II SA/Bd 1192/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] 2016 r., [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. U z a s a d n i e n i e: Decyzją z dnia [...] 2016 r., znak: [...] Prezydent [...], uchylił decyzję z dnia [...].2015 r., znak: [...] moca której przyznano J. T. prawo do świadczeń rodzinnych na K. T. i P. T. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że na mocy wyżej wskazane decyzji z dnia [...] 2015 r. przyznano skarżącej świadczenie rodzinne na jej dzieci, biorąc pod uwagę. Ustalono bowiem, że w 2014 r. rodzina nie osiągnęła żadnych dochodów. W związku z podjęciem z dniem [...].2016 r. przez męża J. T. zatrudnienie w [...] Sp. z o.o. w [...], zaistniała konieczność zweryfikowania dochodów rodziny. Po doliczeniu miesięcznej kwoty dochodu uzyskanego z tytułu zatrudnienia, otrzymano kwotę [...]zł, która w przeliczeniu na osobę wyniosła [...] zł i przekroczyła kryterium dochodowe, tj. kwotę [...]zł. Organ I instancji powołując się na przepis art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 114 z późn. zm., dalej: "u.ś.r.", stwierdził od dnia [...].2016 r. brak prawa do przedmiotowego świadczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji J. T., zwana dalej: "skarżącą", zarzuciła, że decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż z mężem, który porzucił rodzinę, jest w nieformalnej separacji. Nie prowadzi również wspólnego gospodarstwa domowego. Odwołująca się wskazała, że dochód męża w maju 2016 r. był wyższy z uwagi na nadgodziny, jednak była to sytuacja jednorazowa, gdyż w następnych miesiącach jego dochód wyniósł [...] zł miesięcznie, co nie spowodowało przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] 2016 r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo zweryfikował dochód rodziny i uwzględniając kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, tj. dochód osiągnięty za miesiąc [...] 2016 r. w kwocie [...]zł ustalił, że miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. Niespełnienie kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 3 ww. ustawy, zdaniem Kolegium oznacza, iż świadczenie rodzinne nie przysługiwało skarżącej i tym samym organ I instancji prawidłowo orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...].2015 r. W skardze złożonej do sądu, skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie z treści rozstrzygnięć organów administracji, zapadłych w niniejszej sprawie, powtarzając w całości swoje stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", jak i poprzedzającej ją decyzji, potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono przepisom postępowania, jak też prawa materialnego, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji. Wprowadzenie do u.ś.r. pojęć dochodu utraconego i uzyskanego, winno służyć urealnieniu dochodu rodziny wnioskodawcy w dacie przyznawania świadczeń. Ustawodawca bowiem przy ustalaniu kryterium dochodowego jako bazę traktuje rok poprzedzający rok świadczeniowy (art. 3 pkt 2a ww. ustawy). Z uwagi jednak na możliwą dynamikę sytuacji dochodowej w rodzinach niezbędne jest ustalenie, czy na dzień orzekania przez organy nie doszło do takich istotnych zmian, które nakazują zastosowanie instytucji dochodu utraconego i uzyskanego. Celem szeregu unormowań zawartych w ustawie, zwłaszcza w jej art. 5 jest ustalenie dochodu osoby ubiegającej się o pomoc państwa oraz jej rodziny wprawdzie w oparciu o dane z roku kalendarzowego poprzedzającego okres na jaki ustalane jest prawo, jednakże w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom dochodu takiej osoby oraz członków jej rodziny. Co istotne, uwzględnienie dochodu utraconego, jak i uzyskanego, sposób ich obliczania muszą zostać ustalone w sposób przewidziany w ustawie. W tej sytuacji organ I instancji obowiązany był podjąć czynności zmierzające do ustalenia dochodu rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę, uwzględniając treść art. 5 ust. 4b u.ś.r., zgodnie, z którym w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Skoro więc w przypadku skarżącej, zaistniała konieczność zweryfikowania dochodów rodziny z uwagi na dochód męża skarżącej w maju 2016 r., owa weryfikacja winna uwzględniać wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na ustalenie prawa do wnioskowanego świadczenia, a więc również fakt, czy dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia rodzinnego. Organy przyjęły, że mąż skarżącej uzyskuje dochód w kwocie [...]zł. netto za każdy miesiąc, gdy tymczasem w odwołaniu skarżąca poinformowała o zmianie dochodów męża z kwoty [...]zł. netto na kwotę [...]zł. brutto od [...] 2016 r., domagając się uwzględnienia tej okoliczności. Tymczasem organ odwoławczy nie tylko, że okoliczności tej nie uwzględnił, co miało wpływ na wynik sprawy, ale też w jakikolwiek sposób nie ustosunkował się do tej okoliczności, jakby nie została ona przez skarżącą w ogóle zgłoszona, co stanowi rażące naruszenie norm procesowych w postaci przepisów art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Naruszeniem powyższych norm, jak również art. 107 § 1 i 3 k.p.a., jest też brak wykazania (wyliczenia z podaniem jego rachunkowego sposobu) w jaki sposób organ doszedł do konkluzji, że miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. Nie przedstawiając jakiegokolwiek sposobu wyliczenia tej kwoty, organ odwoławczy w istocie pozbawił stronę możliwości weryfikacji prawidłowości tego wyliczenia, a więc w konsekwencji możliwości zakwestionowania prawidłowości uznania, że dochód na członka rodziny przekracza kryterium dochodowe. W rozpoznawanej sprawie stwierdzenia wymaga też sprzeczność rozstrzygnięcia decyzji z treścią jej uzasadnienia, gdyż decyzją z dnia [...] 2016 r. Prezydent [...], uchylił decyzję z dnia [...].2015 r przyznającej prawo skarżącej do świadczenia rodzinnych na dzieci (przy czym prawo to przyznano na okres od dnia [...].2015 r. do [...].2016 r.), natomiast jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, od dnia [...].2016 r. stwierdza się brak prawa do świadczenia rodzinnego. W związku z powyższym doszło do naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., i odbiegającego od treści uzasadnienia, zakresu rozstrzygnięcia. W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie. W razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jej uzasadnieniem, za miarodajną należy przyjąć treść rozstrzygnięcia. Nie ma natomiast merytorycznego uzasadnienia do pozbawienia prawa do świadczenia za okres do czerwca 2016r. Skoro więc, gdy organ uchylił decyzję w części przyznającej prawo do świadczeń rodzinnych, a w uzasadnieniu decyzji ograniczył zakres tego uchylenia do okresu od [...].2016 r., to ewidentnie wystąpiła tutaj niespójność wymagająca weryfikacji. Wobec powyższego należy stwierdzić, że wymienione naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, rzutują bezpośrednio na treść wydanych rozstrzygnięć. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni poczynione wyżej wskazania, w szczególności ustali dochód rodziny, biorąc pod uwagę realne jej dochody przy uwaględnieniu dochodu utraconego przez męża skarżącej i oceni, czy strona skarżąca spełnia kryterium dochodowe uprawniające ją do utrzymania przyznanego świadczenia wychowawczego, a wynik postępowania ujęty zostanie w formie decyzji administracyjnej uwzględniającej normę prawną wynikającą z przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., uchylono zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającym ja orzeczeniem. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200, art. 205 § 2 w zw. z art. 209 p.p.s.a.