II SA/Bd 1158/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-12-03
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Anna Klotz, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo zatwierdziły projekt budowlany i udzieliły pozwolenia na budowę garażu w sytuacji, gdy zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych nie została należycie uzasadniona, a kwestie geotechniczne i istnienia rowu melioracyjnego nie zostały wystarczająco wyjaśnione?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 35 ust. 1 P.b.). Organy nie wykazały należytego uzasadnienia dla udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, a także nie wyjaśniły wystarczająco kwestii geotechnicznych oraz istnienia rowu melioracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. Cz. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczego – garażu. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania i prawa budowlanego, w szczególności brak należytego wyjaśnienia kwestii geotechnicznych, istnienia rowu melioracyjnego oraz nieuzasadnienie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję Starosty, uznając zarzuty za niezasadne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi J. Cz. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...]r., nr[...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. Cz. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia ... 2014r. nr ... Starosta W. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36, art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r., poz. 1409), zatwierdził dla inwestorów M. i T. W. projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku gospodarczego – garażu w ramach istniejącej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej na działce nr ewidencyjnym ... w miejscowości L. przy ul. J. J., gm. L.. Budowa budynku gospodarczego - garażu projektowana jest przy granicy działki o nr ewid. ... przy istniejącym także w granicy budynku gospodarczym oraz w odległości 21,5 cm od granicy z działką o nr ewid. ..., zgodnie z ustaleniami stron na wizji lokalnej w dniu ... 2012r. Budynek gospodarczy – garażowy na działce nr ... zlokalizowany jest także w odległości 21,5 cm od granicy z działką o nr .... Ogrodzenie istniejące między działką o nr ... i ... pozostanie bez zmian. Ściany od strony granic bez otworów okiennych i drzwiowych. Organ określił też kategorie, parametry obiektu budowlanego, projektantów oraz szczegółowe wymagania dotyczące inwestycji. Obszar oddziaływania obiektu obejmuje działki o nr ewid. ..., ... i ....
W uzasadnieniu organ podał, że projekt budowlany jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy wydaną przez Burmistrza Gminy i Miasta L. z dnia ... 2011r. (...) oraz z dnia ... 2011r., z wymaganiami ochrony środowiska, bowiem jak ustalił organ architektoniczno-budowlany, projektowany budynek nie zalicza się do przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska a inwestycja jest położona na terenie zabudowanym zabudową mieszkaniową jednorodzinną. Organ stwierdził także zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi, bowiem lokalizacja garażu nie narusza § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ w tym punkcie podkreślił, że zgodnie z ww. warunkami technicznymi w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegać całą powierzchnią ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce pod warunkiem, że jego części leżąca w pasie trzech metrów wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokości nie większą niż ma budynek gospodarczy przy istniejącym na działce sąsiedniej o nr ... budynku gospodarczym o powierzchni/długości 7,25 m i wysokości 2,8 m. ustalenia organu wskazały, że budynek na działce ... jest budynkiem parterowym w odpowiednim stanie technicznym i można do niego dobudować projektowany garaż. Na działce nr ... z uwagi jednak na fakt istniejącego ogrodzenia garaż zaprojektowano w odległości 21,5 cm od granicy z działką nr .... Organ podkreślił, że takie ustalenia dokonano w czasie wizji lokalnej w dniu ... 2012r. Istniejące ogrodzenia miedzy posesjami pozostanie bez zmian. Projektowany budynek jest krótszy od istniejącego na działce ... i nie będzie zacieniał posesji, dlatego też inwestycja nie niesie za sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów (istniejących i potencjalnych). Ponadto postanowieniem z dnia ... 2013 r., znak: ..., Starosta W. na mocy upoważnienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z ... 2013r., znak: ... nr ..., udzielił zgody na odstępstwo od warunków technicznych wynikających z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Powyższe oznacza, że projektowany budynek nie będzie naruszał warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ stwierdził także kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony. W szczególności organ wyjaśnił sporną kwestię przebiegu linii energetycznej, według materiału otrzymanego z Energa Operator S.A. w T.. Z pisma z dnia ... 2012r., wynika, że kabel energetyczny projektowany był w granicy działki nr ... i ..., natomiast z inwentaryzacji wynika, że kabel został zinwentaryzowany w obszarze działki nr .... z przedłożonego projektu zagospodarowania działki nr ... wykonanego na mapie do celów projektowych aktualnej na dzień ... 2011r. nie wynika, że przy projektowanym budynku istnieje kablowa linia energetyczna a więc nie ma zagrożenia ani kolizji z linią kablową energetyczną.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. C., właściciel działki sąsiedniej nr ..., wniósł o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i nieudzielenie pozwolenia na budowę. Odwołujący zarzucił decyzji naruszenie art. 7, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a. oraz art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu podał, że organ kolejny raz nie podjął należytych działań co do dokładnego wyjaśnienia stany faktycznego, w szczególności przebiegu rowu melioracyjnego poprzez działki nr ... i ..., który jest widoczny na załączonej mapce a także czy posadowienie nowego budynku w odległości 43 cm od garażu odwołującego się nie naruszy jego konstrukcji. Odwołujący się wyjaśnił, że rów melioracyjny przebiega pod jego garażem, który z tego względu nie jest trwale z gruntem związany i został posadowiony na słupach betonowych, co ma zapewnić przepływ wody. W związku z powyższym budowa garażu na sąsiedniej działce ..., w odległości 43 cm może powodować naruszenie konstrukcji jego garażu. Organ pominął ta kwestie i nie wypowiedział się czy posadowienie spornego budynku będzie miało wpływ na zmianę odpływu wody oraz czy naruszy konstrukcję istniejącego garażu na działce .... Odwołujący się kwestionuje także postanowienie Starosty z ... 2013 r., znak: ..., którym udzielił zgody na odstępstwo od warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odwołujący się powołuje się w tej kwestii na wyrok NSA z 21 kwietnia 2011 r. (II OSK 765/2010), w którym Sąd wskazał, że zarówno udzielenie jak i odmowa udzielenia zgody na odstępstwo powinny zostać uzasadnione przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ ma obowiązek ocenić cały zebrany materiał dowodowy i podjąć decyzję czy zaistniały w sprawie przesłanki udzielenia zgody na odstępstwo. W zaskarżonej decyzji brak jest odniesienia do tej kwestii poza przywołaniem rzeczonego postanowienia. J. C. zarzucił, że przesłanki art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego nie zostały spełnione i nie powinno być wydane postanowienie wyrażające zgodę na odstępstwo od ogólnych warunków technicznych. Nie może on odnieść się do ww. postanowienia ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest wyjaśnienia czy wyrażenie zgody na odstępstwo było w tym wypadku uzasadnione, czy nie powodowało zagrożenia życia lub bezpieczeństwa mienia, a także pogorszenia stanu środowiska w szczególności przepływu wody na działce .... Rozpoczęcie prac budowlanych, w szczególności kopanie fundamentów pod nowy budynek, tak blisko usytuowany spowodować może naruszenie konstrukcji jego garażu, bowiem grunt w miejscu planowanej inwestycji jest niestabilny.
Wojewoda K.-P. decyzją z dnia ... 2014r. (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że M. i T. W. ... 2012r. złożyli wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę. Uprzednie decyzje Starosty W. o udzieleniu pozwolenia na budowę z ... 2012r. oraz ... 2013r. zostały po rozpatrzeniu odwołań J. i M. C. uchylone decyzjami kasacyjnymi Wojewody K.-P. (odpowiednio z ... 2012r. i ... 2013r.). W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ pierwszej instancji uzupełnił poprzednie braki, przed wydaniem skarżonej decyzji strony nie wniosły uwag.
Organ stwierdził, że znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia działek ... i ... z dnia ... 2012r. nie potwierdzają istnienia rowu melioracyjnego, również dołączone do akt projekt garażu odwołującego na działce ..., wybudowany na podstawie decyzji nr ... z ... 2005r. nie potwierdza istnienia rowu. Brakuje informacji o rowie także w projekcie zagospodarowania działki sporządzonym na mapie do celów projektowych, nie jest uwzględniony w rozwiązaniach konstrukcyjnych garażu. Organ uznał, że zarzut nie jest zasadny. Jako niezasadny organ odwoławczy uznał także zarzut niewyjaśnienia przebiegu linii energetycznej, bowiem zgodnie z art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego projekt zagospodarowania działki sporządzono na aktualnej mapie z układem istniejących sieci uzbrojenia terenu, która nie potwierdza tez stawianych przez odwołującego się. Ponadto przedstawiony przez Energia Operator S.A. przebieg linii energetycznej jest zgodny z mapą zabudowy i wyraźnie opisany. Zmiana ułożenia linii energetycznej, jeśli nastąpiła faktycznie, mogła być efektem samowoli budowlanej. Organ odwoławczy uznał, że niepotwierdzony jest także zarzut wobec postanowienia z ... 2013 r. udzielającego zgody na odstępstwo od przepisów w sprawie warunków technicznych, bowiem postanowienie to zostało wydane na wniosek inwestora i było w całości zgodne z jego żądaniem oraz z ustaleniami w trakcie wizji lokalnej w dniu ... 2012r. Uzasadnianie odstępstwa jest zawarte we wniosku do ministra.
J. C., w ustawowym terminie, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Wojewody K.-P. z dnia ... 2014 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję nr ... Starosty W. z dnia ... 2014 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczego-garażu w ramach istniejącej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej na działce nr ... w miejscowości L., przy ul. J. J., gm. L., wnosząc o uchylenie powyższych decyzji. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 107 K.p.a. oraz art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że pomimo dwukrotnego uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany Starosta W., w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy nie wykonał wytycznych zawartych w uprzednich decyzjach Wojewody, gdzie wskazano na potrzebę wykonania przez inwestora badania technicznego podłoża gruntowego w celu indywidualnego określenia warunków posadowienia obiektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Powyższe było konsekwencją ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta L. z dnia ... 2011 r. ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, zmienionej ostateczną decyzją z ... 2011r. Powyższy obowiązek miał zostać wykonany przed rozpoczęciem prac projektowych. Skarżący ponadto wskazuje, że w decyzji z ... 2013r. Starosta sam zaznaczył, że zgodnie z § 204 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, wniesienie budynków w bezpośrednim sąsiedztwie nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżać jego przydatności do użytkowania, zaś zgodnie z § 206 ust. 1 tego rozporządzenia, w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5 budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającą jego stan bezpieczeństwa i przydatność do użytkowania, uwzględniającą oddziaływanie wywołane wzniesieniem nowego budynku. W wyniku ponownego rozpatrywania sprawy Starosta zaniechał wykonania tych wytycznych, a Wojewoda rozpatrując odwołanie zupełnie kwestie te pominął i bezzasadnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący sygnalizował istnienie rowu melioracyjnego, który biegnie przez działki nr ... i ..., którego drenaż znajduje się pod powierzchnią gruntu i że przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt organ winien tę kwestię w sposób dokładny wyjaśnić. Mimo to organ nie dokonał oględzin działki i nie sprawdził czy faktycznie rów i drenaż istnieją. Skarżący podniósł, że po wydaniu ostatniej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany (... 2014r.) Starosta W. pismem z ... 2014r. zobowiązał inwestorów do dokonania odkrywki w celu wyjaśnienia kwestii rowu. Taki sposobów załatwiania sprawy jest sprzeczny z regułami K.p.a. i postępowania administracyjnego. Wyjaśnienie tak ważnych kwestii powinno bowiem nastąpić przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Inwestor mający już decyzję nie ma żadnego interesu ani obowiązku aby wykonać zobowiązanie. Zaniechanie ustalenia istnienia drenażu miało, zdaniem skarżącego, istotne znaczenie dla sprawy bowiem potwierdzenie obecności rowu musiałoby skutkować wydaniem decyzji odmownej.
Skarżący ponownie podnosi zarzut niedokładnego ustalenia przebiegu linii energetycznej. Tłumaczenia organu odwoławczego w tej kwestii oraz domniemanej samowoli budowlanej stanowi pogwałcenie zasad postępowania administracyjnego bowiem organ musi ustalić stan faktyczny i wydać decyzję w oparciu o dowody. Ponadto organ odwoławczy nie wziął pod uwagę przedstawionego przez niego dowodu w postaci oświadczenia F.H.U. "A", który w dniu ... 2014r. za pomocą specjalistycznego urządzenia dokonał identyfikacji spornego kabla. W ocenie skarżącego organy powinny już na wstępie rozstrzygnąć tą sporną kwestię za pomocą opinii biegłego, a nie na podstawie dokumentów, które nie muszą odpowiadać stanowi faktycznemu.
Analogicznie jak w odwołaniu skarżący zarzucił również, że postanowienie dające zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych powinno być zgodnie z wyrokiem NSA z 21 kwietnia 2011 r. (II OSK 765/2010) właściwie uzasadnione w decyzji o pozwoleniu na budowę, organ pierwszej instancji nie dopełnił tego obowiązku, natomiast organ odwoławczy poprzestał na stwierdzeniu, iż stosowane uzasadnienie jest zawarte we wniosku organu do Ministra. Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 107 K.p.a. oraz wskazanym wyrokiem NSA rozstrzygnięcie w kwestii udzielenia zgodny na odstępstwo winno znajdować się w uzasadnieniu decyzji, a więc stanowić jej integralną część. Rzeczone postanowienie nie jest doręczane stronom postępowania i nie podlega kontroli instancyjnej, z tego względu uzasadnienie odstępstwa winno znaleźć się w decyzji o pozwoleniu na budowę, aby zagwarantować stronom tego postępowania możliwość zakwestionowania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Przez to zaniechanie pozbawiono skarżącego możliwości kontroli tego rozstrzygnięcia i rzeczowego odniesienia się do niego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda K.-P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn.zm., powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości albo w części następuje wyłącznie wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie jest skarżona decyzja Wojewody K.-P. z dnia ... 2014r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia ... 2014r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczego – garażu w ramach istniejącej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej na działce o nr ewid. ... w miejscowości L. przy ul. J. J., gmina L.. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 z późn.zm., dalej jako: "P.b."), a w szczególności art. 35 ust. 1, który stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;
3) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu, gdyż zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., które w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie art. 34 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b., które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. miało wpływ na wynik sprawy.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy bezsporne jest, że na obszarze, na którym ma powstać inwestycja, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ostateczną decyzją z ... 2011r. (...), zmienioną decyzją z dnia 1... 2011r., Burmistrza Gminy i Miasta L. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego - garażu w ramach istniejącej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej na działce nr ewid. .... Wśród warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego dla zabudowy i zagospodarowania terenu organ zalecił, aby inwestor przed rozpoczęciem prac projektowych wykonał badania techniczne podłoża gruntowego w celu indywidualnego określenia warunków posadowienia obiektu budowlanego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz.U. Nr 126, poz. 839) w kontekście planowanego zamierzenia inwestycyjnego (pkt 2 ppkt 2). Szczegółowe ustalenia dla planowanej zabudowy (pkt 2 ppkt 3):
a) na budowę budynku gospodarczego – garażu ze ścianami otworami okiennymi lub drzwiowymi zlokalizowanymi w odległości mniejszej niż 3m od granicy z działką sąsiednią oraz w odległości mniejszej niż 8,0 m od otworów okiennych i drzwiowych innych istniejących budynków na działkach sąsiednich zastosować przepisy techniczno-budowlane tj. § 12 warunków technicznych po zmianach,
b) budowie budynku gospodarczego – garażu w ramach istniejącej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej o wymiarach około 7,25m × 5,50m, dach jednospadowy, wysokość pomieszczeń 2,5m bezpośrednio przy granicy z działką ... w miejscu przy istniejącym budynku gospodarczym na wymienionej działce pod warunkami: w ścianie na granicy nie można umieszczać otworów okiennych i drzwiowych, wody opadowe z dachów skierować na teren własny, nie na teren sąsiada.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia ... 2013r. M. i T. W., za pośrednictwem Starosty W., zwrócili się do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w zakresie budowy budynku gospodarczego-garażu na działce nr ... położonej w obrębie L., w odległości 21,50 cm od granicy z działką oznaczoną nr ewid. ..., ze względu na to, że budynek gospodarczo-garażowy sąsiada (działka ...) wybudowany w 2005r. jest zlokalizowany w odległości 21,50 cm od granicy z ich działką nr .... Na tą budowę inwestorzy i sąsiad wyrazili zgodę, później sąsiad zgodę wycofał. W czasie wizji lokalnej ....2012r. wyraził zgodę na budowę w tej samej odległości od granicy. Od decyzji Starosty W. sąsiad odwołał się do Wojewody K.-P., który uchylił wydaną decyzję. Z wniosku wynika, że dołączone do niego były załączniki, zgodne z art. 9 P.b., których jednak brak w aktach sprawy. Na tej podstawie Starosta W. zwrócił się do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (piśmie z ... 2013r.) o dopuszczenie do odstępstwa od przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 z późn.zm.), polegającego na budowie budynku gospodarczego – garażu na działce o nr ewid. ... będącej własnością inwestora M. i T. W.. Organ powtórzył argumentację wnioskodawców. Określił również charakterystykę obiektu i opis zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu konieczności wprowadzenia odstępstwa organ wskazał, że przedmiotowe działki są wąskie, zabudowa bliźniacza (szerokość 11,00 m). Działka jest tak zagospodarowana, że nie pozwala na budowę budynku gospodarczego- garażu w odległości 3,0 m od granic działki określonej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury. Usytuowanie projektowanego budynku w granicy z działką o nr ewid. ..., na której zlokalizowany jest budynek gospodarczy w granicy oraz w odległości 21,50 cm od granicy z sąsiednią działką o nr ewid ... pozwoli na nawiązanie formy architektonicznej budynku gospodarczego – garażu do architektury istniejącego na działce budynku mieszkalnego i wykorzystanie terenów zielonych na działce. Organ nie przedstawił propozycji rozwiązań zamiennych. Z treści tego wniosku wynika, iż załącznik stanowił plan zagospodarowania działki, którego brak w aktach sprawy.
Pismem z dnia ... 2013r. (nr ...) Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odpowiadając na wniosek w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, umożliwiające wykonanie, w projektowanym budynku garażowym, na działce budowlanej nr ew...., ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 0,215 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ew. ... przy ul. Gen J.J. w miejscowości L., przychylił się do wniosku i na podstawie art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane upoważnił Starostę W. do wyrażenia zgody, w drodze postanowienia na przedmiotowe odstępstwo.
Jednocześnie Minister poinformował, że powyższe upoważnienie (w wyniku którego organ udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo) nie stanowi oceny dokumentacji załączonej do wniosku, co do zgodności z przepisami ww. rozporządzenia. Ponadto odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych nie może stać w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Postanowieniem z dnia ... 2013r. (...) Starosta W. dopuścił odstępstwo od przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, umożliwiające wykonanie w projektowanym budynku garażowym na działce budowlanej o nr ewid.... ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 0,215 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną o nr ewid. ... przy ul. Gen. J.J. w miejscowości L..
W aktach sprawy, za wnioskiem inwestorów z dnia ...2014r. o podjęcie zawieszonego postępowania znajdują się również karty zatytułowane "opinia geotechniczna" oraz "ocena stanu technicznego budynku gospodarczego sąsiada zlokalizowanego na działce nr ... w miejscowości L., bez oznaczenia daty ich sporządzenia, autora oraz czyjegokolwiek podpisu.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy organy właściwie i wszechstronnie sprawdziły, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 P.b., czy przedmiotowa inwestycja jest zgodna z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz z uwzględnieniem okoliczności tej sprawy i podnoszonych przez skarżącego zarzutów zweryfikowały kompletność przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b.
Zdaniem Sądu, powyższa kwestia nie została prawidłowo przez organy wyjaśniona, czym naruszono art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. Wskazane przepisy oraz art. 8 K.p.a. i art. 80 K.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy dopuściły się takiego naruszenia.
Decyzje obu instancji posiadają bowiem lakoniczne uzasadnienia, w których organy nie wskazały jakie względy poza powołaniem przedmiotowego postanowienia z ... 2013r., którym organ l instancji wyraził zgodę na odstępstwo umożliwiające wykonanie ścian bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 0,215 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną o nr ewid ..., w projektowanym budynku garażowym na działce nr ewid. .... zadecydowały o dopuszczenia odstępstwa od przepisów techniczno-budowlnych. Podkreślenia wymaga fakt, że ww. postanowienie Starosty W. z ... 2013r., którym organ udzielił inwestorom przedmiotowego przedsięwzięcia zgody na odstępstwo nie posiada prawidłowego uzasadnienia tj. zgodnego z treścią art. 107 § 3 K.p.a, bowiem ogranicza się ono do wskazania podstawy prawnej udzielenia zgody na odstępstwo oraz do informacji, że zostało poprzedzone wymaganym wnioskiem organu do Ministra Infrastruktury o upoważnienie do udzielenia zgody i do wskazania, że takie upoważnienie zostało udzielone. Nadto z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia ... 2013r. Minister upoważnił Starostę W. do wyrażenia zgody na opisane odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2001r. w sprawie warunków technicznych jakom powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tymczasem wskazanym postanowieniem z dnia ... 2013r. Starosta W. dopuścił odstępstwo od przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, który wszakże dotyczy odmiennego stanu faktycznego.
Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2).
Zgodnie z ust. 3 § 12 w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się:
1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m,
2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej,
3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych,
4) sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.
W ocenie Sądu, fakt, że od postanowienia, wydanego w trybie art. 9 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, o udzieleniu bądź odmowie udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych nie przysługuje środek odwoławczy (żaden przepis prawa nie przewiduje takiej możliwości), nie zwalnia od jego wnikliwego uzasadnienia - zgodnie z treścią art. 107 § 3 K.p.a.. Postanowienie to podlega bowiem (art. 142 K.p.a.) kwestionowaniu w ramach odwołania od decyzji wydanej w sprawie administracyjnej, a zatem wymaga również uzasadnienia.
Postanowienie wydawane na podstawie art. 9 P.b. odnosząc się do przypadków nie tylko uzasadnionych, lecz szczególnie uzasadnionych, powinno zawierać uzasadnienie odpowiadające dyspozycji tej normy, ponieważ obowiązek ten wprost wynika z treści tej właśnie normy prawa materialnego. Nie sposób bowiem wykazać zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku inaczej niż przez uzasadnienie jego zastosowania w konkretnej sprawie (por wyrok NSA z dnia 20.02.2014r. sygn. akt II OSK 2253/12, Lex nr 1495248).
Mając na uwadze także i to, że w uzasadnieniach decyzji organu l i II instancji brak wykazania powodów, dla których organy uznały ich przedmiotowy budynek garażowy może być lokowany w konkretny sposób (w granicy z nieruchomością sąsiednią (oznaczoną jako działki nr ...) oraz w odległości 0,215 m od granicy z sąsiednią działką o nr ewid ... trzeba zauważyć, że organy nie wykazały argumentów, dla których uznały, iż lokowanie przedmiotowego budynku garażowego ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych o konkretnej wysokości i długości jest szczególnie uzasadnione - mimo jednoznacznego sprzeciwu strony skarżącej. Uwzględnić przy tym należy również niewyjaśnienie pozostałych wątpliwości dotyczących warunków posadowienia budynków, które również organ winien uwzględnić, rozważyć i wyjaśnić. Należy zatem podkreślić, że nie tylko postanowienie dopuszczające odstępstwo, ale także decyzje obu instancji nie wyjaśniają, na czym miałyby polegać szczególne okoliczności - o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - uzasadniające udzielnie przedmiotowego odstępstwa.
Wskazać przyjdzie, że organy uchyliły się od rozważenia i wyjaśnienia czy w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie znajdowała norma § 12 ust. 1 pkt 2, czy też raczej któryś z przepisów § 12 ust. 3 rozporządzenia i jakie w tym kontekście ma znaczenie wyrażenie zgody na odstępstwo. Niezrozumiałe jest dlaczego organ rozważa posadowienie tego samego obiektu budowlanego, wobec działki nr ... z uwzględnieniem § 12 ust. 3 pkt 2, a wobec działki nr ... według § 12 ust. 1, a nie § 12 ust. 3 pkt 1, poszukując ewentualnie tu możliwości odstępstwa, Wszakże w uzasadnianiu swego wniosku do Ministra organ podał, że "przedmiotowe działki są wąskie, zabudowa bliźniacza (szerokość 11,00 m).
Mając na uwadze treść art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7 dopuszcza się w przypadkach szczególnie uzasadnionych oraz, że odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych - nie można w żaden sposób ocenić, czy w sprawie poddanej kontroli Sądu zaszły uzasadnione okoliczności, dopuszczające odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w odniesieniu do ww. przedsięwzięcia budowlanego.
Prawo wyrażenia zgody na odstępstwa ma właściwy organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który określił i ustanowił przepisy techniczno-budowlane. Przedmiotowa zgoda (lub odmowa) jest wydawana w drodze postanowienia. Wniosek o pozwolenie na odstępstwo od warunków w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody składa się przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, wniosek powinien zawierać charakterystykę obiektu, szczegółowe uzasadnienie konieczności wprowadzenia odstępstwa, propozycję rozwiązań zamiennych, a w miarę potrzeby projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt zagospodarowania nieruchomości, jeśli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie.
Nie wiadomo jakimi względami kierowały się organy orzekające w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego-garażu na działce nr .... W ocenie Sądu, w sprawie zachodziła potrzeba dokonania szczególnie wnikliwej oceny przez organy orzekające, gdyż skarżący biorąc czynny udział w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę – właściciel nieruchomości sąsiedniej (oznaczonej nr ewid. ...) zarzucał organom brak uzasadnionych powodów do lokowania przedmiotowej inwestycji w tak znacznym zbliżeniu do granicy z jego nieruchomością oraz naruszenie jego interesu prawnego wynikającego z własności, podnosząc szereg okoliczności, które również nie zostały dostatecznie wyjaśnione i zweryfikowane co do ich wpływu na istniejącą już zabudowę na działce sąsiedniej. Trzeba zauważyć, że z przedłożonego do akt sprawy projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji bynajmniej nie wynika, że na terenie, którym dysponuje inwestor (działka nr ...) nie było innej możliwości usytuowania przedmiotowego obiektu budowlanego lub zmniejszenia jego wymiarów.
Mając na uwadze powyższe trzeba zauważyć, że w uzasadnieniu decyzji l instancji Starosta W. nie zawarł zastrzeżeń J. C. wniesionych w postępowaniu, poprzestał na wskazaniu, że zatwierdzony projekt jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z ....2011r. oraz z ....2011r. oraz na powołaniu ww. postanowienia z ....2013r. o zgodzie na odstępstwo, dodatkowo wskazując, że "projektowany obiekt na działce nr ... jest krótszy od istniejącego budynku gospodarczego na działce nr ... i zacieniania działki oraz budynku mieszkalnego nie będzie. Projektowana inwestycja w związku z tym nie niesie za sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów (zarówno istniejących jak i potencjalnych), przepis § 13 rozporządzenia (...) został uwzględniony".
Nie została także prawidłowo na podstawie wszechstronnej oceny dowodów i zarzutów skarżącego zweryfikowana kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego).
Zasadny okazał się zarzut skargi, że nadal nie została dostatecznie wyjaśniona kwestia zaleconego w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji z ... 2011r. wykonania badania technicznego podłoża gruntowego w celu indywidualnego określenia warunków posadowienia obiektu budowlanego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz.U. Nr 126, poz. 839) w kontekście planowanego zamierzenia inwestycyjnego, co powinno nastąpić przed opracowaniem projektu budowlanego i z pewnością obejmować wszystkie parametry i okoliczności. Przy czym w okolicznościach sprawy, skoro zastrzeżenia co do posadowienia i trwałości podłoża oraz zagrożenia przez sporną inwestycję dla obiektu budowlanego na działce nr ... zgłasza właściciel tej działki, to w szczególności te kwestie winny być ujęte w stosownym opracowaniu. W ocenie Sądu, dla omawianego zagadnienia może mieć również znaczenie podnoszony w odwołaniu zarzut istnienia rowu melioracyjnego pod garażem J. C. na działce sąsiedniej nr ewid. ..., co jego zdaniem z uwagi na niestabilność gruntu może stwarzać niebezpieczeństwo dla jego budynku w przypadku wybudowania spornej inwestycji w odległości zaledwie 43 cm.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że projektant wykonał opinię geotechniczną podłoża gruntowego w celu określenia posadowienia obiektu budowlanego. Kategorię geotechniczna określono jako pierwszą. Organ nie wskazał, kiedy opinia ta został wykonana, co uwzględniła, czy rozważano wzajemną zależność posadowienia budynków na sąsiednich nieruchomościach.
Sąd zważył, że w aktach administracyjnych znajdują się dwa opisane wyżej pisma, z których jedno niepodpisane nieopatrzone datą sporządzenia zatytułowane jest "opinia geotechniczna", zostały prawdopodobnie przedłożone przez inwestorów wraz z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania. Z pewnością, co wynika z dotychczasowego przebiegu postępowania, oraz treści uzasadnień uprzednich decyzji kasacyjnych Wojewody, owa opinia została sporządzona po postanowieniu Starosty W. z dnia ... 2013r., którym organ (pkt 2) wzywał do uzupełnienia projektu budowlanego między innymi o badania techniczne podłoża gruntowego w celu indywidualnego określenia warunków posadowienia obiektu budowlanego (według ust. 2 pkt 2 decyzji o warunkach zabudowy).
Wskazać przyjdzie, iż tej samej treści, co opisane wyżej dokumenty z tą różnicą, że zawierają podpis projektanta G. B., zostały dołączone do projektu budowlanego (pomiędzy stronami oznaczonymi nr 23 i 24). Nie zostały jednakże wyszczególnione w zestawieniu określającym zawartość projektu budowlanego, nie nadano im też stosownej numeracji, tak iżby stanowiły integralną część projektu budowalnego.
Niezależnie od powyższego stwierdzić przyjdzie, że zalegająca w aktach "opinia geotechniczna" dotyczy wyłącznie działki oznaczonej nr ewid. ... w miejscowości L., jak wskazuje jej autor geotechniczne warunki posadowienia ustalono w oparciu o analizę danych archiwalnych, obserwacji geodezyjnych zachowania się obiektów sąsiednich oraz innych danych dotyczących podłoża badanego terenu, między innymi dokonaniu odkrywki do poziomu posadowienia fundamentów budynku. Dalej autor powołał się na przeprowadzoną analizę oraz wywiad środowiskowy ustalając, że poziom zwierciadła wód gruntowych utrzymuje się na stałym poziomie posadowienia fundamentów. Nie wynika z tej opinii, że jej autor dokonywał ustaleń z uwzględnieniem zarzutów czy też chociażby wywiadu także z J. C., który to zgłasza obawy co do stabilności podłoża, a w konsekwencji bezpieczeństwa dla istniejącego na jego działce nr ... budynku w odległości 0,215 m od granicy. Opinie nie zawiera jakichkolwiek odniesień w tym zakresie. Nadto podkreślić przyjdzie, iż autor opinii geotechnicznej (bez określenia daty) powołał jako podstawę prawną jej sporządzenia rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 24 kwietnia 2012r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz.U z 2012r. 463). Podkreślenia wymaga, iż opinia ta winna podlegać ocenie organów jak każdy inny dowód w sprawie, w tym w zakresie wykonania jej w oparciu o właściwy stan prawny, czy zawiera uzasadnienie pozwalające na jej rzetelną ocenę.
W tym zakresie jakiejkolwiek oceny nie przeprowadziły organy orzekające w sprawie. W myśl art. 34 ust. 1 i 2 P.b. projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych.
Projekt budowlany powinien zawierać (ust. 3):
1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich;
2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych;
3) stosownie do potrzeb: a) oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych, b) oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych;
4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.
Zarówno szczegółowy zakres i formę projektu budowalnego, jak również szczegółowe zasady ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych, uwzględniając przydatność gruntu na potrzeby projektowanego obiektu i jego charakteru oraz zakwalifikowania go do odpowiedniej kategorii geotechnicznej określają stosowne rozporządzenia (art. 34 ust. 6 pkt 2 P.b.).
Zważyć przyjdzie, iż w przywoływanej wyżej decyzji z ....2011r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji zalecono, aby inwestor przed rozpoczęciem prac projektowych wykonał badania techniczne podłoża gruntowego w celu indywidualnego określenia warunków posadowienia obiektu budowlanego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz.U. Nr 126, poz. 839) w kontekście planowanego zamierzenia inwestycyjnego (pkt 2 ppkt 2). Powyższe rozporządzenie utraciło moc prawną, a od dnia 29 kwietnia 2012r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U z 2012r. 463) – przywołane jako podstawa prawna "opinii geotechnicznej" zalegającej w projekcie budowlanym. Wskazać jednak należy, iż zgodnie z dyspozycją § 11 pkt 1 tego aktu prawnego, do obiektów budowlanych, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia został złożony wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego – stosuje się przepisy dotychczasowe. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę inwestorzy złożyli ... 2012r. Oznacza to, że indywidualne geotechniczne warunki posadowienia przedmiotowego obiektu na działce nr ewid. ..., planowanego w granicy z działką nr ... oraz w odległości 0,215 m od granicy z działka nr ... (i 0,430m od budynku na tej nieruchomości) winny być oceniane i określane zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych.
Z tych powodów, w ocenie Sądu, przedłożony przez inwestora dokument w uzupełnieniu projektu budowlanego - "opinia geotechniczna", dowolnie zaakceptowany przez organy administracji, nie może stanowić podstawy jakichkolwiek ustaleń i ocen w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego, tak ograniczone uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji w okolicznościach niniejszej sprawy, z uwzględnieniem charakteru i wagi podnoszonych w tym postępowaniu wątpliwości i zarzutów skarżącego, nie spełnia wymogów art. 107 § 3 K.p.a., a nadto wskazuje, że organ nie rozpoznał wnikliwie sprawy (w tym zarzutów skarżącego) do czego był zobowiązany treścią art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Sąd podziela również zarzuty skargi, dotyczące niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności rzeczywistego przebiegu kablowej linii energetycznej na terenie działek ... i .... Skoro przebieg linii energetycznej organ ustalił hipotetycznie, podczas gdy skarżący jednoznacznie wskazuje na inny jej przebieg, to obowiązkiem organu było zweryfikowanie powyższej okoliczności ponad wszelką wątpliwość (za pomocą dostępnych środków dowodowych), a dopiero w dalszej kolejności ocena jej wpływu na planowaną inwestycję. Przedwczesne jest zatem stwierdzenie organu pierwszej instancji, że nie ma zagrożenia i nie ma kolizji z linia kablową energetyczną.
Niepełne jest także uzasadnienie decyzji organu II instancji, w którym Wojewoda K.-P. również pominął koniczności własnego ustalenia i zweryfikowania powyższych istotnych kwestii. Organ odwoławczy ograniczył się do oceny zarzutów odwołania. Nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego celem zweryfikowania prawdziwości zarzutu istnienia rowu mielioracyjnego na działce skarżącego pod jego garażem, niewystarczające było tu powoływanie się wyłącznie na zdjęcia oraz brak ujawnienia posadowienia tego rowu we wcześniejszej dokumentacji. Skarżący podnosi wszakże, że rów ten jest zasypany, niewidoczny, trudno zatem oceniać jego istnienie z powołaniem się wyłącznie na dokumentację fotograficzną. Organ odwoławczy nie wykazał, że przebieg tej linii nie jest taki, jak wskazuje to skarżący, a odmienny niż przyjęty przez organ pierwszej instancji, lecz zdaje się poddawać tylko w wątpliwość, ewentualną legalność tak przebiegającej linii energetycznej. Tym bardziej zatem kwestia ta winna zostać wyjaśniona przez wydaniem pozwolenia na budowę i zatwierdzeniem projektu budowlanego, który może odbiegać od stanu rzeczywistego na nieruchomości. Organ odwoławczy, mimo jednoznacznego zarzutu odwołania kwestionującego podstawy wydania zgodny na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w niniejszej sprawy oraz brak uzasadnienia w tym zakresie w decyzji organu pierwszej instancji, nie wyjaśnił i nie uzasadnił powyższych kwestii w uzasadnieniu ostatecznej decyzji. Brak takiego uzasadnienia jest wada proceduralną, która w istotnym stopniu, bo przez pozbawienie możliwości kontroli sądowej, wpływa na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014r. sygn. akt II OSK 2253/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji należało stwierdzić, że także organ odwoławczy, nie wyjaśnił i nie rozpoznał sprawy ponownie w jej całokształcie, z istotnym naruszeniem przepisów postępowania tj.: art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 K.p.a.
Mając to na uwadze Sąd uznał, że w sprawie niniejszej brak jest koniecznych ustaleń i rozważań organu l i lI instancji dotyczących zatwierdzenia przedmiotowego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z odstępstwem, co prowadzi do wniosku, że nastąpiło naruszenie wskazanych przepisów postępowania administracyjnego, nakładających na organy administracji obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Braki postępowania wyjaśniającego spowodowały, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ja decyzji organu l instancji nie zawierają pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Wyeliminowanie tych wad powinno nastąpić w toku ponownego rozpatrzenia sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższe wskazania i oceną prawną. W szczególności rzeczą organu będzie szczegółowo i jednoznacznie wykazać, dlaczego uznał - rozstrzygając o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielając pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku garażowego - że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający odstępstwo polegające na lokowaniu hali w bezpośrednim zbliżeniu z nieruchomością skarżącego (por. wyrok NSA z 18. 01. 2002 r. IV SA/1756/98). Fakt, że zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych wydana została w odrębnym postępowaniu, prowadzonym tylko z udziałem inwestora (bez udziału skarżącego) powinien spowodować, że organ ze szczególną starannością rozpatrzy zarzuty strony nie biorącej udziału w postępowaniu o odstępstwo, a powyższe znajdzie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Organ winien także uzupełnić postępowanie wyjaśniające i ustalić stan faktyczny w zakresie koniecznym do rozstrzygnięcia sprawy oraz doprowadzić do rzetelnego i wszechstronnego dokonania oceny warunków geotechnicznych posadawiania przedmiotowego budynku, z uwzględnieniem okoliczności tej sprawy oraz z ustaleniem ewentualnego przebiegu wskazywanego przez skarżącego rowu melioracyjnego i jego wpływu bezpieczeństwo istniejącej zabudowy i uwzględnieniem warunków posadowienia spornej inwestycji.
Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Na mocy art. 152 P.p.s.a. należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów postępowania (tj. 500 zł tytułem wpisu od skargi).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło