II SA/Bd 1192/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Ewa Kruppik Świetlicka Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi Anny G., Józefa K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości związanych z utrzymaniem i użytkowaniem słupowej stacji transformatorowej. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] 2005r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących kwotę 755 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 1192/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. odmówił wydania E..A. Oddział Zakład Energetyczny T. w T., nakazu usunięcia nieprawidłowości związanych z utrzymaniem i użytkowaniem słupowej stacji transformatorowej zlokalizowanej na działce nr [...] w Z. przy ul. [...], będących wynikiem jej nieodpowiedniego stanu technicznego, użytkowania jej w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, oraz powodowania przez tę stacje transformatorową oszpecenia otoczenia. W uzasadnieniu organ wskazał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, iż przedmiotowa stacja transformatorowa znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Przeprowadzona ekspertyza, opracowana przez rzeczoznawcę urządzeń i instalacji elektrycznych mgr inż. Mariana W. stwierdza wyłącznie konieczność przeprowadzenia zabiegów konserwacyjnych, polegających na pomalowaniu elementów stalowych konstrukcji, odbudowy szafek niskiego napięcia oraz zabezpieczeniu antykorozyjnym blach transformatora. Organ wskazał, iż nie stwierdzono również by stacja ta powodowała oszpecenie otoczenia. Nie znalazł również podstaw do uznania, iż przedmiotowa stacja transformatorowa jest użytkowana w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia. Organ ponadto zaznaczył, iż do sprawy usytuowania spornej stacji transformatorowej na nieruchomości Anny G. i Józefa K. oraz wynikających stąd ograniczeń w korzystaniu z prawa własności mają zastosowanie przepisy prawa cywilnego. Zgłaszane przez obecnych właścicieli działki nr [...] w Z. zastrzeżenia, w których wskazują na brak tytułu prawnego do posadowienia stacji transformatorowej na ich działce, stanowić mogą podstawę do uruchomienia na ich wniosek postępowania nadzwyczajnego (wznowienia postępowania). W odwołaniu od powyższej decyzji Anna G. i Józef K., wnieśli o jej uchylenie, wskazując, iż przyjęto w niej nieprawdziwe położenie stacji względem istniejących zabudowań, bowiem uwzględniono wyłącznie położenie stacji względem ich domu. Nie wzięto zaś pod uwagę w ogóle położenia stacji względem obiektów na działce nr [...]. Stykanie się stacji z wiatą (garażem), a także składem drewna opałowego stwarza bezpośrednie zagrożenie powstania pożaru, a co za tym idzie zagrożenie dla życia i zdrowia skarżących oraz ich dzieci. Ponadto w odwołaniu wskazano, iż wykonana ekspertyza nie zawiera żadnych pomiarów prądowych, które są podstawą do oceny sprawności układów zabezpieczeń ochrony od porażeń prądem elektrycznym lub sprawności instalacji odgromowej. Wskazano również, iż nie jest prawdą, że transformator jest umieszczony na wysokości, co najmniej 3,5 m, bowiem z pomiarów przeprowadzonych przez odwołujących wynika, iż jest on umieszczony niżej ( na wysokości 3,35 m). Skarżący zwrócili także uwagę na brak informacji na konstrukcji stacji o występowaniu PCB w oleju transformatorowym zgodnie z obowiązującym prawem. Ponadto ocena wizualna stanu technicznego słupów żelbetonowych (wykonana przez rzeczoznawcę urządzeń i instalacji elektrycznych a nie rzeczoznawcę budowlanego) dotyczyła wyłącznie jej naziemnej części. Podczas gdy maksymalne narażenie korozyjne zarówno elementów betonowych jak i stalowych występuje na granicy powietrze-ziemia i bezpośrednio pod ziemią. Skarżący wskazują również na zagrożenie porażeniem prądem wynikające ze stykania się gałęzi bzu z przewodami i transformatorem. Odwołujący wnieśli ponadto o uznanie wybudowanej stacji za samowole budowlaną, ponieważ Zakład Energetyczny T. nie posiadał nigdy tytułu prawnego do realizacji tej inwestycji na działce nr [...]. Z dokumentacji dostarczonej Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego wynika, że zgoda właścicieli dotyczyła działki [...] a nie działki [...]. Skarżący wskazali, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., jeśli uznałby się za niewłaściwy by rozstrzygać o prawidłowości udzielonego inwestorowi zezwolenia budowlanego, powinien był przekazać wniosek wg właściwości. Decyzja z dnia [...] 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, iż w niniejszej sprawie nie stwierdzono istnienia zagrożeń, na które zwracali uwagę skarżący. Ponadto organ II instancji zaznaczył, iż podnoszony przez nich zarzut dotyczący uznania wybudowanej stacji za samowole budowlaną nie jest zasadny, gdyż wybudowano ją na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Również usytuowanie stacji w stosunku do wybudowanego przez skarżących budynku mieszkalnego nie narusza przepisów odległościowych. Natomiast kwestia odległości stacji od wiaty zlokalizowanej na sąsiedniej działce – nr [...] zostanie rozstrzygnięta w odrębnie prowadzonym przez organ nadzoru postępowaniu. Na niniejsza decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnieśli Anna G. i Józef K. W skardze wskazali, iż organ bezkrytycznie przyjął wadliwe ustalenia zawarte w ekspertyzie, uznając je za wystarczające do wydania decyzji, nie przeprowadził własnej analizy i postępowania dowodowego, zwłaszcza w zakresie oceny jakie jest usytuowanie budynków na działce sąsiedniej wobec stacji słupowej, czy też z jakich materiałów te budynki zostały wykonane. Zaznaczyli przy tym, iż naruszenie zasady prawdy obiektywnej doprowadziło do błędnego przyjęcia przez organ, że nie występuje zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego, środowiska, czy bezpieczeństwa mienia w sytuacji, gdy ze stacja słupową styka się budynek gospodarczo-mieszkalny sąsiadów oraz skład drewna. Materiał dowodowy jest zdaniem skarżących niekompletny i nierzetelny, zaś ocena zawarta w ekspertyzie, powielona następnie w decyzjach organu I i II instancji nieprawidłowa i niezgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Skarżący wskazali również na naruszenia przepisów dotyczących budowy urządzeń elektroenergetycznych przez niezachowanie odpowiednich odległości stacji słupowej od budynków oraz dotyczących wysokości, na jakiej powinien być umieszczony pomost tejże stacji. Ponadto zwrócili uwagę, iż nie dokonano żadnych specjalistycznych pomiarów elektrycznych i pominięto kwestie ustalenia, czy w pobliżu stacji występuje zagrożenie środowiska naturalnego poprzez jego skażenie polichlorowym bifenylem (PCB). Organ I i II instancji nie zajął się tą kwestią, pomimo iż działka skarżących znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie terenów zalewowych Wisły i skażenie jej gruntu oraz wód gruntowych na działce może spowodować eskalacje zagrożenia na dużo większą skalę. Obszar ten stanowi również strefę chronionego krajobrazu rzeki Drwęcy i jako taki podlega szczególnym rygorom ochronnym. Organ powinien był w związku z tym zażądać od koncernu elektrycznego dokumentacji, którą ten jest obowiązany prowadzić, co do rodzaju, ilości i miejsc występowania PCB. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie tak, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe – w tym art. 77 § 1 kpa, według którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w przepisie art. 80 kpa, organ administracji publicznej zobowiązany jest ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Jako dowód należy natomiast dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75§ 1 kpa). Rozpatrując sprawę będącą przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, organy administracji publicznej obu instancji uchybiły powyższym zasadom postępowania administracyjnego. Do przedstawionej w toku postępowania dowodowego ekspertyzy sporządzonej w trybie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 – tekst jednolity), zwanej dalej:"prawo budowlane", przez rzeczoznawcę urządzeń i instalacji elektrycznych, mgr inż. Mariana W., skarżący przedstawili szereg uwag (vide: pismo z dnia 23 listopada 2004 r. k. 59-60 akt administracyjnych). Organy administracji do części z nich się nie odniosły, ani ich nie wyjaśniły pomimo, że w ocenie Sądu mają one istotne znaczenie w sprawie. W zamian zaproponowano skarżącym dostarczenia kontr – ekspertyzy, nie podając, dlaczego ich uwagi nie zostaną uwzględnione przy ocenie wartości dowodowej przedstawionej przez Zakład Energetyczny ekspertyzy. Jest to niedopuszczalne, zwłaszcza w sytuacji, w której ekspertyza ta stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy i to na niekorzyść skarżących. Uwagi, które zdaniem Sądu powinny skutkować podjęciem przez organy administracji dalszych czynności dowodowych, zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, dotyczą m. in. stwierdzonego przez rzeczoznawcę "zaciemnienia w sąsiedztwie zaworu spustu oleju z transformatora", co do którego wyraził on przekonanie, że może być spowodowane pobieraniem próbek oleju do badań okresowych, a czemu stanowczo zaprzeczyli skarżący, twierdząc iż badań takich na przestrzeni 4 lat nie przeprowadzono. Potwierdzeniem, lub zaprzeczeniem tej tezy mogłoby być dostarczenie przez Zakład Energetyczny wyników tych badań, co skarżący zaproponowali. Drugą istotną kwestią jest usytuowanie stacji transformatorowej w stosunku do budowli znajdujących się na działce sąsiedniej, to jest działce o numerze geodezyjnym 281. Jak wynika to z załącznika nr 2 do ekspertyzy oraz ze zdjęć załączanych do skargi, stacja przylega do wiaty garażowej i składu drewna na tej działce. Prawdopodobnie nie zostały wiec zachowane wymagane przepisami odległości minimalne, które podaje w swej ekspertyzie rzeczoznawca. Organy administracji nie wyjaśniły tego w toku postępowania wszczętego przez skarżących i nie wskazały, dlaczego uznano, że nie zachowanie wymaganych przepisami prawa odległości minimalnych nie ma związku z użytkowaniem spornej stacji w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowiska lub mienia (art. 66 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał jedynie, że kwestia odległości stacji od wiaty zlokalizowanej na działce nr [...] zostanie rozstrzygnięta w odrębnie prowadzonym postępowaniu. Przy braku uzasadnienia takiego posunięcia, trudno uznać je za właściwe, zwłaszcza wobec treści przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2, cytowanego powyżej. Trzecią kwestią jest brak ustaleń rzeczoznawcy co do zawartości PCB w oleju transformatorowym. W tym zakresie poprzestano na stwierdzeniu, że właściciel działki nie dopuścił pracowników Zakładu Energetycznego do urządzeń stacyjnych. Pomijając nawet wyjaśnienia skarżących w tym przedmiocie i ich ocenę (podają, że pracownicy Zakładu Energetycznego przyjechali pod nieobecność rzeczoznawcy, aby przeprowadzić zabiegi konserwacyjne), stwierdzić należy, że ostatecznie rzeczoznawca przedstawił ekspertyzę, która tej ważnej okoliczności nie wyjaśnia, co jest o tyle niepokojące, że stwierdza on jednocześnie w swojej ekspertyzie, iż kadź transformatora nie jest zabezpieczona antykorozyjnie. Nie sposób w tym kontekście pominąć zarzut skarżących co do braku oznakowania stacji w związku z występowaniem PCB, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 24 czerwca 2002 r., w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania i przeznaczania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska...(Dz. U. Nr 96, poz. 860). Ponownie rozpoznając sprawę, organ zobowiązany będzie wyjaśnić zgłoszone przez skarżących zastrzeżenie do ekspertyzy rzeczoznawcy. Właściwym byłoby zwrócenie się wprost do rzeczoznawcy, aby w sposób fachowy odniósł się on do wszystkich podniesionych przez skarżących kwestii. Jego stanowisko powinno zawierać uzasadnienie, dzięki któremu możliwe byłoby przeprowadzenie oceny mocy dowodowej ekspertyzy przez organ, któremu dałby wyraz w uzasadnieniu decyzji. Uznając, że powyżej przedstawione naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy. Rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania oparte zostało na przepisie art. 200 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych...(Dz. U. Nr 163, poz. 1349; z późn. zm.)