II SA/Bd 1160/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi P. F. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę. Komendant Miejski Policji (KMP) w G. rozkazem personalnym z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.), art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwolnił ze służby w Policji z dniem 10 czerwca 2014 r. aspiranta P. F. – referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego I Wydziału Prewencji KMP w G. - skarżącego. W uzasadnieniu powyższego rozkazu personalnego stwierdzono, że w dniu 03.04.2014 r. do KMP w G. wpłynęło zawiadomienie o orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej (WKL) MSW w B. z dnia 31.03.2014 r. stwierdzające, iż aspirant P. F. jest całkowicie niezdolny do służby w Policji i zaliczające go do trzeciej grupy inwalidów, z tym ustaleniem, że inwalidztwo to pozostaje w związku ze służbą. W dniu 09.04.2014 r. do KMP w G. wpłynęło pismo aspiranta P. F., z dnia 08.04.2014r., w którym poinformował o wydaniu przez WKL MSW w B. zawiadomienia o orzeczeniu i uznaniu go za całkowicie niezdolnego do służby w Policji oraz że nie zgadza się z treścią tego zawiadomienia i będzie korzystał z prawa do jego kontroli instancyjnej. W dniu 5.05.2014r. do KMP w G. wpłynął raport P. F. z dnia 30.04.2014 r., w którym poinformował o wydaniu przez WKL MSW w B. orzeczenia o całkowitej niezdolności do służby w Policji. W związku z tym wniósł o zwolnienie ze służby w Policji w trybie obligatoryjnej przesłanki wynikającej z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. W dniu 12.05.2014 r. policjantowi udzielono odpowiedzi, iż podstawą zwolnienia ze służby w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, jest prawomocne orzeczenie Komisji Lekarskiej MSW oraz zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy upływ 12 miesięcy zaprzestania służby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. W tym czasie do KMP w G. tj. 5 maja 2014 r. nie wpłynęło prawomocne orzeczenie WKL MSW w B. W dniu 13.05.2014 r., P. F. złożył kolejny raport, w którym podtrzymał wniosek z dnia 30.04.2014 r. o zwolnienie ze służby w Policji w dniu wystąpienia przesłanki obligatoryjnej wynikającej z art. 41 ust. 1 pkt 1. W dniu 22.05.2014 r. do KMP w G. wpłynęło orzeczenie WKL MSW w B. zatwierdzone przez Przewodniczącego Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. w dniu 15.05.2014 r. Organ wyjaśnił, że P. F. od dnia 19.06.2013 r. nieprzerwanie przebywał na zwolnieniach lekarskich, jednak w raportach z dnia 30.04.2014 r. i z dnia 13.05.2014 r. wyraził chęć zwolnienia ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, jako termin zwolnienia wskazując dzień wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji tj. wpływu do KMP w G. prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej. Niezwłocznie po otrzymaniu orzeczenia WKL MSW w dniu 22.05.2014 r. pracownica komórki kadrowej telefonicznie skontaktowała się z P. F. i poinformowała go o wpłynięciu zatwierdzonego orzeczenia, oraz o przygotowaniu projektu rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji z dniem 22 maja 2014 r. i zapytała o możliwość odbioru tego rozkazu w dniu 22.05.2014 r. w przypadku jego podpisania. Zainteresowany w trakcie rozmowy przekazał, iż w ciągu kilkunastu minut odpowie, czy będzie mógł odebrać decyzję w tym dniu. Z uwagi na brak kontaktu ze strony P. F. ustalono termin zwolnienia ze służby w Policji na dzień 10.06.2014 r. Niniejszej decyzji organu I instancji na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, nadano rygor natychmiastowej wykonalności, z uwagi na wyjątkowo ważny interes strony. Organ I instancji uzasadnił to tym, że P. F. w swoim raporcie z dnia 30.04.201 4r. wniósł o zwolnienie go ze służby w Policji " ... w trybie obligatoryjnej przesłanki wynikającej z art. 41 ust.1 pkt 1 ustawy o Policji ...", co potwierdził i sprecyzował w raporcie z dnia 13.05.2014 r. gdzie stwierdził, że: " ... nadal podtrzymuję złożony wniosek z dnia 30.04.2014 r. o zwolnienie mnie ze służby w Policji w dniu wystąpienia przesłanki obligatoryjnej wynikającej z art. 41 ust. 1 pkt 1 ...". Organ wyjaśnił, że prawomocne orzeczenie WKL MSW w B. wpłynęło do KMP w G. w dniu 22.05.2014 r. i w tym dniu wystąpiła obligatoryjna przesłanka wynikająca z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji – organ otrzymał prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej stwierdzające całkowitą niezdolność do służby P. F., będące podstawą zwolnienia ze służby w omawianym trybie. W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego skarżący zarzucił: I. naruszenie przepisów prawa materialnego – tj.: 1. art. 41 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. z 2007r., Nr 43, poz. 277 ze zm. - dalej jako "UoP"), poprzez wadliwe jego zastosowanie i w konsekwencji wydanie rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w policji z dniem 10 czerwca 2014 r., pomimo tego, że ustalony w sprawie stan faktyczny uniemożliwiał zastosowanie zwolnienia na podstawie tegoż przepisu, a tym samym wydania rozkazu personalnego z naruszeniem prawa oraz słusznego interesu prawnego odwołującego a tym samym podejmowanie przez organ czynności z naruszeniem zaufania strony do władzy publicznej oraz prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę działania praworządności organu administracji publicznej. 2. naruszenie art. 108 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa, poprzez jego wadliwą wykładnię i nieuzasadnione zastosowanie w sprawie i w konsekwencji nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo braku takich przesłanek faktycznych, co w sposób istotny spowodowało naruszenie faktycznego prawa odwołującego do odwołania się od decyzji organu I instancji, bowiem został on zwolniony ze służby jeszcze przed rozpoznaniem sprawy przez organ II instancji, a także zaniechania szczegółowego uzasadnienia zastosowania tego trybu, ograniczając się jedynie do lakonicznych wywodów w tej materii, co nie sposób jest uznać jako spełniające wymogi powołanych przepisów. II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy –tj.: 3. naruszenie art. 7 i 8 kpa w zw. z art. 10 § 1 kpa oraz w zw. z art. 77 § 1 kpa, poprzez naruszenie kilku z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – t.j: zasadę prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, zasadę praworządności i słusznego interesu strony, a także zasadę narzucającą organowi obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a tym samym przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób całkowicie arbitralny i władczy. 4. naruszenie art. 81 kpa w zw. z oczywistym naruszeniem art. od 7 - 10 § 1 kpa, poprzez ograniczenie uprawnień strony do możliwości gromadzenia materiału dowodowego w zakresie obrony swojego interesu prawnego, ograniczenie jego prawa do składania wniosków dowodowych, jak również w ogóle udziału w poszczególnych etapach tego postępowania, a także posiadania możliwości do realnego czasookresu, w którym bez uszczerbku na swoim zdrowiu będzie mógł on wypowiedzieć się, co do zebranych w sprawie dowodów . Na tej podstawie, z uwagi rozmiar uchybień norm przepisów o postępowaniu, których dopuścił się organ I instancji oraz zaniechanie w zasadzie w znacznym stopniu przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego w sprawie, na podstawie art. 138 § 2 kpa skarżący wniósł o: 1. uchylenie w całości zaskarżonego Rozkazu Personalnego Komendanta Miejskiego Policji w G. Nr [...] z dnia [...] w sprawie zwolnienia ze służby i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ze wskazaniem w uzasadnieniu wydanej decyzji na kwestie, które organ ten powinien wziąć czy też mieć na uwadze podczas ponownego rozpoznania sprawy (wskazówek), którymi winien się kierować, względnie, w wypadku nie przychylenia się do powyższego żądania, 2. uchylenie w całości zaskarżonego Rozkazu Personalnego Komendanta Miejskiego Policji w G. Nr [...] z dnia [...] w sprawie zwolnienia ze służby i orzeczenie, co do istoty sprawy poprzez uznanie, że zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 nastąpiło z naruszeniem wskazanego trybu (art. 138 § 1 pkt. 2 kpa). Komendant Wojewódzki Policji w B. (KWP) rozkazem personalnym nr [...], z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny organu I instancji w całości. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia KWP podkreślił, że rozkaz personalny KMP w G. wydany został na wniosek skarżącego i że podstawą zwolnienia go ze służby było orzeczenie przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby. Organ wyjaśnił, że skarżąc z powodu długotrwałej absencji chorobowej w dniu 10.07.2013 r. został skierowany do WKL MSWiA w B. w celu ustalenia stanu zdrowia i dalszej przydatności do służby. WKL MSWiA orzeczeniem z dnia 31.03.2014 r. uznała skarżącego za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w dniu 15.05.2014 r. zatwierdziła wyżej wymienione orzeczenie. W związku z zatwierdzeniem przez OKL MSWiA w Łodzi orzeczenia o uznaniu skarżącego za całkowicie niezdolnego do służby w Policji, została spełniona przesłanka do obligatoryjnego zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Przepis ten bowiem nie pozostawia organom Policji swobody w podejmowaniu decyzji o zwolnieniu, lecz nakłada obowiązek zwolnienia ze służby policjanta, w stosunku do którego komisja lekarska orzekła trwałą niezdolność do służby. Stosownie natomiast do treści art. 43 ust. 1 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie między innymi art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Skarżący od 20.06.2013 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich, tak więc bliski był termin 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby co skutkowałoby wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby z urzędu. Jednak złożył dwa raporty (z dnia 20.04.2014 r. i z dnia 13.05.2014 r.) o zwolnienie ze służby, więc decyzja została wydana na jego wniosek tuż przed upływem dwunastomiesięcznego okresu ochrony. W związku z powyższym organ stwierdził, że Komendant Miejski Policji w G. zastosował właściwą podstawę prawną zwolnienia ze służby P. F. i podkreślił, że skarżący wnosił raportami z dnia 20.04.2014 r. i z dnia 13.05.2014 r. o zwolnienie w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji oraz chciał skorzystać z uprawnień wynikających z art. 117 ww. ustawy, które mógł uzyskać jedynie będąc zwolnionym na zastosowanej przez organ I instancji podstawie prawnej. Oceniając przyjęte przez Komendanta Miejskiego Policji w G. przesłanki zwolnienia P. F. Komendant Wojewódzki Policji uznał, że organ pierwszej instancji wziął pod uwagę całokształt sytuacji faktycznej i prawnej, które szczegółowo przedstawił uzasadnieniu skarżonej decyzji. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenie norm prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 108 § 1 kpa, polegającego na nadaniu rygoru wykonalności decyzji indywidualnej organ stwierdził, że również decyzjom nieostatecznym, wydawanym przez upoważnione do tego organy administracyjne, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W tym przypadku organ pierwszej instancji uznał, że wyjątkowo ważny interes strony, sygnalizowany jako zamiar jak najszybszego zwolnienia ze służby w Policji, wymaga nadania rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie KWP z treści raportów skarżącego z dnia 30.04.2014 r. jak i 13.05.2014 r. wynika, że chciał być jak najszybciej zwolniony. Nalegał w nich na zwolnienie, pomimo iż do przełożonego w sprawach osobowych nie wpłynęło jeszcze prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej. W tej sytuacji organ pierwszej instancji na podstawie treści raportów skarżącego mógł ocenić, że jak najszybsze zwolnienie ze służby w Policji stanowi jego wyjątkowo ważny interes i nadanie rygoru skarżonej decyzji nie naruszało norm prawa procesowego oraz nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie organu II instancji skarżący zarzucił naruszenie norm prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i poprzedzającego go rozkazu organu I instancji, orzeczenie, że zaskarżone rozkazy nie podlegają wykonaniu oraz zawarcie w wydanym wyroku oceny prawnej oraz wytycznych dla organów do dalszego procedowania w sprawie, które będą dla nich wiążące. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej w skrócie jako "ppsa" sąd orzeka na podstawie akt sprawy, oraz stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego rozkazu personalnego będącego decyzją administracyjną, w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza on prawa w sposób skutkujący koniecznością jego uchylenia ani stwierdzenia nieważności. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687), dalej powoływanej jako "ustawa". Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Przepis art. 43 ust. 1 ustawy stanowi natomiast, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że w dniu 22.05.2014 r. do KMP w G. wpłynęło orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w B. (WKL MSW) nr [...] z dnia 31.03.2014 r. stwierdzające całkowitą niezdolność P. F. do służby w policji z powodu ustalonej tym orzeczeniem choroby mającej związek ze służbą. Skarżący w raporcie z dnia 30.04.2014 r. poinformował KMP w G., że nie będzie wnosił odwołania od orzeczenia WKL (vide: raport k-9) i załączył kopie pisma adresowanego do Przewodniczącego WKL w B. również informującego o tym, że nie będzie wnosił odwołania do Okręgowej Komisji Lekarskiej w Ł. od tego orzeczenia (vide: k-12). Orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w B. w dniu 15.05.2014 r. zostało zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. (vide: orzeczenie, koperta k 17 – 19 akt). W raporcie z dnia 30.04.2014 r. skarżący meldując KMP o fakcie wydania przez WKL orzeczenia o jego całkowitej niezdolności do służby w Policji, jednocześnie wniósł o zwolnienie go ze służby w Policji "w trybie obligatoryjnej przesłanki wynikającej z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji" (vide: k-9). Następnie w raporcie z dnia 13.05.2014 r. skarżący podtrzymał swój wniosek z dnia 30.04.2014 r. o zwolnienie go ze służby w Policji precyzując, że ma to nastąpić "w dniu wystąpienia przesłanki obligatoryjnej wynikającej z art. 41 ust. 1 pkt 1". Skarżący zastrzegł także, iż w przypadku zwolnienia go w innym terminie niż zgłoszony w obu jego raportach, podejmie kroki prawne ze skargą do NSA włącznie (vide: k-14). Wobec powyższej treści raportów skarżącego, organ I instancji zdecydował o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, z dniem 10.06.2014 r. W ocenie Sądu takie rozstrzygnięcie organu I instancji, w realiach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, należy uznać za prawidłowe. KMP miał zwłaszcza podstawy, aby uznać, że skarżący zgłosił - jak przewiduje to przepis art. 43 ust. 1 in fine - pisemne wystąpienie ze służby, co umożliwiło zwolnienie go ze służby przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby (w przypadku skarżącego okres 12 miesięcy kończył się z dniem 19.06.2014 r.). Ponadto organ niewadliwie uznał, że przesłanka obligatoryjna wynikająca z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, o której skarżący pisał w swoich raportach spełniła się z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia WKL, co wobec nie złożenia przez skarżącego odwołania nastąpiło w dniu 15.05.2014 r. Tak więc właściwie już w tym dniu mogłoby nastąpić zwolnienie skarżącego ze służby. Jednakże wtedy jeszcze KMP fizycznie nie dysponowała treścią orzeczenia WKL. Wpłynęło ono do KMP dopiero w dniu 22.05.2014 r. Wtedy też organ podjął próbę ustalenia ze skarżącym odpowiadającej jemu daty zwolnienia, lecz próba ta okazała się za sprawą skarżącego nie skuteczna (vide: notatka służbowa k-20). Wyznaczenie więc daty zwolnienia na dzień 10.06.2014 r., w tych okolicznościach wydaje się być logiczne i podyktowane wyłącznie chęcią spełnienia jak najszybciej wyraźnie wyartykułowanej woli skarżącego. W tych okolicznościach uzasadnione było także nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 108 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), wskazanym w sentencji decyzji przez organ I instancji, rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W uzasadnieniu rozkazu personalnego KMP wyjaśnił, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności następuje z uwagi na wyjątkowo ważny interes skarżącego, polegający na mocno akcentowanej w pismach skarżącego woli jak najszybszego zwolnienia go ze służby w Policji. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo odczytały wolę skarżącego jasno wyrażoną w jego raportach z dnia 30.04.2014 r. i 13.05.2014 r. co najmniej nie odwlekania zwolnienia go ze służby, w których to raportach skarżący oceniał dotychczasowe zachowanie organu, jako naruszanie jego praw wynikających z ustawy o Policji. Mając na uwadze powyższe, uznając że ani zaskarżony rozkaz personalny, ani poprzedzający go rozkaz personalny organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, orzeczono na podstawie art. 151 ppsa o oddaleniu skargi.