II SA/Bd 1179/05

Dnia 23 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik (spr.) asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. S.A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego kwotę 455, 00 zł (czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Bd 1179/05 UZASADNIENIE Przedsiębiorstwo "E.r" Spółka z o. o. w B., działając z upoważnienia inwestora "N. SA" w P. wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy w S. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym ul [...] w S. urządzenia nie związanego z funkcjonowaniem drogi - kabla energetycznego na okres od 18 lipca 2005 r. do 18 lipca 2006 r. Uwzględniając powyższy wniosek Burmistrz Miasta i Gminy S. wydał w dniu [...] 2005 r. na podstawie art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2000 r. nr 71, poz. 838; ze zm..), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. nr 140, poz. 1481) i uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] 2004 r. w sprawie ustalenia opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych na terenie miasta i gminy S. na cele nie związane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (Dz. Urz. Woj. [...] nr 107, poz. 1812), decyzję nr [...] zezwalającą N. SA w P. na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w celu umieszczenia na powierzchni 1,52 m- kabla energetycznego na okres od 18 lipca 2005 r. do 18 lipca 2006 r. i ustalającą z tego tytułu opłatę w wysokości 45,60 zł, płatną w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. W decyzji wskazano, iż z uwagi na uwzględnienie w całości żądania strony, zgodne z art. 107 kpa odstępuje się od jej uzasadnienia. Nadto w części decyzji zawierającej pouczenie zamieszczono w punkcie 3 sformułowanie, iż pozostawienie w pasie drogowym urządzenia po terminie określonym w decyzji wymaga złożenia (30 dni przed jego upływem) właściwego wniosku. Odwołując się od decyzji organu I instancji "N. SA" zarzuciła obrazę art. 40 ust. 1 i 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( t. j. Dz. U. 2004 nr 204, poz. 2086; ze zm.) w części dotyczącej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia na nim kabla energetycznego na okres od 18 lipca 2005 r. do 18 lipca 2006 r., t. j. przez 1 rok z jednoczesnym pouczeniem, że pozostawienie w pasie drogowym urządzenia po terminie określonym w decyzji wymaga złożenia właściwego wniosku, podczas gdy ustawa o drogach publicznych przewiduje, iż zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w takim celu ma charakter jednorazowy i następuje na czas nieoznaczony. W odwołaniu podniesiono jednocześnie, że kwestia jednokrotności decyzji zezwalającej na umieszczenie w pasie drogowym kabla energetycznego wiąże się ściśle z jednorazowością opłaty za zajęcie pasa drogowego tym celu. Powołano się przy tym na art. 40 ust. 11 ustawy o drogach publicznych, z którego wynika, iż opłatę taką (jedną opłatę, a nie opłatę w kolejnych latach ) nalicza się w decyzji administracyjnej przy udzielaniu na wniosek zainteresowanego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (w razie braku wniosku nie ma podstaw do nałożenia opłaty na kolejne lata) oraz na przepis art. 40 ust. 5 tejże ustawy, w którym podaje się jedynie sposób obliczenia opłaty, a użyte w nim określenie "roczna stawka opłaty" dotyczy zastosowania stawki aktualnej w danym roku, skoro ustawodawca nie przewidział żadnej regulacji w zakresie ustalania i poboru opłat w kolejnych latach. Niezależnie od zakwestionowania rocznego charakteru opłaty w odwołaniu zarzucono naruszenie przez organ I instancji art. 107 § 4 kpa, poprzez nie uzasadnienie decyzji, mimo iż wniosek dotyczył jedynie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a nie nałożenia opłaty, a nadto - nie wskazanie w jej podstawie prawnej konkretnego unormowania art. 40 ustawy, które ma w niniejszym przypadku zastosowanie. Decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., powołując się na art. 40 ust 1-3, 5, 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 (Dz. U. 2004 nr 204, poz. 2086; ze zm.) orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. Zdaniem organu II instancji nie doszło do naruszenia art. 107§ 4 kpa, gdyż decyzja organu I instancji uwzględniła w całości żądanie strony. Natomiast nie przytoczenie w podstawie prawnej decyzji wszystkich przepisów prawa, które winny być wskazane nie jest wadą skutkującą uchyleniem decyzji, przy czym organ odwoławczy, jako powołany do merytorycznego rozpatrzenia sprawy wadę taką może usunąć, przywołując w swej decyzji właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia. Ustosunkowując się do zarzutu, iż zezwolenie na zajęcie pasa drogowego winno być wydane na czas nieoznaczony, SKO stwierdziło, iż zgodnie z przepisami § 1 ust 2 pkt 4 oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. 140 poz. 1481) wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a także decyzja w przedmiocie zezwolenia winny określać okres zajęcia pasa drogowego, w związku z czym skoro w zaskarżonej decyzji wskazano okres zajęcia pasa drogowego zgodnie ze złożonym wnioskiem od 18 lipca 2005 r. do 18 lipca 2006 r., to powyższy zarzut jest niezrozumiały. Z kolei uwzględniając okres zajęcia pasa drogowego, ustalono jednorazową opłatę, stosownie do art. 40 ust. 5 ustawy, jako iloczyn powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty za zajęcie 1 m- pasa drogowego. Nadto, ze względu na to, że zaskarżona decyzja dotyczy okresu do 18 lipca 2006 r. organ II instancji uznał, iż pouczenie odnoszące się do okresu po tej dacie nie może stanowić przedmiotu sporu, a przy tym pouczenie nie ma charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia, od którego przysługiwałaby możliwość odwołania. "N. SA" zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca spółka ponowiła podniesione wcześniej w odwołaniu zarzuty dotyczące braku uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz nie powołania w jej podstawie prawnej konkretnych przepisów art. 40 ustawy o drogach publicznych, co uniemożliwia inwestorowi weryfikację prawidłowości udzielonego zezwolenia i ustalonej opłaty. Ze skargi wynika, że jakkolwiek we wniosku z dnia 6 czerwca 2005 r. istotnie wskazano roczny okres zajęcia pasa drogowego w celu umieszczenia w nim kabla energetycznego, to uczyniono to na sugestię organu I instancji. Podobnie jak w odwołaniu, w skardze podniesiono, że interpretacja art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych jednoznacznie wskazuje, iż decyzja zezwalająca na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej nie związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego ma charakter jednorazowy i nie jest ograniczona czasowo, a jeśli pas drogowy jest już zajęty, nie ma podstaw prawnych do ponownego wydania zezwolenia na jego zajęcie. Powtórzono także argumentację odwołania w zakresie związku jednokrotności zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym kabla z jednorazowością opłaty za zajęcie pasa drogowego w tym celu, powołując się na art. 40 ust. 11 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. i podkreślając, że zezwolenie wydaje się na wniosek podmiotu zainteresowanego, w związku z czym, jeśli zainteresowany nie zwróci się z takim wnioskiem, to nie ma podstaw do nałożenia opłaty za kolejny rok umieszczenia kabla w pasie drogowym. Także w art. 40 ust. 5 ustawy nie zamieszczono regulacji w zakresie ustalania i poboru opłat w latach kolejnych - w przepisie tym podano jedynie sposób obliczenia opłaty. Skarżąca spółka w kontekście powołanych przez siebie argumentów uznała za wadliwe, stwarzające brak pewności co do ciążących na niej obciążeń finansowych, zamieszczenie w decyzji organu I instancji pouczenia o konieczności złożenia właściwego wniosku w przypadku pozostawienia w pasie drogowym kabla po określonym w decyzji rocznym terminie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodów, które Sąd nie będąc związany granicami skargi, wziął z urzędu pod uwagę kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem. Podstawą zaś wyrokowania przez Sąd są, zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) akta sprawy. W myśl art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, wydając w tym przedmiocie postanowienie. Organ odwoławczy jest zatem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od kwestionowanej przez stronę decyzji zostało wniesione w przewidzianym w art. 129 § 2 kpa 14-dniowym terminie, a w przypadku uchybienia terminu - do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie terminu do dokonania tej czynności. Uchybienie ustawowego terminu wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I i II instancji. Należy również pamiętać, że z kolei rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji organu II instancji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) W aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy brak jest zwrotnego poświadczenia odbioru przez pełnomocnika strony - Przedsiębiorstwo "E." decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] 2005 r., udzielającej "N. S. A." - w P. zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Na odwrocie decyzji natomiast jej odbiór potwierdził w dniu 18 lipca 2005 r. Kierownik Budowy P "E." Sp. z o. o. w B. - Marcin K. Termin do złożenia środka zaskarżenia upłynął zatem 1 sierpnia 2005 r. Na wniesionym zaś do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. za pośrednictwem Urzędu Miasta i Gminy S., oznaczonym datą 9 sierpnia 2005 r. odwołania, przystawiono pieczątkę z datą wpływu - 11 sierpnia 2005 r. przy czym w aktach brak jest koperty, z której by wynikało, kiedy odwołanie zostało wysłane. Proste zestawienie dat odbioru przez Marcina K. odbioru decyzji i złożenia odwołania wskazuje wręcz, iż czternastodniowy termin do wniesienia tego środka zaskarżenia został znacznie przekroczony. Nie wiadomo jednak, czy doręczenie decyzji organu I instancji wskazanemu wyżej Kierownikowi Budowy P E "E." w dniu 18 lipca 2005 r. było skuteczne, to jest czy nastąpiło przy zachowaniu wymogów określonych w art. 45 kpa, a zwłaszcza, czy posiadał on upoważnienie do odbioru decyzji. Brak ze strony organu II instancji czynności wyjaśniających w powyższym zakresie jest równoznaczny z naruszeniem zasad postępowania przewidzianych w art. 7 i 77 kpa oraz przepisu art. 134 kpa, a zarazem uniemożliwia Sądowi zweryfikowanie istnienia przesłanek rozpoznania odwołania "N. S. A." przez ten organ. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja wydana została z obrazą przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji.