II SA/Bd 1194/14

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2015-02-25

Skład orzekający: Michał Kujawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazuje trudną sytuację finansową i zdrowotną, uzyskując stały dochód z renty, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów postępowania sądowego i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, przysługuje jedynie w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść absolutnie żadnych kosztów postępowania. W przypadku, gdy strona wykazuje trudną sytuację finansową, ale uzyskuje stały dochód, który przeznacza na bieżące utrzymanie, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, np. zwolnienie od wpisu sądowego, ale nie ustanowienie pełnomocnika.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, T. P., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, uzasadniając go trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Wnioskodawczyni jest osobą samotną, otrzymującą rentę, która przeznacza na bieżące utrzymanie. Wniosek został częściowo uwzględniony poprzez zwolnienie od wpisu sądowego, natomiast w pozostałym zakresie oddalony.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od wpisu sądowego i oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości postanowił: 1. zwolnić od wpisu sądowego, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 7 stycznia 2015 r. (uzupełniony 16 lutego 2015 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Konieczność przyznania prawa pomocy strona skarżąca uzasadniła trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Jest osobą samotną, której miesięczny dochód wynosi [...] zł netto z tytułu świadczenia rentowego. Jako majątek wskazuje mieszkanie o powierzchni [...] m2. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Podała, że dochód przeznacza na bieżące utrzymanie. Według rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy PIT-40A za 2013 r. oraz 2014 r. skarżąca uzyskała odpowiednio dochód w wysokości [...] zł i [...] zł Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżąca uzyskuje stały dochód w postaci świadczenia rentowego, który przeznacza na bieżące utrzymanie, a więc nie miałaby z czego pokryć pełnych kosztów postępowania. Zatem za wystarczające należy uznać na obecnym etapie postępowania sądowego zwolnienie skarżącej od wpisu sądowego. Tym bardziej, że o to wnioskowała w swym piśmie z dnia 27 listopada 2014 r. Jednocześnie zwolnienie strony skarżącej od wpisu sądowego pozwoli jej kontynuować postępowanie sądowoadministracyjne, gdyż skarżąca nie mając wystarczających środków na ich pokrycie zostałaby pozbawiona prawa do sądu, które jest zagwarantowane przez Konstytucję RP. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono zwolnić skarżącą od wpisu sądowego oraz oddalić wniosek w pozostałym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło