II SA/Bd 1169/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Asystent sędziego Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. L. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Orzeczeniem z dnia [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w[...], działając na podstawie art. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141 z 2008 r., poz. 892 z późn. zm.) po rozpoznaniu u W. L.: osobowości o cechach nieprawidłowych, krwinkomoczu - do dalszej diagnostyki, skrzywienia przegrody nosa nie upośledzającej oddychania oraz braków uzębienia (§ 68 p. 1, § 48 p. 10, § 26 p. 3 § 24 p. 1 - rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15 z 2010 r., poz. 80), uznała go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, zaliczając do kategorii zdrowia "N". W odwołaniu zainteresowany zwrócił się do organu o przeprowadzenie kolejnego badania, gdyż w orzeczeniu zawarto stwierdzenie "krwinkomocz – do dalszej diagnostyki". Odnosząc się do diagnozy o cechach nieprawidłowych jego osobowości, zwrócił uwagę na to, ze czterokrotnie przechodził badania psychologiczne i psychiatryczne. Po każdym z nich stawiano inną diagnozę – reakcje nerwicowe, osobowość o cechach neurotycznych. Za trzecim razem nie stwierdzono żadnego schorzenia, a za czwartym – osobowość o cechach nieprawidłowych. Zróżnicowany opis schorzenia w ocenie odwołującego się nie może stanowić potwierdzenia rozpoznania osobowości noszącej cechy nieprawidłowe. W piśmie uzupełniającym odwołujący wyraził pogląd, że organ I instancji rażąco przeprowadził postępowanie dowodowe, zatem nie ma potrzeby przeprowadzania kolejnego postępowania i badania krwinkomoczu, badania psychologicznego i psychiatrycznego, gdyż zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem z dnia [...] utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że badania laboratoryjne moczu wykonane dla potrzeb TWKL w dniach 31 maja 2010 r. i 13 lipca 2010 r. wykazały u zainteresowanego nieprawidłową ilość erytrocytów świeżych i wyługowanych oraz obecność krwi w moczu, przy czym badaniem USG jamy brzusznej zmian nie stwierdzono. W ocenie organu wynik badania moczu daje podstawę do rozpoznania krwinkomoczu, który zgodnie z zał. nr 1 do rozp. MON z dnia 8 stycznia 2010 r. uzasadnia zastosowanie kwalifikacji orzeczniczej - § 48 p 10 co skutkuje jednoznacznie kat. zdr. "N" - niezdolny jako kandydat do zawodowej służby wojskowej, zgodnie z grupą I w/w załącznika. Stwierdzono, ze schorzenie to wymaga dalszej szczegółowej diagnostyki w Poradni Nefrologicznej. Podniesiono również, że komisja lekarska nie wzięła pod uwagę dołączonego do odwołania wyniku badania krwi, ponieważ badanie to nie jest istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W czasie czynności orzeczniczych wykonano kolejne badanie psychologiczne, na podstawie których konsultujący psychiatra stwierdził u orzekanego osobowość o cechach nieprawidłowych, co zdaniem organu dało podstawę do zastosowania kwalifikacji orzeczniczej - § 68 p. 1, co również skutkuje jednoznacznie orzeczeniem kat. zdrowia "N" - niezdolny jako kandydat do zawodowej służby wojskowej. Komisja lekarska zauważyła też, że reakcje nerwicowe, osobowość neurotyczna mieszczą w pojęciu osobowość o cechach nieprawidłowych. Mając na uwadze orzeczenie TWKL Nr[...], w którym z powodu osobowości o cechach nieprawidłowych orzekany został uznany za niezdolnego jako kandydat do zawodowej służby wojskowej oraz ze względu na charakter i stopień nasilenia tego schorzenia, a także w myśl art. 138 § 2 Kpa, RWKL uchyliła w całości orzeczenie TWKL nr [...] z dnia [...] r. i zarządziła przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego i psychiatrycznego celem obiektywnej oceny stanu psychicznego orzekanego. W skardze do sądu W. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia organu odwoławczego w całości jako naruszającego prawo i przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, zarzucając, iż wydane zostało na skutek rażącego naruszenia prawa materialnego. W treści skargi skarżący zawarł dokładny opis poszczególnych etapów toczącego się w jego sprawie postępowania wraz z przytoczeniem i potwierdzeniem podnoszonych przez niego zarzutów m.in. w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji. Ponadto skarżący zarzucił, że RWKL w zaskarżonym orzeczeniu nie odniosła się do zarzutów skarżącego dotyczących nieuwzględnienia badania psychiatrycznego z dn. 31 maja 2010 r., ani niewłaściwego zastosowania przepisów kpa; poinformowała natomiast, że krwinkomocz wymaga dalszej diagnostyki w poradni nefrologicznej. Zdaniem skarżącego art.138 § 2 Kpa zastosowany został przez organ nieprawidłowo, ponieważ Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska powinna zastosować art. 136 K.p.a., czyli przeprowadzić lub zlecić przeprowadzenie dodatkowego postępowania w sprawie krwinkomoczu, a więc badania w poradni nefrologicznej. Skarżący zauważył ponadto, że w związku z tą sprawą poniósł znaczne koszty m.in. przeprowadził korekcję wzroku w celu usunięcia krótkowzroczności, dyskwalifikującej go jako kandydata do Studium Oficerskiego w[...]. Wskazał również, że jest osobą niezarabiającą, co być może do tej pory zmieniłoby się, gdyby nie postępowanie komisji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosząc o oddalenie skargi wskazał, iż zastosowana kwalifikacja orzecznicza rozpoznanych schorzeń była prawidłowa, odpowiednia do stopnia ich zaawansowania i uzasadniała zaliczenie skarżącego do kategorii zdrowia "N". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Zakres właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), który w § 2 stanowi, iż Sąd sprawuje kontrolę zaskarżonych rozstrzygnięć pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że rozpatrując skargę na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej Sąd bada prawidłowość postępowania administracyjnego poprzedzającego określenie stanu zdrowia orzekanego, w szczególności czy zbadanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie i badaniach, a następnie czy dokonana przez odpowiednią wojskową komisję lekarska ocena zdolności do służby wojskowej jest zgodna z przepisami rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do poddania merytorycznej ocenie rozpoznania dokonanego przez uprawnionych lekarzy, jak i kwalifikacji badanego do określonej jednostki wykazu chorób i ułomności. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), żołnierzem zawodowym może być osoba posiadająca obywatelstwo polskie, o nieposzlakowanej opinii, której wierność dla Rzeczypospolitej Polskiej nie budzi wątpliwości, posiadająca odpowiednie kwalifikacje oraz zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Natomiast art. 5 ust. 1 stanowi, że zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. W świetle powyższego, kontrola legalności orzeczeń wojskowych komisji lekarskich orzekających o zdolności do służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności orzekanego do określonej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Rozpatrując skargę Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa. Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia (tak jak w typowym badaniu lekarskim), ale rozstrzygnięcie o zdolności do służby wojskowej. Wiedza medyczna służy w tym wypadku do kwalifikacji stanu zdrowia i zakwalifikowania go, zgodnie z kazuistyką załączników i wykazów, do jednej z kategorii zdolności do służby wojskowej w ramach określonej grupy. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że w sprawach ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej zasadnicze znaczenie ma kwestia zebrania odpowiednich danych co do wiedzy medycznej, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby. Z uwagi na powyższe w pierwszej kolejności należy podkreślić, że przedmiotem oceny sądu jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia[...] , utrzymującej w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia[...]. Przeprowadzone na potrzeby wydania rozstrzygnięcia w sprawie, aktualne badanie lekarskie potwierdza postawioną diagnozę i kwalifikację schorzeń na podstawie zapisów rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15 z 2010 r., poz. 80). Przepis § 48 p. 10 załącznika do rozporządzenia stanowi, że "krwiomocz i białkomocz do diagnostyki" stanowią i świadczą dla grupy I o niezdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej – kat. zdrowia "N". Określenie do diagnostyki nie oznacza konieczności przeprowadzania dalszych badań do przyjęcia stosownej kwalifikacji w przedmiocie oceny zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Jest ono wymagane celem prowadzenia stosownego leczenia, stąd zapis odpowiadający treści zawartej w rozporządzeniu, nie pozwala na zakwestionowanie poczynionego ustalenia w tym zakresie. Trzeba też dodać, że badanie z 31 maja 2010 r. i 13 lipca 2010 r. potwierdza fakt występowania nieprawidłowej ilości erytrocytów i obecność krwi w moczu. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że organ ustalając występowanie schorzenia o jakim mowa w § 48 p. 10 zał. do cyt. rozporządzenia orzekł na podstawie właściwych dowodów, wykonanych przez powołanych ku temu specjalistów i w warunkach, których sąd nie ma podstaw do kwestionowania. Pominięcie przedłożonych wyników załączonych do odwołania, po wydaniu wcześniejszego orzeczenia nie narusza reguł postępowania dowodowego. Powszechnie wiadomym jest fakt, że specjaliści z reguły korzystają z analizy konkretnego laboratorium, by uzyskać porównawczo najbardziej właściwy obraz wyników. Wyniki badania przedłożone przez stronę nie zwalniają od konieczności przeprowadzenia stosownych badań przez jednostki orzecznicze. Odnosząc się do podnoszonego zarzutu jakoby RWKL nie uwzględniła wyniku badania psychiatrycznego z dnia 31 maja 2010 r. uznać należy jego bezzasadność, ponieważ w czasie czynności orzeczniczych w dniu [...] r. badaniem psychologicznym stwierdzono u orzekanego zaburzenia nerwicowe, co potwierdza poprzednie ustalenia zawarte w prawomocnych orzeczeniach TWKL (Nr [...] oraz Nr[...]). Ze względu na to, że rozpoznanie to nie zostało uwzględnione w orzeczeniu wydanym przez organ I instancji RWKL orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. uchyliła orzeczenie TWKL i zaleciła przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego i psychiatrycznego. Kolejne badanie potwierdziło istnienie u skarżącego osobowości o cechach nieprawidłowych, co spotkało się z prawidłową kwalifikacją orzekającego organu, tj. przyjęciem podstawy do zastosowania kwalifikacji orzeczniczej - § 68 p. 1 - co również skutkuje jednoznacznie kat. zdrowia "N" - niezdolny jako kandydat do zawodowej służby wojskowej zgodnie z cyt. powyżej rozporządzeniem MON. Jak wynika z akt RWKL poinformowała skarżącego, że w rozpoznaniu "osobowość o cechach nieprawidłowych" mieszczą się między innymi reakcje neurotyczne i osobowość neurotyczna. Zgodnie zaś z wiedzą medyczną osobowość o cechach nieprawidłowych nie jest chorobą psychiczną co potwierdza opinia Kierownika Kliniki Psychiatrii [...] Szpitala Klinicznego z Polikliniką w [...] z dnia [...] r., który nie stwierdził u skarżącego takiej patologii i nie wymaga to leczenia psychiatrycznego. Jak wynika z akt sprawy, orzeczenie organu pierwszej instancji zostało wydane na podstawie wykonanych badań oraz konsultacji specjalistycznych. Wynika z nich, że rozpoznane u skarżącego schorzenia, wbrew twierdzeniu skarżącego, czynią go niezdolnym do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Podkreślić należy, iż subiektywna ocena skarżącego w tym zakresie, nie może stanowić podstawy do uznania, że jest on zdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Oceniając pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym rozstrzygnięcie będące przedmiotem zaskarżenia, Sąd uznał, że odpowiada ono prawu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci tych badań nie budził wątpliwości, zaś skarżący nie wykazał w żaden sposób, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. Uzupełniająco też Sąd zauważa, że wojskowe komisje lekarskie opierają się na badaniach poprzedzających wydanie orzeczenia i to one daję podstawę do określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej. O ile stan zdrowia zainteresowanego ulegnie zmianie, może nastąpić zmiana oceny zdolności do zawodowej służby wojskowej. W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, że skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).