II SA/Bd 1177/04

WyrokWSA w Bydgoszczy2005-03-02

Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz, Asesor WSA Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej może zostać wydana na podstawie domniemań i niepełnego materiału dowodowego, bez jednoznacznego ustalenia faktów i odniesienia się do wszystkich zarzutów strony?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz jednoznacznego wskazania faktów uznanych za udowodnione, dowodów na których się oparł, a także przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom. W przypadku braku takich elementów, rozstrzygnięcie sprawy, w tym stwierdzenie jej bezprzedmiotowości, jest niedopuszczalne, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej dwóch otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucili, że organy nadzoru budowlanego oparły swoje rozstrzygnięcia na domniemaniach i niewiarygodnych zeznaniach świadków, nie odnosząc się do wszystkich podniesionych kwestii, w tym wykonania okien w 1995 r. Organy obu instancji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Barbary i Wiesława S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. II SA/Bd 1177/04 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia [...] 2004 r. umorzył jako bezprzedmiotowe wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej dwóch otworów okiennych znajdujących się w ścianie szczytowej wielorodzinnego budynku mieszkalnego położonego w T. przy ul. [...] wobec stwierdzenia, iż zarówno budynek jak i wspomniane okna nie zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej. W odwołaniu od tej decyzji Barbara i Wiesław S. podnieśli, iż ich zamiarem jest nie tyle dochodzenie tego, czy sam budynek został zbudowany legalnie, ile czy zgodnie z prawem zostały wykonane otwory okienne znajdujące się 0,83 m od granicy ich działki. Zarzucili, iż w toku postępowania Inspektor Powiatowy wobec braku dokumentów u właściciela budynku oparł się na zeznaniach świadków, którzy są odpowiedzialni za istniejący stan rzeczy, ponieważ uczestniczyli w procesie budowy z racji pełnionych funkcji - nie mogą więc być wiarygodni. Ponadto przebudowując budynek w roku 1995 r. i zmieniając sposób jego użytkowania właściciel budynku nie dostosował go do obowiązującego Prawa Budowlanego z 1982 r. Nawet dopuszczając możliwość odstępstw od obowiązujących przepisów, było ono możliwe tylko na wniosek, po zasięgnięciu odpowiednich opinii. Takiej zgody właściciel budynku również nie posiada, wobec tego ewentualna decyzja na budowę lub remont wydana z uwzględnieniem spornych okien z mocy prawa jest nieważna. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją nr [...] z dnia [...] 2004 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. W uzasadnieniu Inspektor Wojewódzki stwierdził, że zebrany obszerny materiał dowodowy bezspornie wskazuje, że przedmiotowe okna pobudowane zostały podczas budowy budynku. Nie można jednoznacznie stwierdzić, że sam budynek został pobudowany w latach 70-tych na podstawie pozwolenia na budowę, jednak analiza materiału dowodowego pozwala domniemać, że pozwolenie takie mogło zostać wydane. W związku z tym postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej dotyczącej ww. okien stało się bezprzedmiotowe, co uprawnia organ nadzoru budowlanego do umorzenia postępowania zgodnie z art. 105 kpa. Inspektor Wojewódzki zwrócił ponadto uwagę, że w okresie budowy obowiązywało rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, które w § 20 ust. 14 uprawniało właściwy organ nadzoru budowlanego do zezwolenia na usytuowanie budynku do wysokości 15 m, na granicy lub w odległości 1 m od granicy, gdy wymaga tego prawidłowa zabudowy i zostały zachowane odległości między budynkami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Barbara i Wiesław S. zarzucili, iż zaskarżona decyzja w sposób niedopuszczalny została oparta jedynie na przypuszczeniach i domniemaniach organów nadzoru budowlanego co do stanu faktycznego. Nie kwestionując możliwości postawienia ściany na granicy, stwierdzili, że powinna to być to ściana bez otworów okiennych i drzwiowych. Skarżący podnieśli, że w momencie samowoli budowlanej, jaką według nich jest cały budynek przy ul. [...], obowiązywało Prawo budowlane z 1966 r., stosownie do którego odstępstwa co do usytuowania budynku mogło nastąpić jedynie na wniosek. Tymczasem w niniejszej sprawie nie przedstawiono ani wniosku ani zgody sąsiadów na odstępstwa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do art. 107 § 1 tegoż Kodeksu jednym ze składników decyzji administracyjnej jest uzasadnienie faktyczne, które w myśl § 3 tegoż artykułu powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z treści powyższych przepisów wynika zatem, że rozstrzygając sprawę organ administracji musi jednoznacznie wskazać, które fakty uznaje za udowodnione, a ponadto dokonując takiego wskazania nie może uchylić się od wyraźnego przedstawienia w uzasadnieniu decyzji, na podstawie jakich dowodów uznał te fakty za udowodnione. Tymczasem w niniejszej sprawie Inspektor Wojewódzki uznając za bezsporny fakt, iż okna w ścianie budynku przy ul. [...] w T. znajdujące się od strony nieruchomości skarżących zostały wykonane podczas budowy tegoż budynku tylko ogólnikowo wskazał na zebrany materiał dowodowy w sprawie, nie odnosząc się ponadto do podniesionych w odwołaniu zarzutów co do braku wiarygodności zeznań świadków. Organ nie wypowiedział się także jednoznacznie co do faktu budowy tegoż budynku na podstawie pozwolenia na budowę w latach 70-tych, swoje rozstrzygnięcie w tej kwestii opierając nie na ustaleniach faktycznych, ale jedynie na domniemaniach. Nie odniósł się przy tym także w ogóle co do podnoszonej w toku postępowania administracyjnego przez skarżących możliwości wykonania spornych okien w czasie prac budowlanych w roku 1995. Takie braki postępowania nie pozwalają na rozstrzygnięcie sprawy, w tym także rozstrzygnięcie, czy rzeczywiście postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Mając na względzie powyższe na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie 200 ww. ustawy, uwzględniając wysokość poniesionego przez skarżących wpisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło