II SA/Bd 1159/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-03-12

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Joanna Brzezińska, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny, przyznany osobie samotnie gospodarującej, powinien być uwzględniany jako dochód przy ustalaniu wysokości zasiłku stałego?
Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny należy uwzględniać jako dochód przy ustalaniu wysokości zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej, ponieważ ustawa o pomocy społecznej definiuje dochód jako sumę miesięcznych przychodów z różnych źródeł, a zasiłek pielęgnacyjny nie został wymieniony w katalogu świadczeń wyłączonych z dochodu. W związku z tym, wysokość zasiłku stałego jest ustalana jako różnica między kryterium dochodowym a sumą dochodów, w tym zasiłku pielęgnacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący A.A. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zmianie wysokości przyznanego mu zasiłku stałego. Zmiana ta była spowodowana przyznaniem skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego, co organ uznał za podstawę do obniżenia zasiłku stałego. Skarżący argumentował, że zasiłek pielęgnacyjny ma inne przeznaczenie i jego uwzględnienie przy ustalaniu zasiłku stałego jest niezasadne.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Grzegorz Saniewski(spr.) Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi A.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji przyznającej zasiłek stały oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...], z upoważnienia którego działał Kierownik Sekcji Realizacji Świadczeń Społecznych MOPR, zmienił swoją decyzję z dnia [...] przyznającą skarżącemu A. A. zasiłek stały w ten sposób, że od 1 sierpnia 2013 r. przyznał ten zasiłek w wysokości 389 zł miesięcznie. Powodem zmiany wysokości świadczenia było przyznanie skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego. Odwołując się skarżący podniósł, że przyznany mu na mocy decyzji z dnia 2 lipca 2013 r. zasiłek pielęgnacyjny ma inne przeznaczenie niż zasiłek stały – jest przyznawany w związku z niepełnosprawnością i przeznaczony na cele z nią związane. Zmniejszenie zasiłku stałego skutkuje koniecznością przeznaczenia zasiłku pielęgnacyjnego na inne cele aniżeli wynikające z jego przeznaczenia. Niestosowne jest zatem zasiłku stałego wskutek przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ powołując się na wywiad środowiskowy ustalił, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, a także, że stosownie do decyzji Prezydenta Miasta [...] skarżącemu przyznano zasiłek pielęgnacyjny od dnia 1 sierpnia 2013 r. Kolegium wskazało, że zasiłek stały w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być większa niż 444 zł miesięcznie. Obecnie kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Wobec tego, mając na względzie przepisy ustawy o pomocy społecznej m.in. określających pojęcie dochodu, organ uznał, że zasadna jest zmiana decyzji o zasiłku stałym uwzględniająca uzyskanie przez skarżącego dochodu w postaci zasiłku pielęgnacyjnego. W skardze do sądu administracyjnego, sprzeciwiając się decyzji Kolegium A. A. wniósł o zmianę decyzji organów obu instancji w części dotyczącej kwoty zasiłku stałego, podtrzymując swoją argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie może zatem – jak wnosi o to skarżący – samodzielnie zmienić decyzji organów w części dotyczącej kwoty zasiłku stałego, a dokonuje jedynie oceny, czy rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe (tj. zgodne z prawem). Badając zatem postępowanie organów administracji w sposób, w jaki sąd władny jest to uczynić, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie uchybia prawu. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, zwanej w skrócie "u.p.s.") zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Tak jak wskazało Kolegium, w przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 542 zł miesięcznie (art. 37 ust. 2 pkt 1 u.p.s. z uwzględnieniem § 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej; Dz. U. z 2012 poz. 823). Jeżeli zatem o wysokości zasiłku stałego decyduje różnica między kryterium dochodowym a faktycznym dochodem danej osoby, Istotną kwestią w sprawie jest rozstrzygnięcie, czy do owych dochodów należy zaliczać kwotę uzyskiwanego zasiłku pielęgnacyjnego. Słusznie w tym względzie Kolegium odwołało się do przepisów ustawy o pomocy społecznej określającej pojęcie dochodu. Mianowicie zgodnie z art. 8 ust. 2 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Stosownie zaś do art. 8 ust. 4 u.p.s. do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Z cytowanych przepisów art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. wynika, że ustawodawca, po pierwsze, jednoznacznie zdefiniował pojęcie dochodu (zaliczając do niego każdego rodzaju dochód – bez względu na tytuł i źródło jego uzyskania) a po drugie, taksatywnie wymienił składniki, których się do niego nie wlicza. Katalog obciążeń pomniejszających dochód, jak i katalog przychodów odliczanych od dochodu jest na gruncie u.p.s. zamknięty (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 350/13, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z powyższego wynika, że słusznie organ uznał, iż skoro zasiłek pielęgnacyjny nie został wymieniony wśród przychodów wymienionych w art. 8 ust. 4 u.p.s., to także kwotę tego zasiłku należy uznać za "dochód", którego wartość, zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 u.p.s, należy odjąć od kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej – w celu ustalenia wysokości zasiłku stałego należnego danej osobie. Jak prawidłowo ustaliło Kolegium w oparciu o akta sprawy administracyjnej, decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] skarżącemu od dnia 1 sierpnia 2013 r. został przyznany zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Wobec tego uwzględniając, iż kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej w chwili orzekania przez organ wynosiło 542 zł, zgodnie z prawem doszło do zmiany decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek stały w ten sposób, wysokość tego zasiłku została określona jako różnica pomiędzy 542 zł i 153 zł tj w kwocie 389 zł. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270) Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło