II SA/Bd 1168/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Zakładu z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego ustalenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego postanawia odrzucić skargę. Skarżący Z. K. wniósł do Prezesa Zakladu pismo z dnia [...] sierpnia 2018 r. zatytułowane "zażalenie na postanowienie" Dyrektora Zakładu z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Zakład w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego odrzucenie i przekazał zażalenie do Sądu Rejonowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we [...]. Postanowieniem z dnia 14 września 2018 r. Sąd Rejonowy we [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznając powyższe zażalenie uznał się niewłaściwym do jego rozpoznania i na podstawie art. 464 sprawę przekazał zgodnie z właściwością do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi jest postanowienie Zakładu o zawieszeniu, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., prowadzonego przez ten organ postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Zdaniem sądu kwestionowane orzeczenie o zawieszeniu postępowania nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Bezsporne jest, że postępowanie o ustalenie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego toczy się w przedmiocie świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 z późn. zm.), powoływanej dalej jako u.s.u.s., ubezpieczenia społeczne obejmują bowiem ubezpieczenia w razie choroby i macierzyństwa, zwane dalej "ubezpieczeniem chorobowym. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 poz. 1257 ze zm.) sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych zostały zaliczone formalnie do spraw, przy których rozpoznawaniu stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Właściwość sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego, do rozpoznawania środków odwoławczych od decyzji Zakładu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych potwierdzają również regulacje u.s.u.s., zgodnie z którymi: ustalenie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych następuje w drodze decyzji wydawanych przez Zakład [...] (art. 83 ust. 1 pkt 4), od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 2), odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia (art. 83 ust. 3). Wyjątek stanowią sprawy przyznania świadczenia z ubezpieczenia społecznego w drodze wyjątku oraz sprawy o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie, w których właściwość sądu administracyjnego wynika z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Do tej kategorii spraw sprawa niniejsza się jednak nie zalicza. Odmienne regulacje dotyczą spraw o przyznanie świadczenia z ubezpieczenia społecznego w drodze wyjątku oraz spraw o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie, w których właściwość sądu administracyjnego wynika z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Do tych kategorii sprawa niniejsza się jednak nie zalicza. Wymienione przepisy (za wyjątkiem art. 83 ust. 4 u.s.u.s.) uprawniają zatem do wniosku, że punktem wyjścia do oceny dopuszczalności kognicji sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania o przyznanie jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy jest ustalenie, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie występuje co do zasady kognicja sądu administracyjnego (por. uchwała NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., I OPS 1/13 oraz uchwała SN z dnia 23 marca 2011 r., I UZP 3/10, OSNP 2011/17-18/233). Powyższy wniosek znajduje potwierdzenie w argumentacji szczegółowej, uwzględniającej treść przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Wskazany przepis ustanawia zasadę, zgodnie z którą dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego tylko na takie prawne formy działania organów administracji publicznej, o których mowa w punktach 1-7 tej normy oraz w sytuacjach przewidzianych przez ustawy szczególne, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 5 p.p.s.a. Oznacza to, że skarga na inne formy działania jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 lub 6 p.p.s.a. W sprawie zaskarżone zostało postanowienie wpadkowe o zawieszeniu postępowania wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Stosownie zaś do treści art. 83 "b" ust. 2 u.s.u.s. od wydanych w trakcie postępowania (w przedmiocie świadczeń z ubezpieczenia społecznego) innych postanowień Zakładu (niż kończące postępowanie, o których mowa w ust. 1 tego przepisu) zażalenie nie przysługuje (ust. 2). Zauważyć w tym miejscu należy następujące regulacje: stosownie do treści art. 180 § 1 k.p.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach; stosownie zaś do treści art. 123 u.s.u.s. w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że pierwszeństwo przy rozpoznawaniu spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych mają regulacje u.s.u.s., a nie normy k.p.a. W konsekwencji postanowienie o zawieszeniu postępowania wydane przez Zakład i zaskarżone do sądu nie podlega kwestionowaniu zażaleniem na podstawie art. 101 § 3 k.p.a., co wynika wprost z art. 83 "b" ust. 2 u.s.u.s. Jako postanowienie wpadkowe nie jest również kończącym postępowanie w sprawie ani rozstrzygającym sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Nie zostało również wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). W rezultacie nie podlega ono zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają, między innymi, w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone w rozpatrywanej sprawie postanowienie Zakładu [...] ze względu na swą niezaskarżalność i nieostateczność nie należy do kategorii postanowień wymienionych w powyższym przepisie. W związku z tym nie jest dopuszczalne skontrolowanie legalności tego postanowienia przez sąd administracyjny. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.