II SA/Bd 1180/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2005-02-15
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Małgorzata Włodarska, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące zdolności do służby wojskowej zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak wszechstronnego zbadania stanu zdrowia skarżącego i nierzetelne uzasadnienie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie orzeczenia było wadliwe, ponieważ organ odwoławczy nie odniósł się do przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej potwierdzającej jego leczenie z powodu uzależnienia od środków odurzających, a także nie przeprowadził ponownego badania skarżącego, mimo podniesionych przez niego istotnych okoliczności zdrowotnych.Stan faktyczny
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska uznała M. M. za zdolnego do służby wojskowej (kategoria "A"), stwierdzając zaburzoną osobowość i używanie środków psychotropowych. Skarżący odwołał się, podnosząc problemy z uzależnieniem, halucynacje i pobyty psychiatryczne. Organ odwoławczy nieznacznie zmienił orzeczenie, ale utrzymał kategorię "A". Skarżący złożył skargę do WSA, wskazując na dalsze problemy z uzależnieniem i leczenie. WSA uchylił zaskarżone orzeczenie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2004 r. i stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.
II SA/Bd 1180/04
UZASADNIENIE
Orzeczeniem z dnia [...] 2004r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. po rozpoznaniu zaburzonej osobowości (§ 68 załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 25 czerwca 2004r. Dz.U. nr 151, poz. 1595) oraz używania środków psychotropowych (bez §) uznała M. M. za zdolnego do służby wojskowej, przyznając mu kategorię zdrowia "A". W uzasadnieniu komisja wskazała jedynie, że stan zdrowia badanego zezwala na pełnienie służby wojskowej, ponieważ występujące schorzenia nie upośledzały sprawności ustroju.
Skarżący w odwołaniu do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. podniósł, iż nie może pełnić służby, ponieważ jest narkomanem, ma halucynacje, boi się ludzi i ma myśli samobójcze. Ponadto okalecza się, staje się agresywny oraz nie panuje nad swoimi czynami. Wskazał również, że z wymienionych wyżej powodów dwukrotnie przebywał w szpitalu psychiatrycznym w Ś., a następnie był pod stałą opieką psychiatryczną i systematycznie brał udział w terapii indywidualnej oraz zbiorowej dla uzależnionych od narkotyków.
Organ odwoławczy orzeczeniem z dnia [...] 2004r. nr [...] uchylił w części orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej zmieniając jedynie pkt 10 "zdolny do służby wojskowej" na "zdolny do czynnej służby wojskowej" i utrzymując w mocy pozostałe ustalenia. W uzasadnieniu wskazał, iż schorzenia występujące u skarżącego nie upośledzały jego sprawności w stopniu uzasadniającym zaliczenie go do niższej kategorii zdrowia, niż wynikało to z kwalifikacji orzeczniczej.
M. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wskazał w niej, że poza uzależnieniem od środków odurzających nadużywa alkoholu, który zastępuje mu niekiedy narkotyki. Podniósł także, iż odmawiając zgody na obserwację szpitalną na oddziale psychiatrii szpitala w B. dla celów orzeczniczych nie był świadomy swojej decyzji, ponieważ był w trakcie leczenia oraz przyjmowania leków. Ponadto wyraził zgodę na obserwację szpitalną.
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, zgodnie za art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd zwrócił uwagę na uchybienie, które nie było objęte zarzutami skarżącego, związane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zakres właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. nr153, poz.1270 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że rozpatrując skargę na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej Sąd bada prawidłowość postępowania administracyjnego poprzedzającego określenie jego stanu zdrowia, a w szczególności czy zbadanie stanu zdrowia poborowego było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie i badaniach, a następnie czy dokonana przez odpowiednią wojskową komisję lekarską ocena zdolności poborowego do służby wojskowej jest zgodna z przepisami rozporządzenia w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej i trybu postępowania w tych sprawach. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do poddawania merytorycznej ocenie rozpoznania dokonanego przez uprawnionych lekarzy, jak i jego kwalifikacji do określonej jednostki wykazu chorób i ułomności.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji był wynik badania przeprowadzonego przez lekarza specjalistę psychiatrii, który stwierdził u M. M. zaburzoną osobowość oraz używanie środków psychotropowych w wywiadzie.
Zgodnie z § 8 ust.1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. nr 151, poz. 1595), komisje takie, przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej zaliczają daną osobę do jednej z kategorii zdolności do wymienionej służby według Wykazu chorób i ułomności.
Wprawdzie M. M. nie wyraził zgody na obserwację dla celów orzeczniczych, jednakże z przedstawionych dokumentów wynikało, że był dwukrotnie hospitalizowany z powodu uzależnienia od środków odurzających. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do wskazanego wyżej rozporządzenia z 25 czerwca 2004r. uzależnienie od alkoholu oraz środków odurzających zakwalifikowane jest jako schorzenie określone w§ 72 pkt 2 i 3 tego załącznika (zespół uzależnienia od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych). Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do przedstawionej przez skarżącego dokumentacji wskazując jedynie, że stanowiła ona podstawę do dokonania oceny stanu zdrowia badanego. Na tej podstawie organ II instancji uznał, że u skarżącego nie występuje żadna z chorób określonych w §72. Skoro zatem skarżący przedstawił konkretne dowody na okoliczności mające znaczenie dla wyjaśnienia sprawy, to obowiązkiem organu II instancji było dokonanie ich oceny, która powinna znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wobec powyższego nie można uznać za właściwe uzasadnienie decyzji stwierdzenia, iż jedynie z wywiadu wynika używanie przez skarżącego środków psychoaktywnych, skoro nie ustosunkowano się do zaświadczeń potwierdzających jego leczenie z powodu uzależnienia od środków odurzających. Jeżeli organy orzekające w sprawie zakwestionowały prawidłowość diagnozy wynikającej z przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej, to winny dać temu wyraz w uzasadnieniu swoich orzeczeń.
Wątpliwości co do właściwego wyjaśnienia sprawy pogłębia jeszcze to, że -jak wynika z akt sprawy -zaskarżoną decyzję podjęto bez ponownego badania skarżącego. Faktem jest, iż obowiązujące przepisy nie przewidują wyraźnego obowiązku przeprowadzenia ponownego badania poborowego przez Wojskową Komisję Lekarską drugiej instancji, jednakże wobec podniesionych przez skarżącego w odwołaniu okoliczności, badanie takie na pewno przyczyniłoby się do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a tym samym do wypełnienia wymogu art. 7 i 77 §1 k.p.a.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznał, iż podejmując zaskarżoną decyzję naruszono art. 7 i 77§1k.p.a. oraz 107§3 kpa w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji skarga - w myśl art.145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr153, poz.1270 ze zm.)podlega uwzględnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło