II SA/Bd 12/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę 2. przyznaje ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz radczyni prawnej L. M-A. 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Burmistrz S., z upoważnienia którego działał Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., na podstawie art. 39 i art. 8 w związku z art. 3 ust. 1, ust. 4, i art. 106, art. 107, art. 110 ust. 1, ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm., zwanej w skrócie "u.p.s.") i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 127, poz. 1055) oraz art. 6, art. 7, art. 104, art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] października 2011 r. – przyznał skarżącemu J. K. zasiłek celowy na zakup żywności i leczenie w wysokości 20 zł. Organ pomocy społecznej ustalił, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w budynku córki, zajmując pokój i korzystając ze wspólnej z matką kuchni i toalety. Jego źródłem dochodu jest renta w wysokości 560,13 zł miesięcznie. Po potrąceniu z tej kwoty podatku, składki na ubezpieczenie zdrowotne i zasądzonych na córkę alimentów w wysokości 200 zł pozostaje mu dochód w wysokości 298,72 zł. Skarżący jest ponadto osobą niepełnosprawną orzeczoną częściowo niezdolnością do pracy. W tej sytuacji zdaniem Burmistrza skarżący spełnia kryteria dochodowe i sytuacyjne będące podstawą przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Wysokość przyznanego świadczenia została natomiast dostosowana do posiadanych, ograniczonych środków MGOPS. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. skarżący wniósł o skierowanie jego sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdził, że spełnia warunki do tego, aby otrzymać zasiłek celowy w pełnym wymiarze. Podkreślił, że w wyniku działań osób trzecich został celowo pozbawiony majątku i reputacji. Opisał swoją trudną sytuację życiowo - materialną, która jest wynikiem wystąpienia klęsk żywiołowych i uniemożliwienia skarżącemu przedłużenia dzierżawy i sprzedaży Gospodarstwa Osadniczo – Szkoleniowego w R. Zdaniem skarżącego winnymi tej sytuacji jest szereg osób, w tym Burmistrz S., była żona, urzędnicy resortu rolnictwa oraz miejscowy kler. Osoby te działając wespół miały pozbawić go zdrowia, majątku oraz rozbić jego rodzinę i pozostawić go ze zobowiązaniami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej jako "Kolegium") decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza S. Kolegium podzielając ustalenia faktyczne organu I instancji wskazało, że przyznanie zasiłku celowego następuje w ramach uznania administracyjnego. Podkreśliło, że udzielenie pomocy pieniężnej, a w szczególności rodzaj, forma i wysokość świadczenia, zależą z jednej strony od okoliczności uzasadniających udzielenie wsparcia, a z drugiej strony – od możliwości, w tym finansowych, pomocy społecznej. Zgodnie z załączonym do akt raportem finansowym o realizacji środków finansowych w budżecie, opracowanym na dzień 15 listopada 2011 r., wysokość środków zaplanowanych w budżecie pomocy społecznej pozwala w ograniczonym stopniu na przyznawanie zasiłków celowych według ściśle określonych zasad. Pomoc m.in. na żywność, odzież, leki i leczenie ma być udzielana według ściśle określonych zasad, w zależności od dochodu na osobę w rodzinie. Stosownie do tych zasad, wobec tego, iż dochód skarżącego przekracza 200 zł, przyznano mu zasiłek w wysokości 20 zł. Kolegium podkreśliło, że w toku postępowania zostały zachowane wymogi określone w art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a. – skarżący został zapoznany ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W skardze do sądu administracyjnego J. K., kwestionując decyzję Kolegium nr [...], podniósł że został okradziony przez kler katolicki i urzędników państwowych. Skarżący zarzucił decyzji Kolegium, że jest ona krzywdząca i nie odpowiada stanowi faktycznemu. Wniósł o przeprowadzenie konfrontacji z piętnastoma wymienionymi przez niego osobami – jako materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miały one lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, przedstawionego w aktach sprawy (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej w skrócie "p.p.s.a."). Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji. Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nawet gdyby zatem uznawać, że "konfrontacja" tj. przesłuchanie świadków byłoby wskazane dla rozstrzygnięcia sprawy - nie jest to tego rodzaju dowód, który może przeprowadzić sąd administracyjny. Zgodnie z art. 39 ust. 1, 2 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy jest jednym ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 36 pkt 1 lit. c) u.p.s.). Przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej jest natomiast uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, określonego w sposób w art. 8 u.p.s.. Wynika z tego, że nabycie prawa do świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego uwarunkowane jest od wysokości dochodów wnioskodawcy. W przypadku osoby samotnie gospodarującej prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje, jeżeli jej dochód nie przekracza "kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej", wynoszące obecnie 477 zł. (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.). Zdaniem Sądu z akt postępowania administracyjnego wynika, iż organ z zachowaniem przepisów prawa ustalił sytuację faktyczną skarżącego, w tym okoliczność, iż skarżący spełnia powyższe kryteria przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.s. potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Oznacza to, że nawet w przypadku, gdy wnioskodawca spełnia kryteria do otrzymania pomocy społecznej formie zasiłku celowego, to odpowiednio udokumentowana przez organ sytuacja braku wystarczających środków na pokrycie całości zgłoszonych wniosków o świadczenia, uprawnia organ do adekwatnego ograniczenia tej pomocy. Co do zasady zatem organy mogły ograniczyć wysokość lub nawet odmówić wnioskowanego przez skarżącego świadczenia z powołaniem się na brak lub ograniczony zasób środków finansowych i wynikające z tej okoliczności ograniczenie w przyznawaniu świadczeń. Zdaniem Sądu organ wykazał istnienie sytuacji braku wystarczających środków na pokrycie całości zgłoszonych wniosków o świadczenia. Z załączonego do akt sprawy dokumentu zatytułowanego "Raport finansowy opracowany z ostatnich trzech kwartałów 2011 r. o realizacji środków finansowych w budżecie" wynika, że z planowanych na rok 2011 środków finansowych na realizację pomocy w formie zasiłków celowych bezzwrotnych i innych zadań w ramach zadań własnych w kwocie 128.550 zł organowi I instancji pozostała kwota 56.509 zł. W pierwszych trzech kwartałach roku z pomocy korzystało odpowiednio 59, 307 i 335 osób/rodzin, natomiast na początku czwartego kwartału, w samym październiku złożono 177 wniosków o udzielenie pomocy. Wykazane w ten sposób przez organ ograniczenie co do możliwości finansowych w opinii Sądu mogło być podstawą przyjęcia przez organ pomocy społecznej reguły, iż wysokość zasiłku celowego może być uzależniona od wielkości dochodu wnioskodawcy, nawet w sytuacji spełniania przez niego kryterium dochodowego – tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. O kosztach (pkt 2 wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; z późn. zm.).