II SA/Bd 1172/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia 1. ustanowić adwokata, 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. Pismem z dnia 23 sierpnia 2011r. K. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką, osiągając comiesięczny dochód ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł., córka natomiast z wynagrodzenia za pracę uzyskuje comiesięczny dochód w wysokości ok. [...] zł. Skarżąca nie zadeklarowała żadnego posiadanego majątku, jako konieczne wydatki wskazała czynsz w wysokości [...] zł, prąd ok. [...] zł, telefon [...] zł, leki – ok. [...] zł. Skarżąca do formularza wniosku załączyła orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, a także dowód wysokości emerytury. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2011r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym od powyższego postanowienia sprzeciwie skarżąca wskazała, iż nie posiada żadnych oszczędności, nie jest zatem w stanie pokryć wysokich kosztów postępowania sądowego i zastępstwa procesowego. Skarżąca ponadto podniosła, iż nie może liczyć na pomoc finansową córki. Wskazała również, iż w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem, w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Odnośnie zawartych w sprzeciwie twierdzeń skarżącej co do wysokości kosztów postępowania sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego, wyjaśnić należy, iż na obecnym etapie postępowania skarżąca obowiązana jest do uiszczenia jednorazowego wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Powyższe wynika z § 2 ust. 3 pkt 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), zgodnie z którym w sprawach skarg nieobjętych wpisem stosunkowym z zakresu kombatantów, pobiera się wpis stały w wysokości 100 zł. Kwestia natomiast wynagrodzenia adwokata, przyznania którego domaga się skarżąca, regulowana jest przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c cyt. rozporządzenia, za udział w posterowaniu przed sądem pierwszej instancji w sprawach niewymienionych w pkt 1 lit. a (sprawa, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna) oraz b (skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego), minimalnie przysługuje pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 240 zł. Jest to jednak wynagrodzenie minimalne, które ulec może powiększeniu. Zwrócić zatem uwagę należy, iż wymienione, rzeczywiste kwoty znacznie odbiegają od kwot podawanych przez skarżącą, jako niemożliwe przez nią do zapłacenia. Jak wynika z zawartych w przedłożonym przez skarżącą formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji, skarżąca osiąga comiesięczny dochód ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Podkreślenia wymaga, iż kwota ta zasadniczo równa jest kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę, które od dnia 1 styczna 2012r. wynosi 1.500 zł, co wynika z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 r. (Dz. U. Nr 192 poz. 1141), wydanego na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.). Powyższe oznacza, iż skarżąca, uzyskując stały dochód w wysokości równej najniższemu miesięcznemu wynagrodzeniu, nie jest osobą, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z uwagi jednakże na wysokość uzyskiwanego dochodu w odniesieniu do koniecznych comiesięcznych wydatków, z uwzględnieniem braku oszczędności, uznać należy, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymanie koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, samotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja nie występuje. Wobec powyższego, sąd uznał częściową zasadność złożonego w niniejszej sprawie wniosku, gdyż wydaje się że przy poziomie przedstawionych wydatków skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymanie koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a .) W związku z powyższym należało na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec o przyznaniu wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.