II SA/Bd 1205/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-06-09
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Wojciech Jarzembski, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy dłużnika (Burmistrz Miasta) jest właściwy do skierowania wniosku o zatrzymanie prawa jazdy do starosty, jeśli dłużnik alimentacyjny zmienił miejsce zamieszkania w trakcie postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ właściwy dłużnika (Burmistrz Miasta N.) był właściwy do skierowania wniosku o zatrzymanie prawa jazdy, ponieważ ustalenia stanu faktycznego dowodziły, że skarżący zamieszkuje na terenie N., co jest równoznaczne z miejscem zamieszkania w rozumieniu przepisów. Przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie regulują następczej zmiany miejsca zamieszkania dłużnika w toku postępowania, a w tym przypadku nie zaszły okoliczności skutkujące zmianą właściwości miejscowej organu. Ponadto, organ orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy nie ma zakresu uznania administracyjnego, gdy spełnione są przesłanki obligujące go do wydania takiego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy W. G. na wniosek Burmistrza Miasta N., ponieważ W. G. został uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W. G. odwołał się od tej decyzji, twierdząc, że nie otrzymał pierwotnej decyzji o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, ponieważ została ona wysłana na zły adres. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję starosty. W. G. złożył skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...]sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu oddala skargę.
Decyzją z dnia ... 2014 r. znak: ... Starosta A., działając na podstawie art. 5 ust. 3b i ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), na wniosek Burmistrza Miasta w N., orzekł o zatrzymaniu W. G. prawa jazdy kategorii B, nr ..., nr druku: ... wydanego przez Starostę A. w dniu ... 2005 r. i nakazie zwrotu ww. dokumentu prawa jazdy do depozytu urzędu w trybie natychmiastowym.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu ... 2014 r. do Starostwa Powiatowego w A. K. wpłynął wniosek Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N., działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta N., o zatrzymanie W. G. prawa jazdy, z uwagi na fakt, że został on uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i niezłożenie oświadczenia majątkowego. Organ wskazał, że w okresie ostatnich 6 miesięcy ww. nie dokonał żadnej wpłaty tytułem spłaty zadłużenia. Zgodnie zaś z art. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy. Na podstawie tego wniosku, w myśl art. 5 ustawy, starosta jest obowiązany wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ podał, że skarżący nie wniósł odwołania od decyzji, którą uznano go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Od ww. decyzji W. G. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. Podkreślił, że decyzja jest pozbawiona podstaw prawnych, bowiem jak twierdzi, wnosił odwołanie od decyzji z dnia ... 2013 r. nr ..., na mocy której został uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podał, że odwołanie od tej decyzji jest przedmiotem rozpoznania przez organ.
Decyzją z dnia ... 2014 r. Nr ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 5 ust. 5 oraz 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wobec strony została wydana w dniu ... 2013 r. nr ... decyzja o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja ta jest ostateczna, co potwierdził MOPS w piśmie z ... 2014 r. Strona złożyła odwołanie od tej decyzji, jednakże postanowieniem z dnia ... 2014 r. nr ..., SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Tym samym brak podstaw do kwestionowania ostateczności decyzji z ... 2013 r. Organ II instancji podkreślił, że decyzję organu I instancji należy uznać za prawidłową.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył W. G. wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji. Podkreślił, że nigdy nie otrzymał decyzji z dnia 7 października 2013 r. o "uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych", bowiem organ wysłał ją na zły adres. Podniósł, że organy w jego sprawie działały bezprawnie pozbawiając go prawa jazdy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.), ilekroć w ustawie mowa jest o organie właściwym dłużnika oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego. Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Wskazówkę przy ocenie istnienia przesłanek określonych w ww. przepisie stanowi m.in. zameldowanie na pobyt stały, chociaż nie przesądza ono o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego. Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że w dacie złożenia wniosku przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w A. K. o zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy, dłużnik alimentacyjny miał miejsce zamieszkania na terenie objętym właściwością miejscową Burmistrza Miasta N.. Skarżący zmienił miejsce zamieszkania ze stałego zameldowania S. ..., ... S.. Skarżący w pismach kierowanych do instytucji posługuje się tym adresem wskazując, że jest to ostatni meldunek. Natomiast jako adres do korespondencji wskazuje ul. Ż. ..., ... N.. Skarżący korzysta z pomocy instytucji właściwych dla wskazanego adresu dla korespondencji. Przykładem jest wniosek z ... 2014 r. skarżącego o udzielenie indywidualnego wsparcia finansowego na kurs prawa jazdy. Skarżący zgodnie z zaświadczeniem PUP A. K. z dnia ... 2014 r. zamieszkały ul. Ż. ..., ... N. jest zarejestrowany ww. urzędzie jako osoba poszukująca pracy od dnia ... 2012 r. Powyższe ustalenia stanu faktycznego dowodzą, że skarżący znajduje się na terenie N.. Przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie regulują tzw. następczej, zachodzącej już w toku prowadzenia postępowania zmiany miejsca zamieszkania dłużnika. W toku prowadzonego postępowania nie zaistniały okoliczności skutkujące zmianą właściwości miejscowej organu prowadzącego postępowanie.
W ocenie Sądu, materiał dowodowy potwierdza, że skarżący zamieszkuje na terenie N.. W przypadku skarżącego, organem właściwym dłużnika jest Burmistrz N., terenie której przebywa skarżący, co jest równoznaczne z miejscem zamieszkania. Nie doszło zatem w przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów o właściwości przy składaniu wniosku w dniu ... 2014 r. przez Burmistrza Miasta N. o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego.
Z art. 5 ust. 3b powołanej ustawy wynika jednoznacznie, że dopiero wówczas, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje do starosty wniosek o zatrzymanie mu prawa jazdy, dołączając do niego odpis rzeczonej decyzji, a nadto składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy, na podstawie takiego wniosku właściwy starosta powiatowy wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że ostateczną decyzją z dnia ... 2013 r. nr ... Burmistrza Miasta N. uznano W. G. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzję wydano na podstawie art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy uprawnionym do alimentów i organ właściwy dłużnika (Burmistrz Miasta) złożył skierowany do Starosty wniosek o zatrzymanie prawa jazdy.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w sprawie zaistniały przesłanki, które z mocy art. 5 ust. 5 ustawy, obligowały Starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującej normy, która w przypadku spełnienia wymienionych w niej - opisanych wyżej - przesłanek nie pozostawiała Staroście żadnego zakresu uznania administracyjnego, lecz obligowała go do wydania takiego rozstrzygnięcia.
Należy także wskazać, że przepis art. 5 ust. 3b ustawy, wprowadzony do ustawy na mocy nowelizacji z dnia 19 sierpnia 2011 r., był przedmiotem badania pod kątem zgodności z Konstytucją RP. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r., K 23/10 orzekł o zgodności tego unormowania z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 2 ustawy zasadniczej.
Odnosząc się do okoliczności podniesionych w skardze, Sąd wskazuje, że ustawodawca nie uzależnił możliwości zatrzymania prawa jazdy od jakichkolwiek warunków. W art. 5 ust. 5 ustawy przewidziano obligatoryjne zatrzymanie prawa jazdy po otrzymaniu wniosku sporządzonego po wydaniu ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Sąd zwraca uwagę, że w takim przypadku organ orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy nie ma możliwości wydania innej decyzji, aniżeli decyzji zatrzymującej prawo jazdy.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, brak było podstaw do zawieszenia postępowania. Organ wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy oparł rozstrzygnięcie o ostateczną decyzję. Usunięcie jej z obrotu prawnego będzie stanowiło przesłankę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Wobec powyższego nie było przeszkód prawnych do orzekania w przedmiotowej sprawie.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło