II SA/Bd 120/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w I. z dnia [...] października 2010 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. przyznaje adwokatowi B. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Komendant Powiatowy Policji w I. (KPP) decyzją z dnia [...] zarządził skierowanie skarżącego Z. S. na badanie psychologiczne w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że skarżący w okresie od dnia 6 marca 2009 r. do dnia 25 lutego 2010 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, przez co we wskazanym okresie otrzymał łącznie 26 punktów, co zgodnie z przepisem art. 124 ust. 1 pkt 2b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 508; ze zm.), dalej powoływanej w skrócie jako: "u.p.r.d" wiąże się z koniecznością skierowania na badanie psychologiczne - przekroczenie liczby 24 punktów karnych. W odwołaniu od powyższej decyzji KPP skarżący wyjaśnił, że do 16 lutego 2010 r. uzyskał łącznie 17 punktów karnych. 25 lutego 2010 r., popełniając wykroczenie w S., za które otrzymał 5 pkt, miał łącznie 22 pkt. O wykroczeniu popełnionym także 25 lutego 2010 r. w M. nie wiedział, jednocześnie był przekonany, że 4 pkt uzyskane 6 marca 2009 r. anulowały się 6 marca 2010 r., ponieważ upływał rok, a w tym czasie nie przekroczył 24 pkt. O podejrzeniu popełnienia wykroczenia w dniu 25 lutego 2010 r. w M. dowiedział się 23 marca 2010 r., kiedy został wezwany przez Straż Gminną do wskazania osoby kierującej pojazdem. Wtedy okazało się, że wykroczenie zostało zarejestrowane przez fotoradar, czego nie był świadom. Mandat karny, za to wykroczenie został wystawiony dopiero 6 kwietnia 2010 r. i wtedy punkty za to wykroczenie powinny być wpisane do ewidencji. Wówczas posiadał 18 pkt. Za wykroczenie popełnienia w M. ukarano go 4 pkt, więc łącznie miał 22 pkt i nie przekraczał granicy 24 punktów. Skarżący przytoczył treść § 6 ust. 1 pkt 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 239, poz. 1998 r.), dalej w skrócie powołanego jako; "rozporządzenie" i wywiódł, że wobec wystawienia mandatu za wykroczenie popełnione w M. 25 lutego 2010 r. dopiero w dniu 6 kwietnia 2010 r., punkty z 6 marca 2009 r. powinny być anulowane 6 marca 2010 r., ponieważ do tego czasu naruszenie z 25 lutego 2010 r. nie zostało stwierdzone prawomocnym rozstrzygnięciem, a więc 24 pkt nie zostały przekroczone. Ponadto skarżący wskazał, że po 25 lutego 2010 r. wielokrotnie był zatrzymywany przez policję do kontroli i nie zostało jemu zatrzymane prawo jazdy, pomimo że taki obowiązek, w przypadku przekroczenia 24 pkt spoczywa na Policji zgodnie z treścią art. 135 ust. 1 pkt 1 g u.p.r.d. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji KPP, twierdząc że nie było podstaw do jej wydania, ponieważ we wskazanym przez organ okresie 1 roku nie przekroczył limitu 24 pkt za naruszeniem stwierdzenia prawomocnymi mandatami. Komendant Wojewódzki Policji w B. (KWP) decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję KPP, twierdząc, że w okresie od 6 marca 2009 r. do 25 lutego 2010 r. skarżący wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i otrzymał łącznie 26 punktów. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ stwierdził, że skarżący miał świadomość popełnienie wykroczenia w ruchu drogowym polegającego na przekroczeniu dozwolonej prędkości, ponieważ kierowca posiada w pojeździe prędkościomierz, który go informuje z jaką prędkością porusza się prowadzony przez niego pojazd, a znaki drogowe znajdujące się na drodze informujące kierowcę z jaką prędkością może się poruszać. Zdaniem organu skarżący mógł jedynie nie mieć świadomości, że wykroczenie z dnia 25 lutego 2010 r., w M., polegające na przekroczeniu dozwolonej prędkości zostało ujawnione i zarejestrowane przez fotoradar. Organ wyjaśnił, że procedura ustalenia właściciela pojazdu, a następnie kierującego pojazdem, który dopuścił się popełnienia wykroczenia wymaga określonego limitu czasu i nie jest możliwe wprowadzenie punktów do ewidencji niezwłocznie po ujawnieniu wykroczenia przez fotoradar. W przypadku skarżącego stało się to dopiero 23 marca 2010 r. Podkreślono także, że wykroczenie z dnia 25 lutego 2010 r. zostało wprowadzone do ewidencji w dniu 23 czerwca 2010 r., z datą jego popełnienia tj. 25 lutego 2010 r., oraz że ustawodawca przewidując rozciągnięcie procedury w czasie, który jest niezbędny do wykrycia sprawcy wykroczenia, w art. 130 ust. 2 u.p.r.d. wskazał jednoznacznie na "okres w którym kierowca dopuścił się naruszeń." Kwestię nie zabrania skarżącemu prawa jazdy przez policję, KWP wyjaśnił tym, że do dnia 23 czerwca 2010 r. punkty za wykroczenie z dnia 25 lutego 2010 r. nie znajdowały się w ewidencji skarżącego w związku z czym nie było podstaw do zatrzymania prawa jazdy. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie KWP skarżący zarzucił: - obrazę art. 130 u.p.r.d. polegającą na błędnej wykładni tego przepisu przez przyjęcie, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisywane są do ewidencji z chwilą kiedy sprawca dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, podczas gdy prawidłowa wykładania tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że punkty za naruszenie przepisu ruchu drogowego doliczane są dopiero na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, tj. z chwilą wystawienia mandatu karnego lub wydania wyroku skazującego: - naruszenia art. 124 ust. 1 pkt 2 u.p.r.d. poprzez przyjęcie, że zachodzą wobec skarżącego podstawy uzasadniające skierowanie go na badanie psychologiczne, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu 25 lutego 2010 r. miał jedynie 22 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a także naruszenie tego przepisu poprzez wydanie decyzji kierującej na badanie psychologiczne z przekroczeniem ustawowego 30 –dniowego terminu liczonego od dnia, w którym została przekroczona liczba 24 punktów. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji KWP oraz poprzedzającej ją decyzji KPP z dnia [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Dodatkowo podniósł, że jest jednym żywicielem rodzinny, z dniem 31 lipca 2010 r. został zwolniony z pracy, od 2 sierpnia 2010 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim, oraz że żona ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i otrzymuje jedynie zasiłek opiekuńczy w wysokości 153 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z przepisem art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z powyższymi zasadami Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. Podstawą materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym (u.p.r.d.). Zgodnie z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy, badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega między innymi kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Zgodnie zaś z tym przepisem, policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu zaś naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Istotnym, mającym zastosowanie w niniejszej sprawie jest też przepis art. 130 ust. 2 u.p.r.d. Zgodnie z nim punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (...). Skarżący stoi na stanowisku, że z treści przepisu art. 130 ust. 2 u.p.r.d. wynika, iż przekroczenie liczby 24 punktów musi nastąpić na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, jakimi są mandat karny lub wyrok skazujący. W jego przypadku mandat karny był wystawiony dopiero 6 kwietnia 2010 r. i dopiero od tego dnia punkty za wykroczenie popełnione w M. w dniu 25 lutego 2010 r. mogły być doliczone do pozostałych. Faktycznie zaś punkty za to wykroczenie zostały wpisane do ewidencji dopiero w dniu 23 czerwca 2010 r. Stanowisko skarżącego, w świetle powyżej zacytowanych przepisów, należy zdaniem Sądu uznać za słuszne. Otrzymane bowiem na podstawie art. 130 ust. 1 punkty, o których mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.r.d., to punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego w skali od O do 10 i wpisane do ewidencji. Warto w związku z tym wskazać, że zgodnie z § 3 i § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanego, dokonuje się wpisu ostatecznego, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenia rozpatrywania w postępowaniu dyscyplinarnym, a przed wydaniem rozstrzygnięcia takiego, jak powyżej, do ewidencji wprowadza się niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informacje o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane, w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem. Z ewidencji zaś, co należy w tym miejscu podkreślić usuwa się, punkty po upływie 1 roku od dnia naruszenia (art. 130 ust. 2). W przypadku skarżącego naruszenie, do którego odnoszą się organy miało miejsce w dniu 6 marca 2009 r., a więc z upływem dnia 6 marca 2010 r. punkty za naruszenie z dnia 6 marca 2009 r., powinny zostać usunięte z ewidencji. Nie mogłyby być usunięte z ewidencji tylko wtedy, gdyby skarżący przed upływem roku liczonego od naruszenia z dnia 6 marca 2009 r. dopuścił się innych naruszeń, ale tylko takich, za które przypisanoby jemu punkty na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć i liczba punktów przekroczyłaby 24 (art. 130 ust. 2 u.p.r.d.). Tymczasem za przekroczenie prędkości w dniu 25 lutego 2010 r., w M., zarejestrowane przez fotoradar, punkty karne wpisano do ewidencji dopiero w dniu 23 czerwca 2010 r., na podstawie mandatu karnego wystawionego w dniu 6 kwietnia 2010 r. Należy w związku z tym przyjąć, że skarżący w dniu 25 lutego 2010 r. nie przekroczył 24 punktów o których mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.r.d., ponieważ nie były one wpisane do ewidencji, wobec czego nie było podstaw do skierowania go na badania psychologiczne z powodu naruszeń wymienionych w zaskarżonej decyzji w pkt 1 do 7. Stwierdzenie organu II instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakoby nie budził wątpliwości fakt, że skarżący w okresie od dnia 6 marca 2003 r. do dnia 25 lutego 2010 r. zgromadził w ewidencji kierowców 26 punktów, jest w kontekście powyżej przedstawionych okoliczności, nieuprawnione. W tym okresie bowiem skarżący zgromadził w ewidencji 22 punkty, co nie uzasadnia skierowania go na badania psychologiczne, wobec nie przekroczenia granicznej liczby 24 punktów. Nie znajduje zastosowania w sprawie także pogląd organu II instancji, jakoby ustawodawca przewidując rozciągnięcie w czasie procedury wykrycia sprawcy wykroczenia, zawarł w art. 130 ust. 2 u.p.r.d. celowo zapis o dopuszczeniu się przez kierowcę naruszeń. Pomija bowiem organ, że w przepisie tym ustawodawca wskazał, iż mogą być uwzględnione naruszenia których dopuścił się kierowca, ale te za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 i nie można tego przepisu interpretować z pominięciem części jego treści. Mając na uwadze powyższe, uznając, że skarżący nie przekroczył liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 u.p.r.d. w okresie od dnia 6 marca 2009 r. do dnia 25 lutego 2010 r., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji wyroku a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie...(Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.), jak w pkt 3 sentencji wyroku.