósł w 2005 r. 7.137,53 zł, a jej męża – 13.491,00 zł. Zatem w trzyosobowej rodzinie skarżącej dochód na jedną osobę, przy uwzględnieniu wspomnianej wyżej spłaty, jak trafnie stwierdzono w zaskarżonej decyzji, przekroczył w wymienionym roku ustawowy limit bowiem osiągnął miesięcznie kwotę 1719,04 zł., to jest na osobę 573,01 zł. Zobligowany do rozpoznania sprawy w jej całokształcie organ II instancji pominął jednak zawartą w odwołaniu informację o utarcie przez skarżącą z końcem września 2006 r. prawa do renty wypadkowej. Z utrwalonego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu wynika, że na organie administracji publicznej ciąży obowiązek rozpatrzenia sprawy co do jej istoty w świetle intencji autora dających się ustalić na podstawie całej treści pisma (por. wyrok NSA z 7 września 1994 r. III SA 1111/93). Zasada, zgodnie z którą ostatecznie sama strona decyduje, jaki charakter ma jej informacja, czy też wniosek i do czego zmierza, może być stosowana wyłącznie wtedy, gdy w związku z ewentualnie zachodzącymi wątpliwościami organ wyjaśnił rzeczywistą wolę strony, udzielając jej przy tym niezbędnych wskazówek i wyjaśnień (por. wyrok NSA z 17 września 1992 r. IV SA 949/92). Rzeczą organu II instancji było zatem, w razie niejasności w jego ocenie, powołanego przez stronę faktu utraty renty wyjaśnienie rzeczywistej woli odwołującej się, czy domaga się uwzględnienia utraty renty przy ustaleniu wysokości dochodu rodziny za 2005 r. stanowiącego podstawę do przyznania prawa do świadczenia rodzinnego, gdyż wybór sposobu zwalczania decyzji, z której strona jest niezadowolona, należy właśnie od strony i nie można jej tego wyboru arbitralnie pozbawiać. Uzyskanie odpowiedzi twierdzącej w powyższym zakresie oznaczałoby zaistnienie przesłanek do zastosowania w niniejszym przypadku, po udokumentowaniu prze stronę wysokości utraconego w związku z upływem okresu pobierania renty dochodu, przepisów art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych i § 17 rozporządzenia wykonawczego z dnia 2 czerwca 2005 r. (Dz. U. Nr 105, poz. 881), co miałoby niewątpliwie wpływ na treść rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do niego. Zaniechanie dokonania ustaleń w przedstawionym wyżej zakresie, skoro się zważy, iż utrata przez skarżącą prawa do renty nastąpiła przed wydaniem przez organ II instancji kwestionowanej decyzji z dnia [...] 2006 r., jest równoznaczne z naruszeniem przez wymieniony organ przepisów K.p.a., a w szczególności art. 7-9 tego kodeksu, w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi i uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zaskarżonej decyzji sygn. [...].