II SA/Bd 1157/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-03-04
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Leszek Tyliński, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy uwzględnić przeznaczenie nieruchomości wynikające ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, czy też jej faktyczny sposób użytkowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy ustalaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, w braku planu zagospodarowania przestrzennego, należy uwzględnić zarówno stan prawny (przeznaczenie wynikające ze studium), jak i stan faktyczny (faktyczny sposób użytkowania) oraz stan otoczenia nieruchomości. Wartość nieruchomości powinna być określona w sposób zapewniający "słuszne odszkodowanie" zgodne ze standardem konstytucyjnym, co oznacza, że powinno ono odpowiadać wartości nieruchomości, być ekwiwalentne i pozwalać na odtworzenie rzeczy przejętej przez władzę publiczną. Zastosowanie do wyceny nieruchomości o przeznaczeniu produkcyjno-usługowym, które faktycznie jest zabudowane i użytkowane jako mieszkaniowe, nieruchomości o podobnym przeznaczeniu mieszkaniowym, jest zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za część nieruchomości przejętą pod budowę drogi gminnej. Starosta ustalił odszkodowanie, uwzględniając hipotekę obciążającą nieruchomość oraz kwotę za niezwłoczne wydanie nieruchomości. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, uznając operat szacunkowy za wadliwy, ponieważ nie uwzględniono przeznaczenia nieruchomości w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a zamiast tego przyjęto nieruchomości o przeznaczeniu produkcyjno-usługowym. Skarżąca A.M. wniosła skargę do sądu, argumentując, że operat został sporządzony prawidłowo, uwzględniając aktualny sposób użytkowania nieruchomości. Sąd uchylił decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2014r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za utracone prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] Starosta [...] na podstawie art. 12 ust. 4, 4a, 4f, 5 i art. 18 ust. 1, 1c, 1e, 3 i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z późn. zm., zwanej w skrócie "specustawą drogową") art. 128 ust. 1, art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 2 i 3, art. 134 ust. 1 – 4, art. 135 ust. 1 – 4 i art. 151 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651, z późn. zm., zwanej w skrócie "u.g.n."), § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109, z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267; zwanej w skrócie "k.p.a."), w związku z decyzją Starosty [...] z dnia[...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi gminnej – ul. [...] w miejscowości [...]:
1. ustalił na rzecz skarżącej A. M. odszkodowanie w wysokości 22.340,00 zł za przejętą pod drogę część nieruchomości położonej w obrębie[...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 135/26 o powierzchni 0,0090 ha, która z mocy prawa stała się własnością Gminy[...], obciążonej hipoteką umowną kaucyjną w wysokości 173.760,40 na rzecz [...]S.A. w [...],
2. zmniejszył wysokość przysługującego skarżącej odszkodowania o kwotę 22.340 zł za ustanowioną na tej nieruchomości hipotekę,
3. ustalił na rzecz [...] S.A. w [...]odszkodowanie w wysokości 22.342,00 zł za wygaśnięcie hipoteki, którą obciążona była ww. nieruchomość,
4. ustalił na rzecz skarżącej kwotę 1.117,00 zł za wydanie nieruchomości zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej,
5. wskazał, że do wypłaty ustalonego w pkt 3 i 4 odszkodowania zobowiązany jest Wójt Gminy[...].
Ponadto Starosta wskazał, iż do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, a samo odszkodowanie podlega waloryzacji na dzień zapłaty.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzją z dnia [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany, dokonał podziału nieruchomości i zezwolił na realizację inwestycji polegającej na budowie odcinka ulic [...] oraz orzekł o przejęciu części nieruchomości – działki nr 135/26, która z mocy praw stała się własnością Gminy[...].
Starosta wskazał, że stosownie do 23 specustawy drogowej odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach za wywłaszczone nieruchomości, a więc w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce gruntami, za wyjątkiem wskazanym w art. 18 specustawy drogowej. Organ podniósł, że oprócz przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami sporządzając operat szacunkowy rzeczoznawca jest zobowiązany mieć na uwadze przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie zasad wyceny i sporządzania operatu szacunkowego, a w szczególności § 36 tego rozporządzenia. Organ podkreślił, że podstawowym zadaniem rzeczoznawcy dokonującego wyceny nieruchomości, która stanowi podstawę ustalenia przez organ odszkodowania, jest określenie wartości tej nieruchomości w sposób najbardziej odzwierciedlający jej realną wartość. Określając wartość nieruchomości rzeczoznawca musi się kierować w pierwszej kolejności regułami zawartymi w przepisach rangi ustawowej, a dopiero w dalszej kolejności brać pod uwagę reguły zawarte w przepisach niższej rangi.
Przy określeniu przeznaczenia nieruchomości w ramach jej wyceny, wobec braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uwzględnione zostało przeznaczenie określone w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy[...], zgodnie z którym nieruchomość znajduje się w strefie 3P3 produkcyjno – usługowej. Zdaniem organu mając na względzie powyższe przeznaczenie terenu oraz uwarunkowania prawne rzeczoznawca majątkowy w sporządzonym operacie szacunkowym zasadnie przyjęła, iż zachodzą przesłanki do zastosowania § 36 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Z dokonanej przez rzeczoznawcę analizy cen nieruchomości drogowych oraz cen gruntów pod zabudowę mieszkaniową i mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem usług w gminie [...] wynika, że ze względu na nieprzejrzystość rynku, brak możliwości określenia ceny typowej nie jest możliwe określenie wartości nieruchomości przy uwzględnieniu ceny nieruchomości drogowych, a ponadto ceny gruntów pod drogi są niższe w stosunku do gruntów inwestycyjnych i mieszkalno – usługowych. Przyjęcie do wyceny transakcji nieruchomościami drogowymi spowodowałoby, że w wycenie nie zostałaby zrealizowana ustawowa zasada korzyści. W rezultacie według sporządzonego operatu szacunkowego wartość odtworzeniowa szacowanej nieruchomości, uwzględniająca wartość rynkową gruntu działki nr 135/26 a także wartość składników budowlanych i składników roślinnych, wynosi 22.342,00 zł. Ponieważ na nieruchomości ustanowiona jest hipoteka na rzecz [...] S.A., ustalone odszkodowanie zostało zaliczone na poczet kredytu zabezpieczonego hipoteką, stosownie do art. 18 ust. 1c specustawy drogowej.
Kwota odszkodowania została ponadto powiększona o 5 %, stosownie do art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, wobec niezwłocznego wydania nieruchomości przez skarżącą.
Odwołanie od decyzji wniosła gmina [...] zarzucając, iż została wydana na podstawie wadliwego operatu szacunkowego, nieuwzględniającego tendencji spadkowej poziomu cen gruntów w gminie [...].
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Starosty i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wojewoda uznał, że określenie wysokości odszkodowania nastąpiło w oparciu o wadliwy operat szacunkowy. Stosownie do art. 154 u.g.n. rzeczoznawca wobec braku planu zagospodarowania przestrzennego winien jako przeznaczenie nieruchomości przyjąć przeznaczenie określone w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Wobec tego, skoro zgodnie ze studium wyceniana nieruchomość znajduje się w strefie 3P3 produkcyjno – usługowej, obowiązkiem rzeczoznawcy było przyjęcie do porównania transakcji nieruchomościami o przeznaczeniu produkcyjno – usługowym, a nie nieruchomościami przeznaczonymi pod zabudowę mieszkaniową oraz mieszkaniową z dopuszczeniem usług. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 16 u.g.n. przez nieruchomość podobną do przedmiotu wyceny należy rozumieć nieruchomość m.in. o podobnym przeznaczeniu.
Ponadto Wojewoda wskazał, że w toku postępowania organ posłużył się niepotwierdzonym za zgodność z oryginałem wydrukiem internetowym księgi wieczystej oraz przyjął niewłaściwie potwierdzone za zgodność z oryginałem upoważnienie do reprezentowania w postępowaniu gminy[...].
Za niezasadne natomiast uznał argumenty odwołującej gminy wskazując, że stosownie do art. 156 ust. 3 u.g.n. zasadniczo operat szacunkowy może służyć do celu na który został sporządzony w terminie 12 miesięcy od jego sporządzenia.
W skardze do sądu administracyjnego A. M. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody.
Skarżąca podniosła, że przy wyborze sposobu ustalaniu odszkodowania należy stosownie do art. 154 u.g.n. wziąć pod uwagę cel wyceny. Wobec tego należy odwołać się do treści art. 134 ust. 2 i 3 u.g.n. określającego sposób ustalenia odszkodowania za wywłaszczane nieruchomości. Skarżąca podkreśliła, iż w ustępie 3 ustawodawca wskazał na określenie wartości nieruchomości dla celów odszkodowania według aktualnego sposobu jej użytkowania. Oznacza to, iż operat będący podstawą decyzji Starosty został sporządzony prawidłowo.
Odnośnie wytkniętych przez Wojewodę uchybień w postaci niewłaściwej formy dokumentów (braku stosownego poświadczenia za zgodność z oryginałem) skarżąca podniosła, iż Wojewoda mógł samodzielnie uzupełnić postępowanie w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zasadniczą kwestią w sprawie jest ustalenie, jakiego rodzaju nieruchomości powinny być uznawane za podobne do wycenianej nieruchomości tj. czy odpowiadające aktualnemu sposobowi użytkowania wywłaszczonej nieruchomości czy też odpowiadające przeznaczeniu tej nieruchomości określonemu w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Aby rozstrzygnąć tą kwestię konieczne jest określenie relacji zachodzących pomiędzy art. 134 u.g.n. a art. 154 u.g.n. oraz § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.
Relacje zachodzące pomiędzy przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także pomiędzy przepisami tej ustawy a przepisami rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego – w świetle przepisów Konstytucji RP (w szczególności zasady "słusznego odszkodowania" z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP), były przedmiotem szczegółowej analizy Trybunału Konstytucyjnego, zawartej w wyroku z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt K 4/10 (publ. OTK-A z 2012 Nr 9, poz. 106 oraz System Informacji Prawnej LEX pod nr 1220282)
W ślad za Trybunałem należy zauważyć, że pomimo zmian ustawowych niezmienna jest wynikająca art. 128 u.g.n. (zawartego w Dziale III u.g.n.) zasada, że odszkodowanie ma odpowiadać wartości prawa, którego uprawniony jest pozbawiony decyzją wywłaszczeniową. Ponadto, jak wskazał Trybunał (część IV, pkt 2.1.2 ww. wyroku z dnia 16 października 2012 r.): "art. 130 ust. 1 stanowiący o wysokości odszkodowania, do nowelizacji z dnia 24 września 2010 r. (Dz. U. Nr 200, poz. 1323) nakazywał ustalać je według "stanu i wartości wywłaszczanej nieruchomości", zaś po nowelizacji nakazuje uwzględnić także jej "przeznaczenie". Bliższe określenie "wartości" ustawodawca daje w art. 134 u.g.n. Niezmienne jest zawarte w ust. 1 postanowienie, że chodzi o wartość rynkową nieruchomości. Definicję legalną tego pojęcia zawiera art. 151 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym wartość rynkową "stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych (....)". Czynniki, które należy przy tym brać pod uwagę, zmieniały się. Pierwotnie, zgodnie z art. 134 ust. 2 u.g.n., przy określaniu wartości nieruchomości należało uwzględniać "w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan zagospodarowania oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami". Po zmianie nowelizacją z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492; dalej: ustawa z 28 listopada 2003 r.) chodzi już o "przeznaczenie". Ponadto, w art. 154 u.g.n., adresowanym do rzeczoznawców majątkowych, ustawodawca jako czynniki, które należy uwzględnić przy szacowaniu nieruchomości, wskazuje: "rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania (...)". Należy zwrócić uwagę, że regulacja zawarta w przywołanych przepisach ustawy jest niespójna i nie pozwala na precyzyjne ustalenie zakresu znaczeniowego poszczególnych sformułowań, którymi ustawodawca posługuje się w kilku artykułach dotyczących tej samej kwestii. W szczególności nie jest jasny sens "przeznaczenia" nieruchomości (bez odesłania do planu zagospodarowania), zwłaszcza gdy - tak jak w art. 134 ust. 2 u.g.n. - jest ono przeciwstawione "sposobowi użytkowania" (por. E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz, Warszawa 2011, s. 715). Jedyne kryterium, które powtarza się we wszystkich przepisach dotyczących określania wysokości odszkodowań, to "stan nieruchomości". Jest to też jedyne kryterium zdefiniowane w art. 4 u.g.n., który w pkt 17 pod pojęciem "stan nieruchomości" nakazuje rozumieć: "stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno-użytkowy, a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona" (po nowelizacji z 2010 r. do tej definicji dodano "stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej", który jednocześnie zniknął z art. 134 i art. 154 u.g.n.). Trybunał podkreśla, że jest to niewątpliwie najszersze pojęcie, jakim posługuje się ustawodawca, opisując nieruchomość. Obejmuje ono trzy zasadnicze elementy: stan faktyczny, stan prawny i stan otoczenia nieruchomości. Stan prawny z kolei obejmuje także przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który jest aktem prawa miejscowego. W komentarzach podkreśla się znaczenie tej definicji w procesie wyceny nieruchomości, który powinien uwzględniać wszystkie aspekty zawarte w pojęciu "stanu nieruchomości"; "pominięcie któregoś z nich powinno być uznane za błąd mogący mieć wpływ na wynik wyceny" (E. Bończak-Kucharczyk, op.cit., s. 53, por. też J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2011, s. 983)."
Ponadto Trybunał wskazał, że pojęcie "słusznego odszkodowania" z art. 21 ust. 2 Konstytucji powinno być w sposób racjonalny "związane" z wartością wywłaszczonej nieruchomości, przy uwzględnieniu konieczności wyważenia interesu prywatnego i interesu publicznego wyrażającego się w możliwościach finansowych budżetu państwa (część IV pkt 3.1.2 uzasadnienia wyroku TK).
Trybunał nie dostrzegł sprzeczności między przyjęciem jako podstawy określenia odszkodowania, wartości rynkowej nieruchomości a jej wartością odtworzeniową. Podkreślił, że poprawne są określenia, iż rekompensata wypłacana wywłaszczonemu jest zgodna ze standardem konstytucyjnym, jeżeli odpowiada wartości nieruchomości, jeśli jest ekwiwalentna, jeżeli pozwala wywłaszczonemu odtworzyć rzecz przejętą przez władzę publiczną (część IV, pkt 3.4 uzasadnienia wyroku TK).
Powyższe prowadzi do wniosku, że przy odczytywaniu norm prawnych zawartych w art. 134 u.g.n, art. 154 u.g.n. oraz oraz § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego nie można kierować się wyłącznie ich literalnym brzmieniem. Należy mieć na względzie, na ile skonstruowana norma pozwala na zapewnienie, aby ustalone odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość odpowiadało konstytucyjnym standardom. W szczególności konieczne jest zapewnienie takiego sposobu badania wartości nieruchomości, aby uwzględniała ona nie tylko stan prawny, ale także stan faktyczny i stan otoczenia nieruchomości. Trzeba podkreślić, że jak wynika z rozważań Trybunału – jedynym zdefiniowanym ustawowo pojęciem określającym, co powinno być brane pod uwagę przy określaniu wartości nieruchomości jest "stan nieruchomości", który zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 17 u.g.n., oznacza "stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona". W tej definicji ustawodawca nie przyznał pierwszeństwa któremuś z wymienionych cech określających "stan nieruchomości", w szczególności nie wskazał, aby pierwszeństwo należało przyznać "stanowi prawnemu" bądź "stanowi faktycznemu".
Przepis § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego stanowi, że wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 i Nr 199, poz. 1227 oraz z 2009 r. Nr 72, poz. 620) określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Z przepisu tego można zatem odczytać – jak uczynił to Wojewoda, że przy ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość należy przeznaczenie nieruchomości ustalać w kolejności kryteriów wskazanych w art. 154 u.g.n. tj. w pierwszej kolejności należy przyjąć takie przeznaczenie nieruchomości, jakie zostało określone w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 154 ust. 1 u.g.n.), w przypadku jego braku przeznaczenie nieruchomości powinno zostać ustalone na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 154 ust. 2 u.g.n.), a dopiero w przypadku braku studium lub decyzji, o których mowa w ust. 2, uwzględnia się faktyczny sposób użytkowania nieruchomości (art. 154 ust. 3 u.g.n.).
Trzeba jednakże dostrzec, że zdefiniowany w art. 4 pkt 17 u.g.n. "stan nieruchomości" obejmuje na równi "stan faktyczny" istniejący na nieruchomości (tj. "aktualny sposób użytkowania" czy "faktyczny sposób użytkowania") jak też "stan prawny" (w tym jej przeznaczenie w planie miejscowym wraz z "surogatami" planu wskazanymi w art. 154 u.g.n.). Wskazanie zatem w § 36 ust. 1 ww. rozporządzenia, że przy określaniu wartości nieruchomości należy wziąć pod uwagę, oprócz "stanu nieruchomości", dodatkowo "przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 u.g.n. – należy uznać za superfluum, czyli powtórzenie tego, co zostało powiedziane w pierwszej części przepisu (por. część IV pkt 6.3 uzasadnienia wyroku TK).
Taka wykładnia § 36 ust. 1 rozporządzenia oraz art. 154 u.g.n. powoduje, że norma z nich wywiedziona nie pozostaje w sprzeczności z art. 134 u.g.n. W art. 134 ust. 2 u.g.n. ustawodawca także bowiem wskazał, że przy określaniu wartości rynkowej wywłaszczonej nieruchomości należy brać pod uwagę "stan nieruchomości" – w więc na równi stan prawny, stan faktyczny jak też stan otoczenia nieruchomości.
Słusznie zatem ocenił organ I instancji, iż przyjęty przez rzeczoznawcę majątkowego sposób określania wartości nieruchomości, uwzględniający "stan nieruchomości" odpowiada prawu. Dokonując wyboru nieruchomości podobnych rzeczoznawca wziął po uwagę wszystkie aspekty składające się na "stan nieruchomości" tj. zarówno wskazał na przeznaczenie nieruchomości w uchwalonym w roku 2010 studium (strefa produkcyjno – usługowa, str. 17 operatu szacunkowego), faktyczny, aktualny sposób użytkowania nieruchomości (fragment zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej – str. 18 operatu), jak też faktyczny, aktualny stan otoczenia nieruchomości (przeplatanie się funkcji przemysłowej/warsztatowej z funkcją mieszkaniową, którą stanowią w przewadze nieruchomości zabudowane budynkami mieszkaniowymi jednorodzinnymi wybudowanymi na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat – str. 15 operatu). Jeżeli zatem, w braku planu zagospodarowania przestrzennego, pomimo zapisów studium zarówno na wycenianej nieruchomości jak też w jego otoczeniu faktycznie jest realizowana zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna – wybór rzeczoznawcy, aby za nieruchomości podobne do wycenianej uznać nieruchomości z zabudową mieszkaniową należy uznać za odpowiadający standardowi konstytucyjnemu, tj. zapewniający takie określenie odszkodowania, które odpowiada wartości nieruchomości, jest ekwiwalentne i pozwala wywłaszczonemu odtworzyć rzecz przejętą przez władzę publiczną.
W konsekwencji należy uznać, że zaskarżona decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem art. 134 u.g.n. a art. 154 u.g.n. oraz § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, co miało wpływ na wynik sprawy.
Słusznie przy tym skarżąca podnosi, iż wskazane przez Wojewodę uchybienia w postaci posłużenia się niepotwierdzonym za zgodność z oryginałem wydrukiem internetowym księgi wieczystej oraz niewłaściwie potwierdzonym za zgodność z oryginałem upoważnieniem do reprezentowania w postępowaniu gminy [...] są tego rodzaju uchybieniami, które organ odwoławczy mógł uzupełnić we własnym zakresie, w ramach możliwości określonych w art. 136 k.p.a.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.
W ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć sprawę stosownie do powyższego stanowiska Sądu.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło