II SA/Bd 119/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. S. na postanowienie Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca I. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. We wniosku wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe; jej dochód stanowi wynagrodzenie za pracę w kwocie brutto "ok. [...] zł" Skarżąca wskazała także, że w skład jej majątku wchodzi "[...]", [...], [...] oraz [...]. Jako wydatki skarżąca wskazała: prąd [...] zł, gaz [...] zł, woda [...] zł, leczenie [...] zł, środki czystości [...] zł, podatki [...] zł, żywność [...] zł, telefon [...] zł Postanowieniem z dnia 22 września 2010r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy uznając, że wobec braku przesłania przez skarżącą żądanych od niej dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową, nie ma możliwości dokonania całościowej oceny jej sytuacji. Od powyższego postanowienia skarżąca złożyła sprzeciw, podnosząc, iż "stosowny dokument został złożony do akt:" i wobec tego brak jest podstaw do wydania postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Instytucja przyznania prawa pomocy jest wyjątkiem od wskazanej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia pełnych kosztów postępowania przez stronę, jako taka powinna więc być interpretowana ściśle. Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) – o co wnosi skarżąca, oznacza przyznanie prawo pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie takiej pomocy jest możliwe wówczas, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z dosłownego brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że to strona (a nie Sąd) jest zobowiązana wykazać, iż znajduje się w takiej sytuacji, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto zgodnie z art. 255 p.p.s.a. w przypadku kiedy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie istnieje wątpliwość co do możliwości płatniczych skarżącej. W formularzu PPF podała bowiem ona, że jej dochód miesięczny z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi ok. [...] zł brutto. Kwota "brutto" nie odzwierciedla rzeczywistego dochodu, a więc środków pieniężnych, które faktycznie pozostają skarżącej do dyspozycji. Kwotę tą należy bowiem pomniejszyć o podatek dochodowy od osób fizycznych oraz ewentualne składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Oznaczałoby to, że w istocie skarżąca dysponuje comiesięcznie kwotą znacznie niższą niż [...] zł, nawet jeżeli uwzględni się najniższe stawki podatku. Jednocześnie suma comiesięcznych wydatków wskazanych przez skarżącą wynosi [...] zł, w tym [...] zł podatku. Analizując zaś obciążenia podatkowe skarżącej należałoby wziąć pod uwagę nie tylko kwotę comiesięcznej zaliczki na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych, ale także kwotę podatku od nieruchomości należnego od posiadanej przez skarżącą nieruchomości (określanej przez nią jako "[...]"). Dotychczasowe informacje skutkowałaby wnioskiem, że skarżąca czyni comiesięcznie większe wydatki, niż wynosi jej dochód. Kwestia ta wymaga zatem wyjaśnienia. Pomimo wezwania z dnia 26 lipca 2010 r. (doręczonego skarżącej 5 sierpnia 2010 r. – zwrotne potwierdzenie odbioru k. 50), skarżąca nie przedstawiła dokumentów (m.in. wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia, oświadczenia o posiadanych oszczędnościach, dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków), które mogłyby wyjaśnić ww. wątpliwości. Brak takich informacji uniemożliwia Sądowi uznanie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dopiero bowiem na podstawie pełnej wiedzy zarówno o dochodach i innych kwotach pozostających w dyspozycji skarżącej (w tym o oszczędnościach) jak i o wydatkach skarżącej można sformułować ewentualną ocenę, że wydatki skarżącej w pełni lub w znacznej części pochłaniają pozostające w jej dyspozycji środki pieniężne. Z względu na powyższe Sąd orzekał jak w sentencji postanowienia.