II SA/Bd 1166/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku oddala skargę Decyzją z [...] 2006 r., Nr [...] Wójta Gminy P. na podstawie art.104 KPA oraz art. 5 ust. 1, art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2003 r. Nr 228 poz. 2255 z póz. zm.) odmówiono M. U. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła oraz z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Uzasadniając swoją decyzję organ pierwszej instancji stwierdził, iż przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych określają zasady przyznawania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. Podstawowymi przesłankami uprawniającymi do otrzymania tego świadczenia jest wychowywanie dziecka oraz osiąganie dochodu na osobę w rodzinie nieprzekraczającego kwoty ustawowego kryterium dochodowego tj. 504,00 zł. Zgodnie z zapisem wyżej cytowanej ustawy w okresie od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na podstawie dochodu uzyskiwanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2005. W niniejszej sprawie w roku 2005 przychód wyniósł z posiadanej ziemi 51896,82 zł. Łączny dochód rodziny z 2005 r. - 51896,82 zł. - miesięczny 4324,74 zł co po przeliczeniu na osobę w rodzinie daje nam kwotę 540,59 zł która przekracza ustawowe kryterium dochodowe o kwotę 36,59 zł na osobę. Odwołując się od decyzji Wójta Gminy P. M. U. kwestionując prawidłowość wyliczenia dochodu rodziny podniosła, że z powodu suszy poniosła straty około 35 %, wnosząc o uwzględnienie tej okoliczności przy wyliczaniu dochodu z gospodarstwa rolnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., po rozpoznaniu odwołania M. U. decyzją z [...] 2006 r., Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium uzasadniając swoje stanowisko podzieliło ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji wskazując jednocześnie, że zgodnie z art. 5 ust. 1 podstawowymi przesłankami uprawniającymi do otrzymywania zasiłku rodzinnego jest wychowywanie dzieci oraz osiąganie dochodu na osobę w rodzinie nieprzekraczającego kwoty 504,00 zł, przy czym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W przedmiotowej sprawie, jak wskazał organ odwoławczy, miesięczny dochód rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym 2005 wyniósł 540,59 zł. Przy czym na tak ustalony dochód składał się dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego o pow. 28,1430 ha przeliczeniowego w wysokości 4324,74 zł (28,1430x153,67) tj. 540,59 zł miesięcznie (4324,74: 8). Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe wynikające z art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym w przypadku, gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969), (tj. 153,67zł). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. skarżąca zakwestionowała prawidłowość wyliczenia dochodu rodziny podnosząc jednocześnie, że z powodu suszy poniosła straty około 35 %. Wniosła o uwzględnienie tej okoliczności przy wyliczaniu dochodu z gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi powołując się na tożsame argumenty jak w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie pomiędzy stronami postępowania bezsporne pozostają okoliczności faktyczne związane z ilością osób wchodzących w skład gospodarstwa rodzinnego oraz wielkości gospodarstwa rolnego pozostającego w użytkowaniu skarżącej. Sporna natomiast pozostaje kwestia sposobu ustalania dochodu osób prowadzących gospodarstwo rolne. Dlatego też dla rozwiązania tego problemu zasadne jest przytoczenie postanowień art. 5 ust. 8 i 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie, z którymi przyjmuje się, że dochód z 1 ha przeliczeniowego jest równoważny temu stanowiącemu podstawę obliczenia podatku rolnego oraz, że do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem: - oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego, - gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnie produkcyjną, - gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. W przepisach tych wymienione zostały obniżenia dochodu gospodarstwa domowego utrzymującego się z gospodarstwa rolnego. W ustawie o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje się żadnych możliwości odstąpienia od kryteriów dochodowych ustalonych w art. 5 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy, w myśl których podstawowe kryterium dochodowe wynosi 504 zł. w przeliczeniu na osobę w rodzinie, a jeżeli w jej skład wchodzi dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności zasiłek, rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodzinny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. Dlatego też każde nawet najbardziej symboliczne przekroczenie dochodu na osobę w rodzinie musi stanowić podstawę do odmowy przyznania zasiłku rodzinnego, gdyż decyzje podejmowane w tym zakresie mają charakter uznaniowy i organy administracji poczyniwszy określone ustalenia faktyczne mają obowiązek orzec w sposób określony bezpośrednio w przepisach prawa. W rozpatrywanej sprawie skarżąca podnosi, że brak możliwości obniżenia dochodu dla potrzeb ustalania prawa do zasiłku rodzinnego w przypadku dotknięcia jej gospodarstwa rolnego suszą jest wysoce krzywdzące. Stanowisko takie, zdaniem sądu stanowi zbyt duże uproszczenie. Dotknięcie gospodarstwa rolnego klęską suszy w określonym procencie nie musi bezpośrednio przekładać się na wysokość dochodu gospodarstwa rolnego, gdyż może ono znajdować przełożenie na cenę produktów rolnych. Ponadto zasiłki rodzinne są częścią szeroko rozumianego systemu pomocy społecznej. W związku z czym, ich przyznawanie nie może być uzależnione od innych podstaw prawnych przyznawania pomocy społecznej. W tym konkretnym przypadku należy odnieść się do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych realizacji przyznawania pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109), z którego wynika, że osoby, które poniosły straty w gospodarstwie rolnym powyżej 30% mogą ubiegać się o pomoc państwa. Z powyższego wynika, że prawodawca jako formę pomocy dla osób prowadzących gospodarstwa dotknięte klęską suszy przewidział inną formę pomocy niż zmiana sposobu przyznawania zasiłków rodzinnych. W założeniu teoretycznym powinna ona wyrównywać poniesione z tego tytułu straty. Dlatego też postępowanie organów administracji przyjmujących za podstawę ustalenia dochodu rodziny M. U. nie naruszało prawa, gdyż klęska suszy może stanowić samoistną podstawę do ubiegania się o inne świadczenia. Ponadto dochód rodziny przyjmowany jako podstawa do przyznania zasiłków rodzinnych uwzględniany jest w tym przypadku za rok 2005. Skarżąca odwołuje się natomiast do klęski suszy, która zaistniała w 2006 r., co nie miało wpływu na wysokość dochodu za 2005 r. Biorąc pod uwagę fakt, iż Sąd nie stwierdził innych naruszeń prawa, które mogły mieć wpływ na prawidłowość orzeczeń wydanych w postępowaniu administracyjnym, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.