II SA/Bd 1192/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-03-13
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, oparte na rozpoznaniu kamicy nerkowej z okresowym wydalaniem złogów, zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, w tym art. 107 § 3 k.p.a. i zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 7, 11 k.p.a.). Organy nie wyjaśniły dostatecznie podstaw do przyjęcia, że skarżący nie kwalifikuje się do zawodowej służby wojskowej, zwłaszcza w kontekście zmiany rozpoznania przez organ odwoławczy i zastosowania przepisu § 48 pkt 4 załącznika do rozporządzenia, który dotyczy kamicy układu moczowego z okresowym wydalaniem złogów nie upośledzających sprawności ustroju. Brak precyzyjnego wskazania schorzenia dyskwalifikującego do służby oraz wadliwe uzasadnienie uniemożliwiły ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący J.B. został uznany przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu kamicy nerkowej obustronnej i braków uzębienia. Po odwołaniu, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska zmieniła rozpoznanie w zakresie kamicy na 'skazę kamiczną u osoby po przebytym zabiegu ESWL kamicy nerkowej lewej i prawdopodobnym samoistnym wydaleniu złogu z nerki prawej', kwalifikując to do § 48 pkt 4 załącznika do rozporządzenia. Skarżący nie zgodził się z tym orzeczeniem, podnosząc, że jest zdolny do służby i kwestionując sposób oceny jego stanu zdrowia. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie i stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2013r. sprawy ze skargi J.B. na orzeczenie [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] decyzją z [...]r. na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm., dalej zwana: ustawą) oraz § 4, 16, 21, ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r., Nr 15, poz. 80, dalej: rozporządzenie), uznała J. B. niezdolnym do zawodowej służby wojskowej – kat. "N", rozpoznając u niego:
1) kamicę nerkową obustronną (§ 48 pkt 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia stanowiącego wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa, zwanego dalej. zał. do rozporządzenia),
2) braki uzębienia (§ 24 pkt 1 zał. do rozporządzenia),
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznanie nr 1 powoduje niezdolność do zawodowej służby wojskowej.
W odwołaniu od tej decyzji J. B. nie zgodził się z orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej i dołączył kartę informacyjną z Oddziału Urologii w[...], z której wynikało, że 5 września 2012 r., metodą ESWL usunięto kamień z lewej nerki. Przedstawił też zaświadczenie z gabinetu urologicznego z 11 września 2012 r., gdzie stwierdzono w badaniu USG cień w rzucie brodawki kielicha środkowego nerki prawej i drobny cień akustyczny w rzucie kielicha dolnego i środkowego o średnicy 3-4 mm w nerce lewej.
Rejonowa Wojskowego Komisja Lekarska w [...] decyzją z dnia [...] uchyliła zaskarżone orzeczenie dotyczące rozpoznania poprzez jego zmianę w pkt 1 na: "skazę kamiczą u osoby po przebytym zabiegu ESWL kamicy nerkowej lewej i prawdopodobnym samoistnym wydaleniu złogu z nerki prawej- (§ 48 pkt 4)". Pozostałe ustalenia zawarte w orzeczeniu utrzymano w mocy.
W uzasadnieniu podała, że na podstawie przeprowadzonych dotychczasowych badań i wykonania 10 października 2012 r. na zlecenie organu, tomografii komputerowej wykazano obecność w obu nerkach licznych drobnych zwapnień w obrębie brodawek piramid nerkowych- nefrokalcynoza? Po konsultacji ze specjalistą urologiem rozpoznał on skazę kamiczną, stan po przebytym ESWL nerki lewej, prawdopodobne samoistne wydalenie złogu z nerki prawej i ocenił, że istnieje stałe prawdopodobieństwo tworzenia się złogów. Opinię tę uwzględniła RWKL, uchylając kwestionowane orzeczenie w zakresie rozpoznania w pkt 1 i ustalając aktualne rozpoznanie uwzględniające przebyty przez orzekanego zabieg. Schorzenie to RWKL zakwalifikowała do § 48 pkt 4 z zał. nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r., gdyż odpowiada to treści tego paragrafu (kamica układu moczowego z okresowym wydalaniem złogów nie upośledzająca sprawności ustroju). W badaniu KT z dnia 10 października 2012 r. złogów nie stwierdzono, lecz obecność licznych drobnych zwapnień w obrębie brodawek piramid nerkowych w obu nerkach oraz fakt, że złogi takie stwierdzono i jeden usunięto - świadczy o skazie kamicznej potwierdzonej przez specjalistę urologa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący J. B. podniósł, że nie zgadza się z orzeczeniem RWKL i poprzedzającym go orzeczeniem TWKL. W uzasadnieniu podniósł, że jest zdolny do zawodowej służby wojskowej i jego stan zdrowia jest dobry. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że w prawej nerce nic nie było, co potwierdza też wynik RTG. Niezrozumiałe dla skarżącego jest twierdzenie o samoistnym usuwaniu zwapnień. Jeśli by tak było, to dlaczego usuwano zwapnienie z lewej nerki. Ponadto zaznaczył, że poddał się usunięciu złogu i zabieg się udał, zatem w orzeczeniu organ używa zwrotów przypuszczających zamiast opierać się na faktach. Komisja powinna wiedzieć a nie mieć wątpliwości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej. W badaniu USG z 3 września 2012 r. stwierdzono złogi w obu nerkach, co zostało właściwie zakwalifikowane jako kamica nerkowa. Natomiast zdjęcie RTG nie jest tak miarodajnym badaniem jak USG i nie może stanowić argumentu o braku zmian w prawej nerce. Ponadto przedstawiono istotę przebiegu kamicy nerkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z postanowieniami art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Do kompetencji sądu administracyjnego należy też kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej będącego decyzją administracyjną organu wojskowego, pod względem zgodności z prawem. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest zasadna.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy powołanego wyżej rozporządzenia.
Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym.
W zakresie nieunormowanym przepisami szczególnymi do postępowania w sprawach orzeczeń wydanych przez wojskowe komisje lekarskie mają zastosowanie określone w kpa ogólne zasady postępowania administracyjnego.
Według przepisu § 24 ust. 5 rozporządzenia orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z którego wynika, że powinno ono zawierać uzasadnienie.
Przepis art. 107 § 3 kpa zaś stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia).
Zadaniem też organu jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 kpa).
Organy I jak i II instancji przyjęły, że skarżący kwalifikuje się jako niezdolny do zawodowej służby wojskowej z powodu schorzenia opisanego w § 48 pkt 4 rozporządzenia.
W zakresie zatem rozpoznania wymienionego w orzeczeniu, wobec zapisu § 48 pkt 4, organ II instancji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie wyjaśnił dostatecznie podstaw do przyjęcia stanowiska, że skarżący nie kwalifikuje się do zawodowej służby wojskowej. Wyjaśnienia zawarte w odpowiedzi na skargę nie są rozstrzygnięciem w sprawie i nie mogą być brane pod uwagę przez Sąd dla oceny prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia.
Pod wskazaną pozycją załącznika do rozporządzenia w rozdziale XII dotyczącym układu moczowo-płciowego wymieniono kamicę układu moczowego z okresowym wydalaniem złogów, nieupośledzającą sprawności ustroju. Organ odwoławczy wydał jednak orzeczenie reformatoryjne, wskazując na inne rozpoznanie. Rozpoznania schorzenia dokonują lekarze specjaliści, zatem Sąd nie może kwestionować dokonanych ustaleń w tym zakresie. Jednocześnie komisje wydając orzeczenie o niezdolności do zawodowej służby wojskowej muszą wskazać na konkretne schorzenie, które dyskwalifikuje do przyjęcia do zawodowej służby, według wykazu zawartego w wymienionym wcześniej załączniku. Organ odwoławczy zmienił orzeczenie organu I instancji, powołując się na ten sam paragraf załącznika do rozporządzenia, wskazując jednak, na inny niż wymieniony w rozporządzeniu rodzaj rozpoznania. Takie działanie nie pozwala na ocenę prawidłowego działania organu. Jeśli organ uznaje, że pomimo usunięcia złogu, specyfika i charakter schorzenia nadal kwalifikują je jako schorzenie wymienione w § 48 pkt 4 rozporządzenia to nie znajduje uzasadnienia reformatoryjny charakter rozstrzygnięcia. Natomiast, jeśli nie jest to tym schorzeniem o którym mowa w § 48 pkt 4 to określając je jako skaza kamicza ze zwrotem o prawdopodobnym samoistnym wydaleniu złogu, jako nie wymienione w cyt. pozycji rozporządzenia nie daje podstaw do wyprowadzenia wniosków o niezdolności do zawodowej służby wojskowej.
Wobec powyższego w ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie w kontekście zawartych uwag i zebranego w sprawie materiału dowodowego nasuwa uzasadnione wątpliwości.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien albo wskazać rozpoznanie, które jest wymienione w załączniku, albo przy innym rozpoznaniu ocenić czy i na jakiej podstawie uznaje skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Wydane orzeczenie należy uzasadnić zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 kpa i wskazać z jakich przyczyn organ zaliczył skarżącego do określonej kategorii stanu zdrowia w myśl odpowiedniego paragrafu załącznika do rozporządzenia.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło