II SA/Bd 1194/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-01-26
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Joanna Brzezińska, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., była prawidłowa w sytuacji, gdy wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dotyczył nieruchomości stanowiącej współwłasność, a jeden ze współużytkowników wieczystych zgłosił sprzeciw?Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia była prawidłowa. W przypadku współużytkowania wieczystego, gdy co najmniej jeden współużytkownik zgłosi sprzeciw wobec wniosku o przekształcenie prawa w prawo własności, organ administracji ma obowiązek zawiesić postępowanie i wystąpić do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz art. 199 Kodeksu cywilnego. Wydanie decyzji merytorycznej w takiej sytuacji byłoby przedwczesne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wniosek o przekształcenie złożyli współużytkownicy wieczyści nieruchomości, jednak skarżąca T. P. konsekwentnie sprzeciwiała się przekształceniu. Organ odwoławczy uznał, że sprzeciw skarżącej stanowił przesłankę do zawieszenia postępowania i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy) na rzecz radcy prawnego M. N. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć, 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...]2014r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (tekst. jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 83 ze zm.) oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 267 z późn.zm.), na skutek odwołania T. P.j od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]2014r. (znak [...]) o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...][...] w prawo własności, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy:
Wnioskiem z dnia [...]2011r. Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą w [...] oraz niektórzy współużytkownicy wieczyści nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] i [...] zwrócili się do Prezydenta [...] o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...]2012r. ([...]) Prezydent [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. w zw. z art. 1 ust. 1 i 3 oraz art. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, zawiesił prowadzone postępowanie, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2012r. (znak [...]). Wyrokiem z dnia 27 lutego 2013r. sygn. akt II SA/Bd 704/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, uwzględniając skargę T. P., uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak również poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Sąd wskazał, że przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zobowiązuje organ do zawieszenia postępowania wyłącznie w sytuacji wniesienia sprzeciwu przez co najmniej jednego współużytkownika wieczystego, co może mieć miejscy tylko, gdy z żądaniem przekształcenia prawa wystąpią współużytkownicy mający przynajmniej połowę udziałów w nieruchomości wspólnej. W niniejszej sprawie natomiast orzekające organy rozstrzygnęły o zawieszeniu toczącego się postępowania, wskazując jednocześnie w uzasadnieniu postanowień na okoliczności poddające w wątpliwość ustalenie, że wniosek o przekształcenie złożyli współużytkownicy wieczyści mający co najmniej połowę udziałów w nieruchomości wspólnej. Z ustaleń organów obu instancji bezsprzecznie wynikało bowiem, że wskazani współużytkownicy wieczyści zmarli przed złożeniem w organie wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wspólnej w prawo jej własności (art. 61 § 3 kpa). Tym samym więc, skoro organy dysponowały informacją o śmierci ww. osób przed momentem wszczęcia postępowania w sprawie przekształcenia prawa, to w konsekwencji nie było podstaw, aby udziały tych osób w nieruchomości wspólnej doliczać do udziałów współużytkowników wieczystych żądających przekształcenia. Osoby te bowiem w momencie składania wniosku o przekształcenie nie żyły, w związku z czym jako osoby nieżyjące nie mogły skutecznie żądać przekształcenie prawa. Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał ocenić czy w sprawie istniały podstawy do wystąpienia do współużytkowników wieczystych nie składających wniosku o przekształcenie z informacją o toczącym się postępowaniu i o możliwości wniesienia sprzeciwu, a w konsekwencji do zawieszenia postępowania z powodu wniesienia sprzeciwu. Te czynności można bowiem dokonać jedynie w sytuacji, gdy z żądaniem przekształcenia wystąpili współużytkownicy wieczyści, których udziały wynoszą co najmniej połowę. Jak skazał Sąd kwestia ta jest w sprawie niejasna, nie jest wiadomym, czy w przypadku wykluczenia udziałów nieżyjących osób, suma udziałów osób występujących z żądaniem przekształcenia prawa wyniosłaby przynajmniej połowę w nieruchomości wspólnej, a tym samym, czy organ był w ogóle uprawniony do poinformowanie pozostałych współużytkowników wieczystych o złożonym wniosku o przekształcenie i o możliwości wniesienia sprzeciwu, a następnie wobec wniesienia sprzeciwu do zawieszenia postępowania celem umożliwienia żądającym przekształcenia skorzystania z możliwości określonych w art. 199 Kodeksu cywilnego. Nadto Sąd wskazał, że śmierć wskazanych współużytkowników wieczystych przed wszczęciem postępowania nie mogła stanowić podstawy do jego zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. Z samej istoty bowiem instytucja zawieszenia postępowania związana jest z tokiem postępowania administracyjnego, a zatem stosuje się ją od momentu jego wszczęcia aż do wydania decyzji przez organ administracyjny w sytuacji, gdy zachodzi konieczność przerwania toku postępowania z przyczyn natury faktycznej lub prawnej.
Decyzją z dnia [...]2014r. Prezydent [...], na podstawie art. 1 ust. 1, 2 i 3, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, uchwały nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...]2008r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz zarządzenia nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...]2008r. w sprawie udzielenia bonifikaty, orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] ha zabudowanej 5 budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi jako własność gminy - miasto [...] w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] w [...] części oraz wskazanych osób fizycznych (pkt 1), ustalił opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w łącznej wysokości [...] zł, z podziałem na kwoty należne od poszczególnych współużytkowników wieczystych ([...] podmiotów) po uwzględnieniu bonifikaty 90% (pkt 2), określił stosowne opłaty za przekształcenie po uwzględnieniu bonifikaty dla 185 podmiotów (pkt 3) oraz wskazał przesłanki ewentualnego zwrotu kwot udzielonej bonifikaty, sposobu i terminu uiszczenia należnych opłat oraz skutków zwłoki.
Odwołanie od decyzji złożyła T. P. zarzucając naruszenie przepisów Rezolucji (77) 31 Komitetu Ministrów Rady Europy o ochronie jednostki przed aktami administracyjnymi, art. 5 Kodeksu Dobrej Administracji, art. 22 ust. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz arbitralność, kłamliwość, brak odrolnienia gruntu pod zabudowę oraz nieuwzględnienie amortyzacji i wpłat dokonywanych z tytułu użytkowania wieczystego przez spółdzielnię mieszkaniową i osoby fizyczne.
Po rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w przypadku współużytkowania wieczystego z żądaniem przekształcenia występują wszyscy współużytkownicy wieczyści, z zastrzeżeniem ust. 2. Z żądaniem takim mogą wystąpić współużytkownicy wieczyści, których suma udziałów wynosi co najmniej połowę. Jeżeli co najmniej jeden współużytkownik wieczysty zgłosi sprzeciw wobec złożonego wniosku o przekształcenie, właściwy organ zawiesza postępowanie. W takim przypadku art. 199 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. Ów przepis stanowi, ze do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
Osoba na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu przekształcenia (art. 4 ust. 1 ustawy). Organ odwoławczy powołał się także na wynikające z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związanie wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 27 lutego 2013r. sygn. akt II SA/Bd 704/12, stwierdzając, że wykonując wskazania tego wyroku organ I instancji ustalił następców prawnych współużytkowników wieczystych, którzy zmarli przed wszczęciem postępowania oraz zgromadził materiał dowodowy umożliwiający stwierdzenie, że z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w niniejszej sprawie wystąpili współwłaściciele (powinno być współużytkownicy wieczyści), których udziały wynoszą [...] % czyli [...]. Równocześnie zgłoszono sprzeciw względem przekształcenia. Skarżąca konsekwentnie bowiem kwestionuje przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wskazując na wadliwe działanie organów Spółdzielni Mieszkaniowej oraz organów administracji.
Kolegium wywiodło, że zaktualizowały się przesłanki określone w przepisie art. 2 ust. 2 ustawy bowiem wniosek został złożony przez współużytkowników wieczystych, których udziały wynoszą 50% zaś przynajmniej jeden ze współużytkowników wieczystych sprzeciwił się przekształceniu. W sytuacji sporu pomiędzy współuczestnikami wieczystymi jego rozstrzygnięcie powierzone jest sądowi powszechnemu, którzy zezwoli na dokonanie czynności mając na uwadze jej cel oraz interesy wszystkich współuprawnionych. Powyższe obliguje organ administracji do zawieszenia postępowania na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy, czego organ pierwszej instancji nie uczynił. Wobec tego wydane rozstrzygnięcie jest przedwczesne, co nakazuje organowi odwoławczemu jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał zatem, że Prezydent [...] prowadząc dalej postępowanie powinien je zawiesić, bowiem zaistnienie przesłanki z art. 2 ust. 2 ww. ustawy powoduje konieczność wystąpienia do sądu powszechnego, którego orzeczenie w trybie przepisów art. 611 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego zastępuje zgodę sprzeciwiających się współuprawnionych lub odmawia jej udzielenia. Organ wskazał również tryb postępowania po ustaniu powyższej przyczyny zawieszenia, w zależności od treści orzeczenia sądowego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotu tej sprawy nie stanowi prawidłowość działania organów spółdzielni mieszkaniowej. Stwierdził, że przywołane jako naruszone przepisy rezolucji (77) 31 Komitetu Ministrów Rady Europy o ochronie jednostki przed aktami administracyjnymi oraz Kodeks Dobrej Administracji, nie mają charakteru prawa powszechnie obowiązującego, lecz mają znaczenie w procesie wykładni prawa. W zakresie zarzutu braku odrolnienia Kolegium wyjaśniło także, że ustawa z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie ma zastosowania do gruntów stanowiących użytki rolne położonych na terenach miast (art. 5b). Nadto obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości uwzględnienia wpłat z tytułu użytkowania wieczystego na poczet opłaty z tytułu przekształcenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego T. P. podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w piśmie z [...].2014r., które organ otrzymał [...].2014r.. Zdaniem skarżącej znając treść pisma organ umyślnie wydał decyzję stając po stronie organu I instancji, omijając wnioskowanie w odwołaniu o wykonanie przepisów prawa – art. 9 i 10 K.p.a. Kolegium nadużyło uprawnień wulgaryzując odwołanie. Skarżąca konsekwentnie kwestionuje przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, bowiem przynajmniej jeden ze współuczestników wieczystych sprzeciw się przekształceniu.
Skarżąca zakwestionowała także wskazania organu odwoławczego co do koniecznych do wyjaśnienia okoliczność, które jej zdaniem dobitnie wpływają na powtórną decyzję. Zarzuciła także naruszenie art. 5 EKDA, Rezolucję 77/31 KM RE i art. 17 i art. 1 protokołu pierwszego EKPCiPW godząc w interes prawny i prawo skarżącej oraz art. 64 ustawy zasadniczej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2015 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, a jej zarzuty okazały się niezasadne.
Przedmiot sądowej kontroli legalności w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]2014r. o uchyleniu decyzji Prezydenta [...] z [...]2014r. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomość i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, czyli tak zwana decyzja kasacyjna.
Zgodnie z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn.zm., dalej jako "K.p.a."), organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Organ odwoławczy może powołać się na ten przepis tylko wówczas gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, przy czym korzystając z przepisu art. 138 § 2 K.p.a. organ winien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie lecz także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 K.p.a. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, organ odwoławczy nie może w inny sposób niż tylko przez wskazanie okoliczności, jakie organ pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wpływać na zakres postępowania wyjaśniającego przed tym organem. Wskazania organu II instancji nie mogą dotyczyć tego, jakie rozstrzygnięcie merytoryczne ma być wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy, a jedynie stanowią "podpowiedź" organu odwoławczego, aby organ I instancji dokonał rozważań w zakresie wskazanych okoliczności i w tej kwestii przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające, wykorzystując już zgromadzony materiał dowodowy, jak też dopuszczając ewentualnie w razie potrzeby nowe dowody.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odpowiada powyższym wymogom, została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie wnikliwej i szczegółowej oceny zgromadzonych dowodów, w kontekście prawidłowo zinterpretowanych i zastosowanych, obowiązujących w dacie orzekania organu norm prawa materialnego.
Materialnoprawną podstawę wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 83 z późn.zm.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy, w przypadku współużytkowania wieczystego z żądaniem przekształcenia występują wszyscy współużytkownicy wieczyści, z zastrzeżeniem ust. 2. Stanowi on, że z żądaniem takim mogą wystąpić współużytkownicy wieczyści, których suma udziałów wynosi co najmniej połowę. Jeżeli co najmniej jeden współużytkownik wieczysty zgłosi sprzeciw wobec złożonego wniosku o przekształcenie, właściwy organ zawiesza postępowanie. W takim przypadku art. 199 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio.
W myśl art. 199 Kodeksu cywilnego, do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Z zasadnie wskazało Kolegium, że postępowanie sądowe w sprawach dotyczących zarządu związanego ze współwłasnością uregulowane jest w art. 611 - 616 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst. jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 101 z późn.zm.), jako postępowanie nieprocesowe.
Stwierdzić również należy, że zasadnie organ odwoławczy powołał się w niniejszej sprawie na związanie oceną prawną i wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wyrażonymi w wyroku z dnia 27 lutego 2013r. sygn. akt II SA/Bd 704/12, znajdujące źródło w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z późn.zm., dalej jako "P.p.s.a."). Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w powyższym wyroku wiążą organy i sąd w zakresie w jakim nie nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego lub stanu prawnego.
Uwzględniając zatem przytoczone wyżej wskazania Sądu, organ odwoławczy dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo ustalając, że z żądaniem wszczęcia przedmiotowego postępowania w sprawie przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości wystąpili współużytkownicy wieczyści, których udziały wynoszą co najmniej 50 %. Nie budzi również wątpliwości, że pierwotnie sprzeciw wobec tego przekształcenia zgłosiło kilku współużytkowników wieczystych, z których większość go wycofała. Niesporna pozostaje przy tym okoliczność, że sprzeciw zgłosiła również skarżąca T. P. i konsekwentnie w toku postępowania sprzeciwiała się wnioskowanemu przekształceniu.
Wobec powyższego, w myśl art. 2 ust. 2 ww. ustawy, zachodzi obligatoryjna bezwzględna podstawa zawieszenia przedmiotowego postępowania. Celem wystąpienia przez wnioskodawców do właściwego sądu powszechnego, o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy współużytkownikami wieczystymi w trybie art. 199 Kodeksu cywilnego. Sporu tego, nie może samodzielnie rozstrzygnąć organ administracji publicznej, jak również niedopuszczalne (przedwczesne) jest w takiej sytuacji orzeczenie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wbrew sprzeciwowi chociażby jednego ze współużytkowników wieczystych. Wynika to wprost z powyższego przepisu ustawy.
Powyższa przeszkoda formalna w rozstrzygnięciu przez organ administracji sprawy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, skutkować musi zawieszeniem postępowania i uniemożliwia jej dalsze prowadzenie i rozstrzygnięcie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd. Tym samym należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie zaistniały podstawy do uchylenia wadliwej decyzji organu pierwszej instancji w całości, a nadto konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (art. 138 § 2 K.p.a.).
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Iny organ lub sąd. Gdy przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania ustąpią, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony (§ 2). W myśl art. 100 § 1 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy o przekształceniu (...) organ administracji winien wezwać stronę do wystąpienia do właściwego sadu o rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu.
Niezasadne okazały się zarzuty skargi. Podkreślenia wymaga, że w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania Sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję wyłącznie, gdy stwierdzi, że naruszeni to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie okoliczność, że skarżąca [...].2014r. odebrała zawiadomienie SKO o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, w dniu [...]2014r. skierował do organu wniosek o przedłużenie (wpływ [...].2014r.) rozpoznania sprawy z tej przyczyny, że do Urzędu Miejskiego w [...] nie wpłynęły jeszcze zwrotnie akt sprawy z WSA w Bydgoszczy, nie stanowiła przeszkody w wydaniu zaskarżonej decyzji. Pismo wpłynęło do organu już po wydaniu decyzji, a nadto akta administracyjne sprawy w tej części, w której zostały przekazane do WSA w Bydgoszczy wraz ze skargą skarżącej na uprzednie postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania były dostępne dla skarżącej jako strony postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie II SA/Bd 704/12. Nadto organ odwoławczy uchylił decyzję pierwszoinstancyjną z przyczyn formalnych – sprzeciwu skarżącej jako współużytkownika wieczystego wobec przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Niezrozumiały jest zarzut skargi co do przedwczesności decyzji Kolegium, które wszakże na skutek odwołania skarżącej i wobec wyłącznie jej sprzeciwu co do wniosku większości współużytkowników wieczystych o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej, co wymaga podkreślenia - 5 budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi stanowiącej przedmiot współużytkowania wieczystego Spółdzielni Mieszkaniowej oraz ponad [...] innych osób fizycznych, uchyliło decyzję o przekształceniu tego prawa i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. To właśnie sprzeciw i interes prawny skarżącej, który jak wynika z akt sprawy, stoi w opozycji do interesu pozostałych współużytkowników wieczystych nieruchomości stanowił podstawę zaskarżonej decyzji. Tym samym nie budzi żadnej wątpliwości, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało sprawę z poszanowaniem norm Konstytucji RP, w szczególności przysługującego skarżącej prawa współużytkowania wieczystego nieruchomości związanego z prawem własności wyodrębnionego lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy nie naruszył również pozostałych wskazanych w skardze norm interpretacyjnych.
Niezależnie od powyższego rozważyć w sprawie należy ewentualny wpływ na jej rozstrzygniecie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015r. sygn. akt K 29/13 (Dz.U. 2015 poz. 373, sprost. poz. 524), zgodnie z którym art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto:
a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji,
b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zatem na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. Sąd przyznał reprezentującemu skarżącą radcy prawnemu, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, wynagrodzenie w wysokości 240 zł powiększonej o należną stawkę podatku od towarów i usług (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu Dz.U. poz. 1805).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło