II SA/Bd 121/22
WyrokWSA w Bydgoszczy2022-05-25
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Joanna Janiszewska-Ziołek, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie niezgodności numeru VIN pojazdu z numerem wskazanym w dokumentach rejestracyjnych, przy jednoczesnym braku śladów przerabiania numeru ramy i zgodności tabliczki znamionowej z fabryczną, stanowi wystarczającą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną o rejestracji pojazdu i stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo stwierdzenie istnienia innego numeru ramy niż wskazany w dokumentach rejestracyjnych, przy braku śladów przerabiania numeru ramy i zgodności tabliczki znamionowej z fabryczną, nie jest wystarczającą podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego i stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Organy administracji nie wykazały w sposób wyczerpujący, dlaczego ujawnione okoliczności uprawniały do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz dlaczego dokumenty przedstawione do rejestracji nie mogły stanowić jej podstawy. Brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego naruszył zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o zmianę w dokumencie rejestracyjnym motocykla, przedstawiając ocenę techniczną wskazującą na niezgodność numeru VIN z dowodem rejestracyjnym, ale brak śladów przerabiania ramy. Prezydent wznowił postępowanie administracyjne i stwierdził, że pierwotna decyzja o rejestracji z 2000 r. została wydana z naruszeniem prawa, powołując się na nowe okoliczności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i prawa o ruchu drogowym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. [...] i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta M. [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżona decyzją z [...] listopada 2021r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydaną po rozpatrzeniu odwołania M. M. (Skarżącego), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta M. [...] z [...] września 20201r. nr [...] - stwierdzającą, że decyzja Prezydenta M. [...] z [...] lipca 2000r. o rejestracji motocykla marki [...], nr [...], została wydana z naruszeniem prawa.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z [...] sierpnia 2021r. M. M. zwrócił się do Prezydenta M. [...] o dokonanie zmian w dokumencie rejestracyjnym motocykla marki [...] [...], oświadczając, że pojazd ten nabył 21 lat wcześniej i nie ingerował w pole numerowe VIN. Wraz z wnioskiem przedstawił on: zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu z [...] kwietnia 2021r. (w którym wskazano na brak zgodności między numerem VIN odczytanym z natury z ramy pojazdu, a tym ujawnionym w dowodzie rejestracyjnym) oraz ocenę techniczna nr [...]. (w której rzeczoznawca techniki samochodowej i ruchu drogowego wyjaśnił, że wyniki badań technicznych pozwalają stwierdzić, że pole numerowe ramy pojazdu nie nosi śladów przerabiania lub przebijania, numer ramy widniejący na tabliczce znamionowej - [...] – jest zgodny z numerem w polu numerowym ramy, a tabliczka znamionowa odpowiada wzorowi tabliczki fabrycznej dla marki i modelu pojazdu).
W reakcji na złożony tej treści wniosek Prezydent M. [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2021r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] (rok produkcji [...]) zakończone decyzją ostateczną z [...] lipca 2000r. o rejestracji pojazdu na rzecz M. M..
Następnie decyzją z [...] września 2021r. organ I instancji orzekł w sposób wyżej opisany, działając na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 1 oraz art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym oraz na podstawie art. 151 §2 w z. z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że wyszły w sprawie na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi w dacie dokonywania rejestracji pojazdu – a mianowicie okazało się, że motocykl został zarejestrowany [...] lipca 2000r. na podstawie dokumentów nieodzwierciedlających stanu rzeczywistego – co miałoby wynikać z przedstawionej oceny technicznej pojazdu dokonanej w kwietniu 2021r. Organ ustalił przy tym, że nie jest możliwe potwierdzenie zarejestrowania pojazdu na terenie Kanady (miejscu pierwotnej rejestracji i nabycia pojazdu przez Skarżącego) albowiem numer identyfikacyjny pojazdu ujawniony w dokumentach rejestracyjnych składa się z 18 znaków, gdy tymczasem zwyczajowo numer pojazdu rejestrowanego w Kanadzie składa się z 17 znaków. W ocenie organu pojawienie się tych nowych okoliczności stanowi o braku spełnienia warunków do rejestracji pojazdu ujętych w art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ I instancji wyjaśnił, ze zebrane dowody stwierdzają nieautentyczność cech identyfikacyjnych pojazdu i jego rejestracja stałaby w sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości społecznej. Na poparcie swojego stanowiska Prezydent Miasta zaprezentował poglądy judykatury, zgodnie z którymi dokumenty do rejestracji pojazdu muszą być prawdziwe zarówno w znaczeniu formalnym ale także zgodne ze stanem faktycznym. Organ powołał się m.in. na wyroki NSA wydane 12 marca 1998r. i 25 stycznia 2000r.
W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił zastosowanie w sprawie art. 146 §1 i 151 § 2 k.p.a.
Od przedmiotowej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożył M. M., domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zarzucił on naruszenie:
- art. 113 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w dowodzie rejestracyjnym w zakresie numeru VIN,
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w szczególności opinii technicznej nr [...] - wskazującej, że numer podwozia ramy motocykla jest zgodny ze wzorem numeracji fabrycznej dla tego modelu i marki pojazdu, a co więcej nie nosi on cech przerabiania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w rozpoznaniu odwołania wydało opisane na wstępie rozstrzygnięcie. W jego uzasadnieniu organ wskazał na treść przepisów art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 151 k.p.a., jak również powołał art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W dalszej części rozważań SKO zaakceptowało stanowisko organu I instancji co do zaistnienia w sprawie przesłanek wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] lipca 2000r. w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] nr nadwozia [...], na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Zdaniem organu odwoławczego przyczyna wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uwarunkowana jest posiadaniem przez pojazd innego numeru ramy aniżeli uwidocznionego w przedłożonych przez Skarżącego dokumentach do rejestracji pojazdu. Okoliczność ta zaś istniała w chwili dokonywania rejestracji pojazdu, ale ujawniona została dopiero wraz dniem przedstawienia przez Skarżącego oceny technicznej z [...] kwietnia 2021r. SKO podkreśliło, że organowi rejestrującemu pojazd nieznana była okoliczność, że dokumenty stanowiące podstawę wydania weryfikowanego rozstrzygnięcia zawierają błędny numer VIN, która to okoliczność stanowiłaby przeszkodę do zarejestrowania pojazdu. Stwierdzając prawidłowość wznowienia postępowania i wydania trafnego rozstrzygnięcia przez organ I instancji, SKO przytoczyło poglądy wyrażone w doktrynie oraz w judykaturze (w tym w wyrokach WSA w Lublinie z 17 maja 2000r. syg. Akt I SA/Lu 9/00).
Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO wskazało na niedopuszczalność zastosowania w sprawie art. 113 § 1 k.p.a i dokonania sprostowania dowodu rejestracyjnego pojazdu zgodnie ze wskazaniem Skarżącego. SKO wyjaśniło bowiem, że ujawniony w karcie pojazdu oraz dowodzie rejestracyjnym numer VIN nie jest skutkiem błędu organu tj. Prezydenta M. [...].
W skardze skierowanej do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. M. ponowił zarzuty formułowane wobec decyzji organu I instancji i dodatkowo zarzucił zaskarżonej decyzji SKO naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i rozważenie uchylenia także decyzji organu I instancji. Nadto Skarżący wniósł o zastosowanie art. 145 a § 1 p.p.s.a. i zobowiązanie organu do wydania decyzji o określonej treści – tj. poprawienia oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w dowodzie rejestracyjnym pojazdu - w zakresie numeru VIN pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, iż ‘prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego".
Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniami z 10 marca i 14 kwietnia 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie ww. zarządzeniu o możliwości przeprowadzenia rozprawie zdalnej, jednakże rozprawy tej nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że nie wszystkie strony postępowania złożyły oświadczenie o możliwościach technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie - co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie tego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione i pouczone o możliwości pisemnego zaprezentowania stanowiska w sprawie.
Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.
W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W świetle art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w toku rozpoznawania sprawy naruszono podstawowe zasady wyrażone w przepisach ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ("k.p.a."). W sprawie doszło bowiem do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na sposób jej załatwienia.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r., które – w ramach postępowania prowadzonego w trybie wznowienia postępowania – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta M. [...] stwierdzającą, że decyzja z [...] lipca 2000r. o rejestracji motocykla marki [...] została wydana z naruszeniem prawa.
Na wstępie należy wskazać, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej uprzednio wydaną decyzją ostateczną. Przedmiotowe postępowanie początkuje - zgodnie z art. 149 § 1 i 2 k.p.a. wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia (określonych w art. 145 § 1, art. 145 a § 1 i art. 145 b § 1 k.p.a.), a następnie do oceny prawidłowości weryfikowanej (dotychczasowej) decyzji i w razie konieczności ponownego rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ustalenie, czy występują wskazane podstawy do wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania rozpoznawczego, prowadzonego wg reguł i zasad dotyczących każdego postępowania administracyjnego. Jednym z etapów postępowania rozpoznawczego jest postępowanie wyjaśniające (dowodowe), w trakcie którego organ rozpoznający sprawę obowiązany jest z urzędu przeprowadzić i utrwalić w aktach sprawy dowody służące ustaleniu stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, a następnie dokonać ich wszechstronnej oceny pod kątem spełnienia przesłanki wznowieniowej w odniesieniu do weryfikowanej decyzji ostatecznej oraz wynikających z tej oceny konsekwencji prawnych istotnych dla dalszego bytu prawnego tej decyzji.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonych rozstrzygnięć organ uczyniły art. 151 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 146 k.p.a.
Przepis art. 151 § 2 k.p.a. stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Stosownie zaś do treści art. 146 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (§ 1); nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (§ 2).
Przywołany art. 146 k.p.a. wprowadza zatem negatywną przesłankę uchylenia ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania z uwagi na upływ czasu, jaki nastąpił od dnia doręczenia lub ogłoszenia weryfikowanej decyzji, różnicując jednocześnie ten okres w zależności od podstawy wznowieniowej zaistniałej w danej sprawie (§ 1) bądź także z uwagi na możliwość wydania w sprawie tożsamego rozstrzygnięcia z rozstrzygnięciem podjętym w weryfikowanej decyzji (§ 2).
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Skarżący, składając wniosek o rejestrację pojazdu w 2000r. przedstawił dokumenty wymagane prawem: umowę kupna pojazdu, dokumenty odprawy celnej, zaświadczenie o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdu oraz dokument potwierdzający zarejestrowanie pojazdu na terenie Kanady. Na tej podstawie Prezydent Miasta [...] wydał [...] lipca 2000r. decyzję o rejestracji pojazdu. W dniu [...] sierpnia 2021r. Skarżący przedstawił zaś ocenę techniczną z [...] kwietnia 2021r. oraz zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu, wskazujące, że numer identyfikacyjny pojazdu (VIN) odczytany z natury nie odpowiada temu widniejącemu w dowodzie rejestracyjnym. Bezsporne jest w sprawie również to, że w trakcie badań technicznych pojazdu nie stwierdzono śladów przerabiania lub przebijania numeru ramy, a tabliczka znamionowa odpowiada wzorowi tabliczki fabrycznej dla modelu i marki pojazdu.
W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna pomiędzy stronami koncentrowała się wokół oceny, czy w świetle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, a ściślej mówiąc zawartości zgromadzonego materiału dowodowego, istnieją podstawy do dokonania weryfikacji decyzji rejestracyjnej pojazdu w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Stosownie do art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).
W rozpoznawanej sprawie organy stwierdziły spełnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uznając, że w dniu rejestracji pojazdu marki [...] organowi rejestrującemu nie była znana okoliczność niezgodności pierwotnego, nadanego przez producenta (oryginalnego), oznaczenia numeru nadwozia VIN przedmiotowego pojazdu z tym wykazywanym w dokumentach przedstawionych przez Skarżącego w celu dokonania rejestracji pojazdu (dowód zarejestrowania pojazdu w Kanadzie, umowa kupna, dokumenty celne). W związku z tym organy uznały, że przedmiotem w chwili rejestracji był pojazd o innych numerach znamionowych, aniżeli te które zostały wykazane w decyzji o rejestracji pojazdu. Przy czym organ I instancji wskazał na "nieautentyczność cech identyfikacyjnych pojazdu", organ odwoławczy zaś na "błąd w dokumentach stanowiących podstawę rozstrzygnięcia" oraz "wadliwość dokumentów", które to okoliczności świadczą o braku spełnienia warunków do rejestracji pojazdu.
W ocenie Sądu wydanie zaskarżonych rozstrzygnięć w tak ustalonym stanie faktycznym uznać należy za działanie co najmniej przedwczesne.
Przypomnieć należy, że podstawę prawną rejestracji pojazdu stanowi ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 450 ze zm.- dalej powoływana jako "p.r.d."), która określa w art. 71 ust. 1, że dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Stosownie zaś do art. 72 ust. 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy; 6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy.
Zgodnie natomiast z art. 73 ust. 1 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.
Szczegółowy tryb postępowania oraz warunki rejestracji pojazdów określają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355, z późn. zm.), którym odpowiadają przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. z 1999r., nr 59, poz. 632) - obowiązującego w chwili wydawania weryfikowanego rozstrzygnięcia z 25 lipca 2000r. Stosownie do § 2 ust. 1 tych rozporządzeń w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego wniosek o rejestrację pojazdu na stosownym formularzu, do którego dołącza m.in. dowód własności pojazdu oraz dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany.
Z ustaleń organów wynika, że Skarżący w chwili rejestracji przedstawił wymagane ww. przepisami prawa dokumenty, jednakże dokumenty te nie odzwierciedlały rzeczywistych cech pojazdu, bowiem wskazywały na numer ramy pojazdu niezgodny z fabrycznie nadaną numeracją.
Organy wyraziły w tej sytuacji stanowisko, zgodnie z którym pozostawienie w obrocie prawnym decyzji z [...] lipca 2000r. stanowiłoby w istocie poważną szkodę dla interesu społecznego. Organy powołały się w tej kwestii na poglądy wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Podkreślenia wymaga jednak to, że powołane przez organy orzeczenia sądowe zapadły w odmiennych stanach faktycznych – nieadekwatnych do okoliczności rozpoznawanej sprawy. Odnoszą się one bowiem do sytuacji dokonania rejestracji pojazdu w oparciu o sfałszowane dokumenty. Rejestrowanie pojazdów na podstawie fałszywych dokumentów z pewnością wywołuje poważną szkodę dla interesu społecznego. Rzecz w tym, że w rozpoznawanej sprawie organy nie powołały się jednak na fałszerstwo dokumentów stanowiących podstawę rejestracji pojazdu. Co więcej, w ocenie Sądu, istotną dla rozstrzygnięcia sprawy jest okoliczność pominięta przez organy przy formułowaniu oceny prawnej - a mianowicie okoliczność, że pojazd zarejestrowany w 2000r. zarówno w chwili rejestracji, jak i obecnie posiada oryginalne cechy identyfikacyjne (numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy), nadane przez producenta pojazdu. Tym samym pojazd spełnia warunek dopuszczenia go do ruchu określony w art. 66 ust. 3 a p.r.d.
Sam zatem fakt stwierdzenia istnienia w rzeczywistości innego numeru ramy – "[...]", a nie "[...]" nie stanowi wystarczającej podstawy dla odmowy rejestracji pojazdu w świetle ww. przepisu, w szczególności w sytuacji (jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie), gdy nie ma żadnych dowodów na okoliczność przerobienia powyższego numeru ramy pojazdu. Podkreślenia wymaga również to, że organy obu instancji stwierdziły spełnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie znalazły podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Powołanie się zaś na nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody (mogące stanowić podstawę wznowienia postępowania) wymaga wykazania, że są to okoliczności dla sprawy istotne. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy - co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz wyjaśnień organów zaprezentowanych w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji nie wynika, jakie okoliczności zostały uznane za istotne dla sprawy i mogły stanowić podstawę do zweryfikowania decyzji Prezydenta M. [...] z [...] lipca 2000r.
Sąd doszedł do przekonania, że organy de facto nie wyjaśniły (z powołaniem się na konkretne przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym), powodów, dla których rozpoznanie wniosku Skarżącego o rejestrację pojazdu złożonego w 2000r. wymagałoby wydania decyzji odmownej, o której mowa w art. 73 ust. 1 pkt 1e p.r.d. Nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący, czy ujawnione okoliczności uprawniały organy do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie wyjaśniły dlaczego dokumenty przedstawione do wniosku o rejestrację pojazdu nie mogły stanowić podstawy rejestracji pojazdu.
Organy zaniechały dokonania wszechstronnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego. W sprawie tymczasem wyjaśnienia wymagały okoliczności obejmujące wcześniejsze akty rejestracji pojazdu, celem ustalenia, na jakim etapie pojawił się błąd w zakresie numeru ramy w dokumentacji dotyczącej pojazdu i czy ten "błąd" jest ewentualnie wynikiem przestępstwa. W sprawie konieczne jest podjęcie próby wyjaśnienia, jak kształtowała się kwestia zarejestrowania w Kanadzie pojazdu z numerem VIN, który (jak to wynika z ustaleń organów) powinien składać się zwyczajowo z 17 znaków – a nie z 18, jak to ujawniono w dokumentach rejestracyjnych.
W ocenie Sądu powyższe wątpliwości należało wyjaśnić jeszcze w postępowaniu przed organem I instancji, gdyż dotyczą one kwestii podstawowych z punktu widzenia prawidłowego załatwienia niniejszej sprawy.
Powyższe uchybienia procesowe są tego rodzaju, iż należy je kwalifikować jako istotnie naruszające art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zakresie, w jakim obligują one organy administracji do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Ocena stanu faktycznego sprawy wyprowadzona na podstawie nie w pełni wyjaśnionych okoliczności nie może być zatem kwalifikowana jako swobodna (art. 80 k.p.a.), lecz dowolna, co w konsekwencji prowadzić musi do uznania, że także sformułowane uzasadnienie wydanych w sprawie decyzji nie odpowiada standardom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. Powyższe uchybienia procesowe mogły mieć przy tym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uzasadniało wyeliminowanie z obrotu prawnego zapadłych w sprawie decyzji organów obu instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji weźmie pod uwagę ocenę prawną i faktyczną wynikającą z rozważań Sądu. W szczególności, organ będzie zobowiązany ustalić w sposób niewątpliwy status prawny pojazdu oraz wynikającą z tego tytułu możliwość jego rejestracji. Wyjaśniwszy powyższe, organ ponownie rozważy podstawy wznowienia postępowania.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku - na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Sąd nie uwzględnił wniosku Skarżącego o zobowiązanie w oparciu o art. 145a p.p.s.a. organu pierwszej instancji do wydania decyzji o określonej treści.
Powołany przepis pozwala bowiem sądowi administracyjnemu na zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji i wskazanie sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Przepis ten nie pozwala na zobowiązanie w sytuacji, gdy przesłanką tego rozstrzygnięcia jest wyłącznie naruszenie przepisów postępowania. W niniejszej sprawie Sąd uwzględnił skargę i orzekał na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (naruszenie prawa procesowego) - co wykluczało zastosowanie art. 145a § 1 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., na które złożyła się kwota 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu od wniesionej skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło