II SA/Bd 1194/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]2004 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), po rozpatrzeniu odwołania H. N. od decyzji Prezydenta G. z dnia [...]2004 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 17.09.2004 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że H. N. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. w dniu [...]2000 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji strona została poinformowana o konieczności zgłaszania się w urzędzie pracy w wyznaczonych terminach i ewentualnego usprawiedliwienia nieobecności w ciągu 5 dni od wyznaczonej daty, jak również o obowiązku zawiadamiania o fakcie wyjazdu lub innej okoliczności powodującej brak gotowości do podjęcia pracy. Na tę okoliczność otrzymała "Informację dla osób rejestrujących się w PUP" zawierającą katalog praw i obowiązków osób bezrobotnych, co potwierdziła własnoręcznym podpisem w dniu rejestracji. Na dzień 17.09.2004 r. strona miała wyznaczony termin stawiennictwa w Urzędzie w celu potwierdzenia swej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwości zatrudnienia, bądź szkolenia. Przyjęcie powyższego do wiadomości przez stronę nastąpiło w dniu 19.08.2004 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem na terminarzu potwierdzeń gotowości do podjęcia pracy. Jednakże H. N. nie stawił się w PUP w wyznaczonym terminie, a także nie usprawiedliwił swej nieobecności w ciągu kolejnych 5 dni. Mając na uwadze wskazany fakt Prezydent G. w dniu [...]2004 r. wydał decyzję Nr [...] orzekającą o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]2004 r. Od powyższej decyzji H. N. wniósł w dniu [...]2004 r. odwołanie, w którym poinformował, że przyczyną niestawiennictwa w PUP w wyznaczonym terminie była choroba i śmierć jego konkubiny. Biorąc pod uwagę treść odwołania PUP w G. wezwał stronę pismem z dnia 04.10.2004 r. do złożenia dodatkowych wyjaśnień na okoliczność niestawienia się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie. H. N. przybył do PUP w dniu 08.10.2004 r. i oświadczył, że nie mógł stawić się w urzędzie pracy w dniu 17.09.2004 r., ponieważ sprawował opiekę nad chorą konkubiną, której zgon nastąpił w dniu 20.09.2004 r. Na potwierdzenie tej okoliczności przedłożył akt zgonu konkubiny oraz poświadczenie zameldowania u niej na pobyt stały. Organ odwoławczy zaznaczył, że zawarta w art. 33 ust. 3 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dyspozycja stanowi, że niestawiennictwo w wyznaczonym terminie tylko wówczas nie skutkuje utratą statusu bezrobotnego, gdy bezrobotny spełni łącznie dwa warunki, tj.: 1. powiadomi powiatowy urząd pracy w ciągu 5 dni o przyczynie niestawiennictwa oraz 2. przyczyna niestawiennictwa była uzasadniona. Strona jednakże nie stawiła się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie ani też nie powiadomiła PUP o uzasadnionej przyczynie swej nieobecności w ciągu 5 dni od dnia wyznaczonej wizyty. Dopiero 01.10.2004., tj. w dniu wniesienia odwołania poinformowała o przyczynie niestawienia się w PUP. Samo powoływanie się na sprawowanie opieki nad chorą osobą nie może stanowić podstawy do uznania braku gotowości do podjęcia zatrudnienia w określonym czasie. Przyjąć zatem należy, że H. N. nie spełnił żadnej z wyżej wymienionych przesłanek określonych w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pozwalających na usprawiedliwienie niestawiennictwa strony w wyznaczonym terminie. Rejestracja w urzędzie pracy jest uprawnieniem bezrobotnego, jednakże nabycie statusu osoby bezrobotnej wiąże się z koniecznością wypełniania wszystkich ciążących z tego tytułu obowiązków, w tym również potwierdzania w określonych terminach swojej gotowości do podjęcia pracy. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. H. N. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Skarżący kwestionując rozstrzygnięcie Wojewody podniósł, iż w sprawie nie zostały uwzględnione okoliczności przez niego przedstawione, a w szczególności to, że miał miejsce wypadek losowy. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów proceduralnych, mogącym mieć istotny wpływ na wynik spawy. Niewątpliwie organ pierwszej instancji miał w dniu wydawania decyzji podstawy w świetle art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 – zwanej dalej "ustawą") do pozbawienia Henryka N. statusu osoby bezrobotnej, skoro nie stawił się w urzędzie pracy w wyznaczonym dniu tj. 17.09.2004 r. i nie powiadomił w okresie do 5 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Inaczej należy natomiast ocenić rozstrzygnięcie organu drugiej instancji. Mianowicie zwrócić trzeba uwagę na to, że w następnym dniu po odbiorze decyzji Prezydenta G. z dnia 30.09.2004 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej – H. N. złożył odwołanie, w którym podał, że przyczyną niestawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy była choroba, a następnie śmierć jego konkubiny udokumentowana aktem zgonu. W tych okolicznościach rzeczą organu odwoławczego była nie tylko kontrola decyzji pierwszej instancji, ale rozpoznanie sprawy merytorycznie w jej całokształcie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności wskazanych w odwołaniu. Organ drugiej instancji powinien wyjaśnić: po pierwsze – czy przyczyna niestawiennictwa skarżącego w wyznaczonym terminie była uzasadniona; po drugie – czy istnieją okoliczności usprawiedliwiające uchybienie 5-dniowego terminu, w ciągu którego nastąpić powinno powiadomienie organu o przyczynie niestawiennictwa. Z twierdzeń zawartych w odwołaniu i złożonych dokumentów, można wyprowadzić wniosek o wiarygodnej przeszkodzie uniemożliwiającej skarżącemu stawiennictwo we właściwym urzędzie w dniu 17.09.2004 r. Jak bowiem wynika z akt, w dniu 20.09.2004 r. nastąpił zgon B. P., będącej według oświadczenia skarżącego, jego konkubiną. Domniemywać również można, że śmierć B. P. poprzedzona była jej chorobą, a co się z tym wiąże – koniecznością opieki ze strony skarżącego. Mając na uwadze termin wyznaczonego stawiennictwa w urzędzie pracy, tj. 17.09.2004 r., to zgłoszenie przyczyny niestawiennictwa skarżącego w tym dniu powinno nastąpić do 22.09.2004 r., tymczasem nastąpiło dopiero w dniu 01.10.2004 r. W takim stanie faktycznym obowiązkiem organu odwoławczego było ustalenie powodów zaistniałego opóźnienia. Mimo, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji wskazał, że odebrał od skarżącego dodatkowe wyjaśnienia, to w aktach sprawy nie zostało to udokumentowane. W szczególności nie wynika z akt administracyjnych, aby organ dokonywał ustaleń, dotyczących przyczyny zwłoki w powiadomieniu organu o zdarzeniu, które spowodowało, że skarżący nie stawił się do PUP w dniu 17.09.2004 r. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, iż organ odwoławczy badał tylko kwestię przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy, błędnie przy tym wywodząc, że było ono nieusprawiedliwione. Tymczasem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy dla rozstrzygnięcia istotne było przede wszystkim wyjaśnienie okoliczności towarzyszących uchybieniu 5-dniowego terminu przewidzianego w ustawie. W tym miejscu odwołać się należy do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowanego na tle przepisu art. 13 ust. 3 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, którego regulacja odpowiadała aktualnie obowiązującemu przepisowi art. 33 ust. 3 pkt 5 cytowanej wyżej ustawy z dnia 20.04.2004 r. W wyroku z dnia 03.04.1998 r. sygn. II S.A. 145/98 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że termin 5 dni do powiadomienia organu nie może być traktowany jako termin materialnoprawny, bezwzględnie obowiązujący, bez możliwości uwzględnienia okoliczności towarzyszących jego uchybieniu. Zdaniem Sądu omawiany przepis "ma na celu dyscyplinowanie bezrobotnych, ale jego intencją jest stosowanie sankcji utraty statusu bezrobotnego jedynie wobec tych bezrobotnych, którzy w sposób zawiniony naruszyli obowiązek powiadomienia urzędu pracy". Podzielając powyższy pogląd należało przyjąć, że postępowanie prowadzone przez organ odwoławczy powinno zmierzać do wyjaśnienia przyczyn, które sprawiły, że skarżący w okresie od 21.09.2004 r. do 30.09.2004 r. nie podjął żadnych czynności w celu realizacji swych obowiązków, związanych z posiadanym statusem bezrobotnego. Kierując się zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, organ odwoławczy powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. W szczególności organ miał obowiązek poinformowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Nie czyniąc tego organ naruszył przepisy art. 7, 8 i 9 Kpa. W konsekwencji wbrew treści art. 77 Kpa, organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a tym samym nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą więc organu będzie podjęcie działań zmierzających do usunięcia uchybień stwierdzonych powyżej. Z tych względów orzeczono jak na wstępie, zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).