II SA/Bd 1185/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. D. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. Orzeczeniem z dnia [...] 2004 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. orzekła, iż M. D. jest zdolny do służby wojskowej jako objęty kategorią "A". Swoje rozstrzygnięcie Komisja oparła na stwierdzeniu, że występujące u skarżącego schorzenie, zakwalifikowane przez Komisję jako reakcje nerwicowe, o których mowa w § 66 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r., nie upośledza w sposób istotny sprawności jego ustroju. W wyniku rozpatrzenia złożonego od powyższego rozstrzygnięcia odwołania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. orzeczeniem z dnia [...] 2004 r. utrzymała je w mocy. W uzasadnieniu Komisja Rejonowa wskazała, że w przedstawionej przez stronę historii choroby z Wojewódzkiego Ośrodka Lecznictwa Psychiatrycznego w T., gdzie zgłaszał się on kilkakrotnie od 12 grudnia 2003 r. z powodu - jak rozpoznano - zaburzeń lękowych mieszanych, w zapisie dokumentującym ostatnią wizytę w dniu 22 czerwca 2004 r. stwierdzono, iż skarżący ma "samopoczucie dobre, pojawiające się lęki mają mniejsze nasilenie, nie zgłasza ostrych zaburzeń psychotycznych". Ponadto przyjętą kwalifikację zaburzeń proponował, po dokonanym w toku postępowania przed I instancją badaniu, biegły lekarz psychiatra, który stwierdził, że rozpoznane reakcje nerwicowe powodują jedynie nieznaczne upośledzenie zdolności adaptacyjnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o bardziej wyrozumiałe rozpatrzenie jego sprawy, ponadto - podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji - wskazał na swoje problemy zdrowotne: lęki przed przestrzenią i spotkaniami z ludźmi oraz myśli samobójcze. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Komisja podkreśliła, że orzeczenie wydano z uwzględnieniem dokumentacji z leczenia w Poradni Zdrowia Psychicznego i po przeprowadzeniu badań specjalistycznych, a rozpoznanie dokonane w wyniku badania psychiatrycznego nie kłóciło się z danymi z dokumentacji leczenia. W związku z tym Komisja nie widziała potrzeby przeprowadzania dodatkowych badań ani podstawy do kwestionowania ustaleń zawartych w orzeczeniu Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie jest więc "trzecią instancją", organem, który jeszcze raz na podstawie zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego jak również w toku postępowania przed sądem dowodów (zeznań, pism itd) dokonuje oceny sytuacji skarżącego i na tej podstawie rozstrzyga o stosowaniu względem niego określonych przepisów prawa. Sąd administracyjny nie może poprzez wydanie wyroku "bardziej wyrozumiale" rozpatrzyć sprawę skarżącego i przyznać mu inną kategorię zdolności do służby wojskowej. Sąd jedynie bada, czy organy administracji - czyli w niniejszej sprawie komisje lekarskie - prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, jak też czy prawidłowo zdecydowały o zastosowaniu takich a nie innych przepisów prawa oraz czy stosując owe przepisy prawidłowo odczytały ich znaczenie, a w rezultacie - czy prawidłowo orzekły co do przyznania skarżącemu tej a nie innej kategorii zdolności do służby wojskowej. Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia w powyższym zakresie Sąd stwierdził, że narusza ono prawo. Zgodnie z art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jednym ze składników decyzji administracyjnej jest uzasadnienie faktyczne i prawne, które stosownie do § 3 tegoż artykułu powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie nie może więc ograniczyć się jedynie do wskazania faktów bez ich oceny oraz stwierdzenia, że kwalifikację prawną przyjętą w sentencji decyzji proponował biegły oraz organ I instancji. Zgodnie z § 66 pkt 1 rozdziału XVI "Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa" stanowiącym załącznik nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - w przypadku stwierdzenia zaburzeń nerwicowych nieznacznie upośledzających zdolności adaptacyjne poborowym przyznaje się kategorię "A". W celu takiej kwalifikacji nie wystarczy więc stwierdzić, że występują zaburzenia nerwicowe. Trzeba również stwierdzić, że owe zaburzenia jedynie w stopniu nieznacznym upośledzają zdolności adaptacyjne. Tymczasem wskazywana przez Komisję historia choroby mówi jedynie o zaburzeniach lękowych mieszanych, a z mało czytelnej kilkuwyrazowej opinii biegłego psychiatry Sąd jest w stanie tylko odczytać, że rozpoznano reakcje (Komisja odczytała, iż chodzi o reakcje nerwicowe) i wskazano na "§ 66 pkt 1". W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia brak stanowiska Komisji co do tego, czy i z jakich powodów "zaburzenia lękowe mieszane", choćby w świetle objaśnień zawartych pod tabelą w rozdziale XVI załącznika nr 2 rozporządzenia, należy kwalifikować do zaburzeń nerwicowych, o których mowa w ww. § 66 pkt 1 i to takich, które jedynie w stopniu nieznacznym upośledzają zdolności adaptacyjne. Ponieważ biegły w swojej opinii (w takim brzemieniu jak odczytała Komisja) nie posłużył się określeniami co do stanu zdrowia zawartymi w rozporządzeniu tj. w ww. § 66 pkt 1 oraz w objaśnieniach do niego, także w tym przypadku należałoby ocenić (oczywiście po wcześniejszym wyjaśnieniu, co faktycznie zapisano w opinii) dlaczego owe "reakcje nerwicowe" zawierają się w pojęciu zaburzeń nerwicowych i to tego rodzaju, że jedynie nieznacznie upośledzają zdolności adaptacyjne. Ze względu na powyższe braki decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie. Wobec uwzględnienia całości skargi, stosownie do art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w punkcie 2 sentencji wyroku.